Nesie sanynyń kóbeiýimen birge, ony qaitara almai, sot oryndaýshylarynyń talaby boiynsha esep-shottary buǵattalyp jatqan azamattardyń da sany artýda. Mundai keleńsiz jaǵdailardyń basym bóligi elimizdegi qarjylyq saýattylyq deńgeiiniń tómendiginen oryn alyp otyr. Nesieniń barlyq sharttarymen aldyn-ala tanyspai, bank menedjerinen tolyq keńes almai, qaryz kelisim-shartyna qol qoia salýdyń sońy túrli túsinispeýshilikterge aparyp soǵa bastady.
Kókeikesti osy taqyrypta azamattarǵa durys baǵdar berý úshin Dalanews.kz portaly «Karjylyq keńesshi» aidarynyń tusaýyn kesip, jeke qarjy menedjmenti, aqshany jinaý men paidalaný, nesie túrlerine arnalǵan maqalalar seriiasyn jariialaityn bolady.
Búgin Bank VTB (Qazaqstan) baspasóz-qyzmetiniń kómegimen, nesie alarda nege nazar aýdarý kerektigin tolyqtai talqylaityn bolamyz.
Sharttarǵa nazar aýdaramyz
Kreditti rásimdemes buryn qaryzdyń barlyq negizgi sharttarymen aldyn-ala tanysyp alý óte mańyzdy. Birinshi kezekte nesieniń jyldyq tiimdi syiaqy mólsherlemesine (JTSM) nazar aýdarý qajet.
JTSM ónim sharttarynda kózdelgen komissiianyń barlyq túrlerin qamtidy. Tiisinshe, JTSM neǵurlym joǵary bolsa, klientke kredit soǵurlym qymbatqa túsedi.
JSTM týraly biz maqala barysynda tolyq talqylaityn bolamyz.
Oǵan qosa, nazar aýdarýyńyz tiis mańyzdy sharttarǵa nesieniń somasy, merzimi jáne óteý túri kiredi.
Annýitet nemese saralanǵan tólem. Óteý túrin tańdaýdan qatelespeimiz
Kredittik ótinim bergen kezde klient kreditti óteýdiń ózine neǵurlym qolaily ádisin – saralanǵan nemese annýitettik ádisin tańdaýǵa quqyly. Ár ádis óziniń artyqshylyqtaryna ie.
- 1. Saralanǵan tólem (differentsialdy)
Saralanǵan tólemder kezinde negizgi boryshtyń somasy nesieniń ortaq merzimine teńdei bólinedi. Al syiaqy negizgi boryshtyń qaldyǵyna esepteledi. Nátijesinde, ai saiyn tólem somasy kemip otyrady. Tiisinshe, klienttiń ár aiǵa tólemderi ár túrli bolmaq. Alaida, óteýdiń osy ádisinde banktiń klienttiń tólem qabilettiligine óte joǵary talap qoiatynyn eskergenińiz jón. Sebebi, basynda tólenetin soma úlken. Oǵan qaraǵanda annýitetti tólem túriniń talaptary jumsaqtaý bolyp keledi.
- 2. Annýitet
Annýitettik ádis klientke birdei tólem qabilettiligimen, kredittiń maksimaldy ruqsat etilgen somasyn alýǵa múmkindik beredi. Onyń basty sebebi - ai saiynǵy tólem negizgi qaryzdyń qaldyǵyna syiaqy esepteletin teń mólsherde bólinedi. Sáikesinshe, ai saiynǵy tólem mólsheri saralanǵan tólem ádisine qaraǵanda azdaý bolady jáne nesieniń barlyq merziminde ózgermeidi. Siz ai saiyn kredittiń sońyna deiin belgili bir somany ótep otyrasyz.
Annýitettik tólem kestesinde qaryz alýshyǵa belgilengen tólem mólsherin este saqtaý ońaiyraq, bul merzimin ótkizip alý táýekelin azaitady. Bank tájiribesine kóz júgirtsek, kóbine klientter osy annýitet túrin tańdaidy, sebebi tólem somasy azdaý jáne kredittiń maksimaldy somasyn alýǵa jaqsy múmkindik bar.
Nominaldy stavkaǵa emes, JTSM-ǵa nazar aýdaramyz
Zańǵa sáikes JTSM esebine klienttiń negizgi borysh pen syiaqy boiynsha tólemderi enedi. Oǵan banktik qaryz shartynda kózdelgen kreditti berýmen jáne oǵan qyzmet kórsetýmen bailanysty komissiialar men ózge de tólemder, sondai-aq banktik qaryz shartyn jasasý kúnine belgili tólem mólsherleri men merzimderi kirýi tiis. Sondyqtan JTSM máni árqashan syiaqynyń nominaldy mólsherlemesinen joǵary bolady, óitkeni nominaldy mólsherleme – bul negizgi boryshtyń qaldyǵyna esepteletin kredit boiynsha syiaqy mólsherlemesi.
Bul rette, bank jarnamasyn qarastyrǵan kezde nesieniń nominaldy stavkasyna emes, JTSM-ǵa qarap, ózińizdiń naqty negizgi qaryzdyń ústinen tóleitin somańyz ben basqa da shyǵyndaryńyzdy eseptei alasyzdar.
Dalanews.kz qarjy keńesshisi sizdiń jeke aqsha menedjmentińizdi jaqsartýǵa arnalǵan. Qarjylyq saýattylyq sizdi alaiaqtardan qorǵap, nesieni barynsha jeńil sharttarmen alýǵa jáne aqshańyzdy tiimdi jumsaýǵa jol ashady.
