S&P halyqaralyq reiting agenttigi Qazaqstannyń táýelsiz kredittik reitingin BBB− deńgeiinen BBB-ge deiin kóterdi. Bul - 2016 jyldan beri el reitinginiń alǵash ret joǵarylaýy.
Táýelsiz kredittik reiting memlekettiń qaryzdaryn ýaqytynda ótep, qarjylyq mindettemelerin oryndaý múmkindigin baǵalaidy. Sondyqtan reitingtiń kóterilýi Qazaqstannyń qarjylyq senimdiligi artqanyn kórsetip, halyqaralyq investorlar úshin oń belgi sanalady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Sonymen qatar S&P qazaqstandyq bankter men iri kompaniialar úshin mańyzdy taǵy bir kórsetkishti joǵarylatty. Atap aitqanda, Qazaqstannyń valiýtany aiyrbastaý jáne shetelge aýdarý múmkindigin baǵalaityn Transfer & Convertibility (T&C) kórsetkishi BBB deńgeiinen BBB+ deńgeiine kóterildi.
Bul kórsetkish elde qiyn ekonomikalyq jaǵdai týyndaǵan kezde kompaniialardyń shetel valiýtasyn satyp alyp, syrtqy qaryzdaryn óteý úshin qarajatty shetelge erkin aýdara alý múmkindigin baǵalaidy.
Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Venera Janalina atalǵan ózgeristiń qazaqstandyq iri bizneske qalai áser etýi múmkin ekenin túsindirdi.
"T&C elde kúrdeli ekonomikalyq jaǵdai týyndaǵan kezde memlekettiń valiýtalyq shekteýler engizý yqtimaldyǵyn baǵalaidy. Mundai shekteýler jeke kompaniialardyń shetel valiýtasyn satyp alýyna nemese syrtqy qaryzyn óteý úshin qarajatty shetelge aýdarýyna kedergi keltirýi múmkin. Sondyqtan bul kórsetkish halyqaralyq naryqtan shetel valiýtasymen qaryz alatyn bankter men iri kompaniialar úshin óte mańyzdy", - dedi sarapshy.
Qazir Qazaqstannyń T&C kórsetkishi – BBB+, al eldiń táýelsiz reitingi – BBB. Iaǵni T&C el reitinginen bir saty joǵary tur.
Bul S&P agenttiginiń Qazaqstanda jeke kompaniialardyń syrtqy qaryzdaryn óteýine kedergi keltiretin valiýtalyq shekteýler engizilý qaýpin memlekettiń shetel valiýtasyndaǵy qaryzdary boiynsha defoltqa ushyraý qaýpinen tómen baǵalaitynyn kórsetedi.
Degenmen mundai aiyrmashylyq burynnan bar. Osyǵan deiin Qazaqstannyń táýelsiz reitingi BBB−, al T&C kórsetkishi BBB bolǵan. Sońǵy sheshimnen keiin eki kórsetkish te bir satyǵa kóterilip, tiisinshe BBB jáne BBB+ deńgeiine jetti.
"Bul biznes úshin múlde jańa artyqshylyq paida boldy degen sóz emes. Táýelsiz reitingpen birge kredittik qabileti joǵary kompaniialardyń shetel valiýtasyndaǵy reitingin shekteýi múmkin eldik kórsetkishterdiń biri de bir satyǵa kóterildi", - dedi Venera Janalina.
Bul ózgeris, eń aldymen, qarjylyq jaǵdaiy turaqty jáne kredit tóleý qabileti joǵary kompaniialarǵa tiimdi bolýy múmkin. Eger kompaniianyń óz kórsetkishteri BBB+ nemese odan da joǵary reiting alýǵa múmkindik berse, T&C baǵasynyń kóterilýi onyń shetel valiýtasyndaǵy korporativtik reitinginiń joǵarylaýyna jol ashady.
"Korporativtik reitingtiń kóterilýi kompaniiaǵa halyqaralyq investorlardyń keń aýqymynan qarjy tartýǵa múmkindik beredi. Sonymen qatar qaryzdy uzaq merzimge ári táýekel úshin tólenetin ústemeaqysy tómen sharttarmen alýǵa yqpal etýi múmkin", - dep túsindirdi qarjyger.
Mundai ózgeristiń yqpaly iri kólemde qaryz alatyn kompaniialar úshin aiqyn baiqalady. Mysaly, kompaniia 500 mln dollardyń eýroobligatsiiasyn shyǵardy delik. Eger investorlar talap etetin kiristilik nebári 0,25 paiyzdyq tarmaqqa tómendese, kompaniia jylyna shamamen 1,25 mln dollar únemdeidi. Al kiristilik 0,5 paiyzdyq tarmaqqa azaisa, únem kólemi jylyna 2,5 mln dollarǵa jetedi.
Alaida bul esep T&C kórsetkishi kóterilgennen keiin qaryz mindetti túrde dál osyndai kólemde arzandaidy degen boljam emes. Ol iri qaryzdar boiynsha paiyzdyq mólsherlemeniń az ǵana tómendeýiniń ózi kompaniiaǵa qanshalyqty qomaqty qarajat únemdeýge múmkindik beretinin kórsetedi.
Venera Janalinanyń aitýynsha, qaryzdyń naqty quny kompaniianyń qarjylyq jaǵdaiyna, qaryz merzimi men talaptaryna, álemdik naryqtaǵy ahýalǵa, bazalyq paiyzdyq mólsherlemelerge jáne investorlardyń suranysyna bailanysty bolady.
Sondyqtan T&C kórsetkishiniń kóterilýi barlyq kompaniiaǵa birdei tiimdi emes.
Eger kompaniianyń jeke kredittik kórsetkishteri BBB+ deńgeiinen áldeqaida tómen bolsa, eldik kórsetkishtiń joǵarylaýy onyń jaǵdaiyn aitarlyqtai ózgertpeidi. Kompaniianyń múmkindigi burynǵydai qaryz kólemine, tabysy men aqsha aǵynyna, qolda bar qarajatyna jáne qyzmetine bailanysty táýekelderge qarai baǵalanady.
"T&C kórsetkishiniń joǵarylaýy kompaniianyń ózin qarjylyq jaǵynan kúsheitpeidi. Ol tek qarjylyq jaǵdaiy joǵary reiting alýǵa múmkindik beretin senimdi kompaniialar úshin elge bailanysty shekteýlerdiń birin azaitady", - dedi sarapshy.
Osy sebepti qazaqstandyq kompaniialardyń reitingteri birden jappai kóteriledi nemese olardyń syrtqy qaryzdary avtomatty túrde arzandaidy dep kútýge bolmaidy.
Sonymen qatar T&C kórsetkishi tek shetel valiýtasyndaǵy qaryzdardy óteýge qatysty táýekelderdi baǵalaidy. Onyń kóterilýi Qazaqstandaǵy teńgemen beriletin nesielerdiń paiyzdyq mólsherlemesi tómendeidi degen sóz emes. Bul sheshimge qarap teńgeniń aldaǵy baǵamy týraly da qorytyndy jasaýǵa bolmaidy.
