Freedom Inside '26

بەلگٸلٸ عالىم جابايحان ەبدٸلدين دٷنيە سالدى

بەلگٸلٸ عالىم جابايحان ەبدٸلدين دٷنيە سالدى

بەلگٸلٸ عالىم جابايحان ەبدٸلدين ٶمٸردەن ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

قارالى حاباردى دەپۋتات مۇرات ەبەنوۆ حابارلادى. 

"تٷندە قىزى حابارلاسىپ ايتتى. ىستامبۇلدا ەمگە اپارعان ەكەن وتباسى. بەيسەنبٸ كٷنٸ ىستامبۇلدان تاڭعى رەيسپەن الىپ كەلەدٸ. جانازاسى 5 جەلتوقسان , جۇما كٷنٸ , استانا قالاسىندا , جاڭا مەشٸتتە. يماندى بولسىن", - دەپ جازدى دەپۋتات. 

ەبدٸلدين جابايحان مٷبەرەكۇلى (16.2.1933 ج. ت. پاۆلودار وبلىسى ماي اۋدانى مايتٷبەك ا.) — عالىم, فيلوسوفييا عىلىمىنىڭ دوكتورى (1968), پروفەسسور (1970), قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ جەنە ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ, قازاقستانداعى ديالەكتيكالىق لوگيكا مەكتەبٸنٸڭ نەگٸزٸن سالۋشى بولعان. 

1954 جىلى س.م. كيروۆ اتىنداعى قازمۋ-دىڭ فيلوسوفييا-ەكونوميكا فاكۋلتەتٸن بٸتٸرگەن.

1954-1955 جج. – قازاق پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسى. 1958 جىلى - م.ۆ. لومونوسوۆ اتىنداعى ممۋ-دىڭ فيلوسوفييا فاكۋلتەتٸنٸڭ اسپيرانتۋراسى. «ناقتى عىلىمنىڭ گنوسەولوگييالىق رٶلٸ» اتتى تاقىرىبىندا فيلوسوفييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى عىلىمي دەرەجەسٸن الۋعا ديسسەرتاتسييا قورعاعان. 1968 جىلى عا كسرو فيلوسوفييا ينستيتۋتىندا «تەورەتيكالىق تانىم پروبلەمالارىنىڭ باستاۋى» اتتى تاقىرىبىندا فيلوسوفييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى عىلىمي دەرەجەسٸن الۋعا ديسسەرتاتسييا قورعاعان.

ەدەبيەت پورتالىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, ەبدٸلديننٸڭ عىلىمي ەڭبەكتەرٸ نەگٸزٸنەن ديالەكتيكالىق لوگيكانىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن زەرتتەۋگە ارنالعان. سونىڭ ٸشٸندە, ەسٸرەسە, ناقتى ۇعىم, باستاما مەسەلەلەرٸن تەرەڭ زەرتتەي وتىرىپ, ولاردىڭ فيلوس. تاريحى تۇرعىسىنان نەگٸزدەلگەن ديالەكت. انىقتاماسىن جاسادى, لوگيكالىق جەنە گنوسەولوگييالىق فۋنكتسييالارىنا سيپاتتاما بەردٸ, قازٸرگٸ عىلىم مەن پراكتيكاداعى لوگيكو-مەتودولوگييالىق رٶلٸن ايقىندادى. ونىڭ باسقارۋىمەن ديالەكتيكالىق لوگيكانىڭ كاتەگورييالارىن, زاڭدارىن, پرينتسيپتەرٸن جان-جاقتى زەرتتەۋگە ارنالعان ۇجىمدىق مونوگرافييالارلارجارىق كٶردٸ. وسى زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەسٸندە “ديالەكتيكالىق لوگيكا” اتالاتىن 4 تومدىق ٸرگەلٸ ەڭبەك دٷنيەگە كەلدٸ. مۇندا ديالەكتانىڭ لوگيكالىق فۋنكتسيياسى انىق دەلەلدەنٸپ, كاتەگورييالارىنىڭ عىلىمي جٷيەسٸ جاسالدى, ەرٸ ولار قازٸرگٸ جاراتىلىستانۋ عىلىمدارىنىڭ مەتودولوگييالىق مەسەلەلەرٸمەن ۇشتاستىرىلدى. ەبدٸلديننٸڭ عىلىمي باسشىلىعىمەن 10 عىلىم دوكتورى, 40-قا تارتا عىلىم كانديداتى دايىندالدى.

قوعامدىق عىلىمدار سالاسى بويىنشا ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى سىيلىقتىڭ (1974) يەگەرٸ. ەبدٸلدين بەلگٸلٸ قوعام جەنە مەملەكەت قايراتكەرٸ. قازاقستان مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ (1984), قر پرەزيدەنتٸنٸڭ بەيبٸتشٸلٸك جەنە رۋحاني تاتۋلىق سىيلىعىنىڭ (1994), ەڭبەك قىزىل تۋ, “قۇرمەت بەلگٸسٸ” وردەندەرٸمەن ماراپاتتالعان. 2008 جىلى «بۇۇ-نىڭ پرينتسيپتەرٸنە ادالدىعى جەنە سوڭعى 15 جىلدا قازاقستاندا بۇۇ-نىڭ جۇمىسىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقانى ٷشٸن» ماراپاتتالعان, حالىقارالىق «ٶمٸر اعاشى» سىيلىعىن «شىعارماشىلىق ۇزاق جاساۋشى» اتالىمى بويىنشا يەلەنگەن (2010 ج.). «بارىس» ٸٸ دەرەجەسٸمەن (2000 ج.), تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنىڭ «دوستىق» مەدالدارىمەن ,2022 جىلى «بارىس» III دەرەجەسٸمەن ماراپاتتالعان.