داعدارىس جاعدايىنداعى ينۆەستيتسييالىق ساياسات
جيىن بارىسىندا سٶز العان قر ينۆەستيتسييالار جəنە دامۋ مينيسترٸ ەسەت يسەكەشوۆ «قازاقستان وڭتايلى ينۆەستيتسييالىق كليماتتى قۇرۋعا, قولداۋعا دايىن» ەكەنٸن ايتتى. ٶز سٶزٸندە مينيستر: «ەلباسىمىز ن.نازارباەۆتىڭ بۇيرىعىمەن ينۆەستيتسييالىق شارالار ٷشٸن ينتەگراتسييالىق جٷيە قۇرىلدى. بۇل جٷيە ينۆەستورلار توبىمەن بٸرلەسە جۇمىس اتقارۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ. جٷيە ينۆەستورلاردىڭ بارلىق دەڭگەيٸن (سىرتقى - ورتالىق - ايماقتىق) قولدايدى. 2016 جىلدان باستاپ قر ينۆەستيتسييالار جəنە دامۋ مينيسترلٸگٸ ينۆەستورلار ٷشٸن One-Stop-Shop جٷيەسٸنە ەندٸ. بۇل دەگەنٸمٸز - بارلىق ينۆەستورلار ٶزٸنە قاجەتتٸ اقپارات, شەشٸم, ليتسەنزييا, كوممۋنالدىق قىزمەتتٸڭ بارلىعىن بٸر جەردەن الاتىن بولادى. جىلدىڭ باسىنان بەرٸ One-Stop-Shop ارقىلى 500 ينۆەستورعا قىزمەت كٶرسەتٸلدٸ» دەپ اتاپ ٶتتٸ.
سونداي-اق, مينيستردٸڭ سٶزٸنشە, تاعى بٸر ەڭ ماڭىزدى باعدارلاما - ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىن ارتتىراتىن ينفراقۇرىلىم قۇرۋ. بۇل مەملەكەتتٸك سەكتورلارعا دا, جەكە سەكتورلارعا دا ٶتە تيٸمدٸ.
جالپى, قازاقستان سيياقتى دامۋشى ەلدەر ٷشٸن ينۆەستيتسييا ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ ەڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ. بۇل تاراپتا بۇعان دەيٸن قابىلدانعان يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى ٶز نەتيجەسٸن بەرٸپ كەلەدٸ.مەسەلەن, 2010-2015 جىلدار ارالىعىندا يندۋستريالدىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا ايماقتارعا جارتى تريلليون تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلعان. اقتٶبە وبلىسى – 889,3, شىعىس قازاقستان وبلىسى – 884,3 ميلليارد, پاۆلودار وبلىسى – 855,7 ميلليارد, الماتى وبلىسى – 757,6 ميلليارد تەڭگە. ال, سوڭعى 11 جىلدا ەلگە 220 ملرد. دوللار شاماسىندا تٸكەلەي شەتەل ينۆەستيتسيياسى تارتىلعان. بۇل دەگەنٸڭٸز, مىڭداعان جۇمىس ورنى, جاڭا تەحنولوگييا, جاڭا ٶنٸم.
ەلەمدٸك ەكونوميكا ەر كەز تٷرلٸ داعدارىستارعا تاپ بولىپ تۇرادى. سوڭعى جىلدارداعى داعدارىستىڭ ٷلكەن – مۇناي باعاسىنىڭ قۇلاۋى. بۇل – قازاقستان سەكٸلدٸ مۇناي ٶندٸرۋشٸ ەرٸ ەسپورتتاۋشى ەلدەردٸڭ ەكونوميكاسى ٷشٸن اۋىر سوققى بولدى. ونىڭ سالدارى ينۆەستيتسييا ساياساتقا دا سالقىنىن تيگٸزدٸ. ەكونوميكالىق داعدارىس سالدارىنان شەتەلدەن تارتىلاتىن تٸكەلەي ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ2014 جىلمەن سالىستىرعاندا, 2015 جىلى 37,5% ازايعان. سونىڭ ٸشٸندە تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ سالاسىندا - 58%, شيكٸ مۇناي ٶندٸرۋدە - 62%, ساۋدا-ساتتىقتا - 47% تٶمەندەگەن. ال, ماشينا جاساۋ سالاسىندا – 7 ەسەگە, ازىق-تٷلٸك ٶندٸرۋدە - 30%, مۇناي ٶڭدەۋ سالاسىندا - 81% ٶسكەن. بۇعان قاراپ, داعدارىس تەك قۇلدىراۋ مەن قىمباتشىلىق قانا ەمەس, ٶسۋگە جەنە ٶسٸمگە مٷمكٸندٸك ەكەنٸن دە كٶرۋگە بولادى.
الايدا, ەكونوميكالىق داعدارىس قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, ٶزگە ەلدەردٸڭ ينۆەستيتسييالىق جاعدايىنا ەسەر ەتٸپ وتىر. مەسەلەن, ينۆەستيتسييا تارتۋ كانادادا –16%, اۆسترالييادا –33%, چيليدە – 38%, افريكادا – نا 31%, لاتىن امەريكاسىندا –11%, رەسەيدە - 92% تٶمەندەگەن.
مٸنە, كٶپتەگەن ەلدەردٸڭ ينۆەستيتسييا تارتۋ مٷمكٸندٸگٸن تارىلتقان داعدارىس بايلانىستى ينۆەستيتسييالار جəنە دامۋ مينيسترلٸگٸنە ينۆەستيتسييا تارتۋ مەن يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا جوسپارلانعان جۇمىسقا ٶزگەرتۋ ەنگٸزٸپ, قازٸرگٸ جاعداي يكەمدەپ, ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ جاڭا جولدارىن, مٷمكٸندٸكتەرٸن قاراستىرۋدا. استانادا ٶتكەن جيىن سول جاڭا مٷمكٸندٸكتەردٸ ٸزدەۋدٸڭ بٸر باعىتى.
