شالاعاي ساياساتتانۋشى نە قازاقشا, نە اعىلشىنشا بٸلمەيتٸن, اۋديتورييادا تىڭداۋشىنى ٶزٸنە قاراتا المايتىن ماماندار كٶپ. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندە قىزمەت ەتەتٸن جٸگٸتتەر كٶپتەگەن شالا ٶنٸم دايىنداپ, پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ ابىرويىن بٸرنەشە مەرتە تٶكتٸ. ولار الدىمەن ۇلتتىق دوكترينانى ويلاپ شىعاردى. اتى تەۋٸر بولسا دا, ول دوكترينا – شالا دايىندالعان ٸلٸم بولىپ شىقتى. كەيٸن — قازاقستاندىق ۇلت. سٶيتٸپ قازاق ۇلتىن جويا جازدادى. قازاق دەگەن ۇلت بولماسا, قازاق تٸلٸ قايدان بولادى. لاتىنشاعا ٶتپەك بولدى. ٶزبەكستان, تٷركمەنستان جاساي الماعان رەفورمالاردى جاساماق بولدى. ەڭ سوڭعى ٸزدەنٸستەر نەتيجەسٸندە, «ٷش تۇعىرلى تٸل» جٷزەگە اسىرماق ەكەن. بۇلار پاللياتيۆتٸك رەفورمالاردى ۇسىنادى — ناعىز رەفورما جاساماۋ ٷشٸن جالعان رەفورما جاساماق. نۇرەكە, سٸز قالاي ولاردىڭ كەسٸبي شالالىعىنا تٶزەسٸز? سونشاما جۇمىس ۋاقىتىن سارپ ەتكەندەرگە قانداي شارا قولدانباقسىز? ولار اناليتيكالىق تالداۋدى فورمالدى تٷردە عانا جٷرگٸزدٸ. سانسىز ساياساتتانۋشىلار, ەلەۋمەتتانۋشىلار مەن تاريحشىلار عىلىمي ەلەمدە مٷلدە بەلگٸسٸز. ولارعا ديسسەرتاتسييا قورعاتقان بٸزدٸڭ ەرٸپتەستەرٸمٸز. ەندٸ باستىق بولعان جاڭا كانديداتتار مەن دوكتورلار بورىشتى بولىپ قالدى, ەيتپەسە عالىم سىماق شالدار ولارعا جۇمساق قازاقي شانتاج جاسايدى. ەندٸ ولار ولاردىڭ مەڭگٸ باقي سول ۋنيۆەرسيتەتتەردە ٸستەۋٸنٸڭ كەپٸلٸ. كەپٸل بولا الماسا «جۇمساق قازاقي شانتاج» جاسايدى.
سوتسيولوگتاردى اۋزىما العىم كەلمەيدٸ. ولاردىڭ كٸنەسٸنەن سٸز وبەكتيۆتٸ اقپارات الا الماي كەلەسٸز. ٶڭكەي ورىسشىل بٸردەمە. بۇل ٸستٸ بٸر ارشىساڭىز كٶزٸڭٸز جەتەدٸ. بٸر قازاقتىڭ لاۋازىمدى عالىم سىماعى شەت ەلگە بايانداما جاساۋعا كەتٸپ بارا جاتىپ, شەت ەلدٸك كەدەندە ٶزٸنٸڭ نە ەركەكسٸڭ بە, ەيەلسٸڭ بە دەگەن انكەتانىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرە الماي شەتەلدٸك كەدەنشٸلەردٸ قاتتى كٷلدٸرگەن. ونداي عالىمدار شەت ەلدە تۋالەت تابا الماي ماسقارا بولادى. مەن شالا عالىمدارمەن قىزمەتتەس بولدىم, ولارمەن بٸرگە جۇمىس ٸستەۋگە تۋرا كەلگەن. سولاردىڭ بٸرازى قىزمەتتەن جوعارىلادى. جاقىندا بولعان ەلەۋمەتتٸك دٷردارازدىقتى بٸزدٸڭ سانسىز ساياساتتانۋشىلارىمىز بولجاپ تا, تٷسٸندٸرٸپ تە بەرگەن جوق. بٸز ٶتكەن داعدارىستان پرەزيدەنتتٸڭ ينتۋيتسياسى مەن يكەمدٸلٸگٸ ارقىلى شىقتىق. قوعامدىق عىلىمدار زەرتتەۋشٸگە عىلىمي جٷيەمەن, سحەمالارمەن ۆەريفيكاتسييا جاساۋعا ٷيرەتەدٸ. بٸراق عىلىمي ەەرتتەۋ جالپى تانىمنىڭ بٸر ناقتى جولى. باسقا بٸر جول ينتۋيتيۆتٸك تانىم. ول جالپى پاراسات, سەزٸمتالدىق پەن عىلىمي دەرەكتەرگە سٷيەنەدٸ. سوندىقتان قوعامدىق پەندەر بٸلگٸرلەرٸ ەمەس ساياسي جاعدايدى سۋرەتشٸلەر, ساياساتشىلار, جازۋشىلار تٷيسٸكتەرٸ ادەكۆاتتى باعالادى.
Red Team — تەۋەلسٸز عالىمدار توبى بەلگٸلٸ قوعامدى قىزىقتىراتىن مەسەلەلەردٸ قاراستىرۋ كەرەك, دەستٷرلٸ عىلىمي تواپتاردان ۋىقىتشا تاعايىنداعان ارانايى توپ پەرمەندٸ بولار. ولاردىڭ ٶز ويلارىن شەكتەۋسٸز جەرييالاۋعا قۇقىعى بولادى. بٸزگە كەرەگٸ سول — «قىزىل جاساق».
قازاققا نە كەرەك?
1) فەرمەلەرگە جەرگە جەكە مەنشٸك كەرەك, 100 تەڭگە تٶلەۋ كەرەك, فەرمەر جەردٸ تٸگٸپ كرەديت الادى;
2) جەرسٸزدەرگە ٷي سالاتىن جەر كەرەك, ول جەر لاتيفۋنديستەردەن تارتىپ الىنادى, 100 تەڭگە تٶلەۋ كەرەك, ٷي سالۋشى بانكٸدەن كرەديت الىپ ٷي سالادى;
3)قازاقشا سٶيلەمەيتٸن 4-5 مينيستر مەن مەسٸموۆ كەتۋ كەرەك — مەملەكەتٸك تٸلدٸ قاعاجۋ قىلعان ٷشٸن.
تەك ٷيسٸزدەرگە جەر جەنە نەسيە بەرۋ كەرەك دەپ وتىر بيلٸك. بيلٸكتٸڭ وعان كٶنگەنٸ جاقسى بەلگٸ. ەلەۋمەتتٸك ىمىرا دەگەن وسى. بەرٸ دە بەيبٸت جولمەن شەشٸلسٸن.
بٸزدە ازاماتتىق قوعامنىڭ نىشانى كٶرٸندٸ, قادٸرٸن بٸلەيٸك. سوندا نە سۇرايىق: فەرمەرلەرگە جەكە مەنشٸككە جەر ساتىلسىن-جٷز تەڭگەگە, قالا تٷبٸنە قونىستانام دەۋشٸلەرگە لاتيفۋنديستەردەن كونفيسكاتسييالانعان جەردٸ جٷز تەڭگەگە ساتسىن. ەكسپو بولسىن — ول پروگرەسس. اعىلشىن تٸلٸ بولسىن — ول پروگرەسس, ورىس تٸلٸ ەسەبٸنەن, ول تٸلدٸ بٸز جاقسى بٸلەمٸز.
قۇرمەتتٸ پرەزيدەنت, مەن كادر ساياساتىنا ارالاسپايىن, ونسىز دا سٸزگە: انانى ال, مىنانى قوي دەۋشٸلەر كٶپ شىعار. بٸراق كادرلاردىڭ ساپاسى تۋرالى ايتايىن, ٶزٸڭٸز بٸلٸڭٸز وڭى مەن تەرٸسٸن.
قۇرمەتتٸ پرەزيدەنت پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندەگٸ توپاستاردان قۇتىل, ولار سٸزدٸڭ تٷبٸڭٸزگە جەتەدٸ. بٷگٸنگٸ كٷنٸ نەگٸزگٸ ساياساتتانۋشىلىق جەنە ەلەۋمەتتانۋشىلىق وبەكت جەنە ساياسي سۋبەكت ول- قازاقتار. سوندىقتان قازاققا بەت بۇرۋ كەرەك.
قۇرمەتپەن, ەزٸمبايىڭ.
ەزٸمباي عالي, ساياساتتانۋشى
