Almaty qalasyn ainalyp ótetin joǵary jyldamdyqty jol ótken jyly iske qosyldy. Bul jol qalany tranzittik kólikterden bosatyp, ÚAAAJ ainalasynda biznestiń damýyna úlken serpin berýi kerek edi, bul is júzinde de oryn aldy.
2023 jyldyń qorytyndysy boiynsha Almaty oblysyna bes iri kompaniia tartyldy, olardyń barlyǵy jańa joǵary jyldamdyqty joldyń mańynda ornalasqan. PepsiCo (AQSh) kompaniiasy 200 million dollarlyq investitsiiamen «Lay’s» chipsilerin óndirý jobasyn bastaidy, bul joba 21 myń tonnadan astam daiyn ónimdi shyǵaryp, 300 jańa jumys ornyn ashýǵa múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta jer telimi rásimdelip, gazdandyrýǵa tehnikalyq sharttar alyndy. Óndiristi 2026 jyly iske qosý josparlanýda.
Odan basqa, óńirde Focus Logistics jáne OZON (Resei) kompaniialary birlese otyryp, jalpy somasy 151 million dollarǵa deiin «A» klasty qoimalar salý boiynsha belsendi jumys atqarýda. Qoimalardyń jalpy aýdany 300 000 sharshy metrden asady jáne bul Almaty oblysynan 4500-den astam jumysshyny tartýǵa úlken múmkindik beredi.
Qazirgi ýaqytta «Angar» dep atalatyn bólek turǵan ǵimarattyń metall konstrýktsiialary ornatylyp, beton edeni quiyldy. Jeldetý jáne órt sóndirý injenerlik júielerin montajdaý jáne qurylys-montaj jumystary júrgizilýde. Obektti 2027 jyly tapsyrý josparlanýda.
Osyǵan uqsas keshendi reseilik «Stroitel 98» kompaniiasy da salyp jatyr. Olar da jalpy aýmaǵy 158 700 sharshy metrlik «A» klasty logistikalyq keshendi salýmen ainalysady, joba quny 100 million dollar. Bul keshen 2000-nan astam oblys turǵynyn jumyspen qamtýǵa múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta jer telimi rásimdelip, tehnikalyq sharttarǵa qujattar tapsyryldy, al jobany tolyq júzege asyrý 2027 jylǵa josparlanǵan.
Almaty oblysyndaǵy taǵy bir iri joba — Ońtústik Koreianyń KT&G kompaniiasynyń temeki ónimderin óndirý zaýytynyń qurylysy bolmaq. Joba quny 204 million dollardy quraidy, jylyna 20 millionnan astam ónim shyǵaryp, 300-den astam adamdy jumyspen qamtidy. Qazirgi ýaqytta bolashaq zaýyttyń ornynda óndiristik ǵimarattyń qurylysy júrgizilýde. Jobany kelesi jyly júzege asyrý josparlanýda jáne qazir metall konstrýktsiialary ornatylyp jatyr.
ÚAAAJ ainalasyndaǵy aimaq sońǵy jyldary belsendi damyp kele jatqanyn jáne sheteldik investorlar tek qurylys pen óndiriske ǵana emes, odan ári damýǵa da qarajat salýǵa daiyn ekenin atap ótken jón.
2023-2027 jyldar aralyǵynda barlyq jobalardy júzege asyrý Almaty oblysyna 835 million dollardan astam tikelei investitsiia tartýǵa múmkindik beredi dep kútilýde.
Sonymen qatar, qazirgi ýaqytta TOO «Istkomtrans» kompaniiasynyń kólik-logistikalyq ortalyǵyn uiymdastyrý jobasy júzege asyrylýda. Bul investitsiialyq joba Jetigen – Qazybek bek ainalma temir jol qurylysy jobasynyń qosymsha bóligi bolyp tabylatyn TLK «Jetigen» kólik-logistikalyq habyn qurýdy kózdeidi.
Bul erekshe jobaǵa 43,8 milliard teńge investitsiialanyp, 217 jańa jumys orny ashylady. Jobanyń ózi eki kezeńge bólingen. Onyń birinshi bóligi ótken jyly iske qosyldy, al ekinshi kezeńniń qurylysy 2027 jylǵa josparlanǵan. Sonymen qatar, qazirgi ýaqytta «G-TRANS Service» kompaniiasy alǵashqy iri indýstriialyq-logistikalyq hab qurýdy josparlap otyr.
Indýstriialyq-logistikalyq hab mynalardy qamtidy:
- Logistikalyq park (terminaldar, qoimalar),
- Mýltimodaldy TLTs (konteinerlik terminaldar),
- Indýstriialyq park (ónerkásiptik kásiporyndar, infraqurylymy bar jer telimderi).
Barlyq kezeńderdegi investitsiia somasy 90 milliard teńgeden asady. Jobanyń qýattylyǵy: jylyna 500 myń DFE, 263 myń avtokólik, 89 myń sharshy metr qoima, 392 myń DFE. Jobany júzege asyrý merzimi: 2023-2032 jyldar, ol úsh kezeńnen turady: 1 kezeń - 2023-2027 jj., 2 kezeń - 2027-2029 jj., 3 kezeń - 2029-2032 jj. Munyń bári 3 myńǵa jýyq adamdy jumyspen qamtýǵa múmkindik beredi.
Jer teliminiń jalpy aýdany shamamen 550 ga quraidy, onyń ishinde: 215 ga - mýltimodaldy TLTs, 250 ga - indýstriialyq park, 85 ga temirjol stantsiiasy.
2023 jyly sondai-aq Ortalyq Aziiadaǵy iri jáne biregei joba - TOO «Fruit Art» kompaniiasynyń sýblimatsiialyq zaýyty, jemis qoimasy jáne jylyjai kesheniniń qurylysy júzege asyryldy. Osylaisha, sýblimatsiialyq zaýyt jylyna 25 000 tonna shikizatty óńdei alady, sondai-aq gaz ortasy bar 15 000 tonna jemis saqtaý qoimasy jáne 7,8 ga aýmaqtaǵy jylyjai kesheni jyl boiy qulpynai ósirýmen ainalysady. Investitsiia kólemi 42,7 milliard teńgeni qurady, al kásiporynnyń ózi 200-den astam adamdy jumyspen qamtydy.
Qorytyndylai kele, jańa ainalma jol (ÚAAAJ) ainalasyndaǵy aimaq sońǵy jyldary belsendi damyp kele jatqanyn atap ótken jón. Kóptegen kásiporyndar turaqty ornalasý úshin Almaty oblysyn tańdaýy kezdeisoq emes. Óitkeni, munda biznes damýyna barlyq jaǵdai jasalǵan, negizgi logistikalyq arteriialarǵa qoljetimdilik bar jáne jańa kásiporyndarǵa qajetti mamandardy tartýǵa múmkindik bar.
Biraq bastysy - Almaty oblysynyń ákimdigi iri sheteldik jáne otandyq investorlarǵa barynsha qoldaý kórsetip, óńirdegi qurylys, iske qosý jáne biznesti odan ári damytý boiynsha kompaniialarmen belsendi kelissózder júrgizedi. Naryqqa kirgen kompaniialar barlyq artyqshylyqtardy baǵalap, óz biznesin damytýǵa belsene kirisýde.
