Bul jaǵdaida barlyǵymyz bilikti zańger mamandaryna júginemiz. Sondyqtan, árbir uiymda mindetti túrde quqyqtyq qamtamasyz etý boiynsha qurylym nemese arnaiy zańger mamany bolady. Olar sol uiymnyń zańdy múddelerin qorǵaýdy qamtamasyz etedi.
Zań salasynyń mamany, QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministrligi Din isteri komitetiniń Quqyqtyq qamtamasyz etý basqarmasy bas sarapshysy, zań Phd-doktory Gýzal Galiakbarovamen osy salanyń ereksheligi jóninde áńgimelestik.
Gýzal Ǵazinurqyzy, suhbat berýge keliskeńińiz úshin alǵysymyzdy bildiremiz. Alǵashqy sizge qoiatyn suraǵymyz ózińiz jaily aityp ótseńiz? Qandai óńirde dúniege keldińiz?
Men Aqtóbe oblysy Oiyl aýdanynda dúniege keldim. Tarihqa kóz júgirtsek, bul óńirdegi Oiyl ózeniniń mańy arqyly Uly Jibek joly kesip ótetin. Áli kúnge deiin Uly Jibek Joly boiyndaǵy saýda-sattyq nysandarynyń eskertkishteri saqtalǵan. Sondyqtan Oiyl óńiri tarihi jerlerdiń qataryna jatady.
Týǵan jerimniń tabiǵaty– kóz tamsandyrady. Aqtóbe óńiriniń tabiǵaty erekshe sulý men úshin. Munda Qazaqstanǵa áigili kóptegen kórikti jerler bar. Balalyq shaǵymnyń eń qyzyqty ári áserli sátteri osy jerde ótti. Men týǵan jerge degen saǵynyshymdy sózben jetkize almaimyn. Júregimdegi ystyq mahabbatymdy osy suhbatqa syiǵyza almas edim.
Balalyq kezińizde qandai armandaryńyz boldy? Kóp armandadyńyz ba? Jáne sol armandaryńyzǵa jetý úshin aldyńyzǵa maqsat qoia bildińiz be?
Ata-anam Aqtóbe qalasynda turady. Mektepti, alǵashqy joǵary bilimdi Aqtóbede tamamdadym.Maqtanǵanym emes attestatymda «tórt» degen baǵa bolǵan joq.
Synyp jetekshimiz «armandaryń týraly» shyǵarma jazyp kelińder degen kezde, men armanshyl bala qiialmen ádildik jolynda kúresetin «sot» bolsam dep armandadym.
Tipti synyp jetekshimniń aitýynsha jyl saiyn jazylǵan shyǵarmalarda basqa oqýshylardyń armany jii ózgeretin bolsa, meniń armanym múlde ózgermegen eken.Ár jyl saiynǵy shyǵarmamda boijetken soń «sot» bolamyn dep jazdym.
Iá, arman adamdy alǵa jeteleidi. Qazaqta «armansyz adam– qanatsyz quspen teń»- degen maqal bar. Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik ýniversitetine«Zańger» mamandyǵyna oqýǵa túskenim de sol armannyń jeteleýi bolar.Ýniversitette men túrli debattarǵa, pikir-saiystarǵa, ǵylymi konferentsiialarǵa qatysatynmyn. Shynymdy aitsam, ǵylymǵa degen qushtarlyǵym stýdenttik kezimnen bastap, baiqala bastady. Sondyqtan bolar, ǵylymi maqalalar jazýǵa qyzyǵýshylyq tanyta bastadym.Osy ǵylym jolyn jalǵastyrý maqsatynda Astanaǵa kelip,L.N. Gýmilev atyndaǵy Eýraziia ulttyq ýniversitetine «Zańtaný» mamandyǵy boiynsha magistratýrýǵa tústim, sosyn ózimniń qalaýymmen oqýdy doktorantýrada jalǵastyrýdy sheshtim. Oqyp júrgen kezimde shetel ýniversitetteri men halyqaralyq uiymdarda konferentsiialarǵa qatysyp, ǵylymi-zertteý tájiribelerinen óttim. Olardyń ishinde, Gazi ýniversiteti (Túrkiia), UBIS ýniversiteti (Shveitsariia), Tartý ýniversieti (Estoniia), Birikken Ulttar Uiymynyń Jenevadaǵy keńsesi(Shveitsariia), Halyqaralyq eńbek jáne Dúniejúzilik saýda uiymdary (Shveitsariia), jáne t.b.
Ótken jyly «Phd doktory» ǵylymi dárejesin ielendim.
Mamandyǵyńyz «zańger». Osy salanyń qoǵam ómirindegi róli qandai dep oilaisyz? (óz pikirińiz) Jalpy qazirgi zamandaǵy zańgerler qandai printsipte jumys isteýleri kerek?
Zań –qoǵamdaǵy óte ózekti sala. Negizi zańtaný óte erekshe orny bar mamandyq dep oilaimyn. Kópshilikelimizde zańgerler kóp dep aityp jatady, biraq, meniń oiymsha,sapaly zańgerler az. Árbir bolashaq zańger ýniversitte oqyp júrgen kezinen-aq sapaly jumys isteimin dep aldyna maqsat qoiý kerek. Jan-jaqty bolý kerek.
Óitkeni zańger mamandyǵy tek qana zańdy oqýmen shektelmeidi, zań qoǵamdyq qatynastardyń barlyq salalarynda bar. Sondyqtan eń bastysy tájiribege aralasý kerek.
Jalpy zańdy bilý zańgerlerge qatysty emes, bárimizge qatysty. Zańdy kez-kelgen mamandyq ieleri bilýleri tiis. Árbir adam óz quqyǵyn qorǵaý úshin zańnamalyq turǵyda saýatty bolýy kerek. Biz quqyqtyq memlekette turǵandyqtan zań salasynyń qoǵamdaǵy orny, deńgeii joǵary dep oilaimyn. Sondyqtan osy salanyń qyr-syryn tanyp kele jatqan bolashaq zańgerlerge únemi jan-jaqtylyq tanytyp, izdeniste bolýǵa keńes beremin.
Belgili zańgerlerden kimdi úlgi tutasyz? Osy saladaǵy ustazdaryńyz jaily aityp berseńiz.
Úlgi tutatyn ustazdarym kóp. Olardyń qatarynda Eýraziia ulttyq ýniversitetinde maǵan sabaq bergen, zań ǵylymdarynyń kandidaty Svetlana Baqytqyzy Jarkenova, magistratýra men doktorantýrada oqyǵan kezde ǵylymi jetekshim bolǵan, Qazaqstan men Orta Aziiadaǵy alǵashqy áiel – zań ǵylymdarynyń doktory, professor Eńlik Nurǵaliqyzy Nurǵalieva, fakýltetimizde jumys jasap bastaǵanymda jumysberýshi ǵana emes, sonymen qatar, jaqsy tálimger bola bilgen Sholpan Valeriiqyzy Tlepina siiaqty úlken ómirge jol siltegen ustazdarym bar. Olardy men úlgi tutamyn. Áli kúnge deiin olardyń oqyǵan dáristeri, ózekti keńesteri meniń esimde.
Gýzal, memlekettik qyzmetke kelýińizge ne sebep boldy? Bireýler aityp jatady, memlekettik qyzmette ne isteimiz, kúni-túni jumystan kóz ashpaisyń, esep, qujat bastan asady-dep, biraq siz úshin memlekettik qyzmettiń mańyzdylyǵy qandai?
Birneshe jyl ýniversitette Zań fakýltetinde sabaq berip, 2017 jyldyń basynda Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministrliginiń Din isteri komitetine qyzmetke ornalastym. Qazirgi ýaqytta Quqyqtyq qamtamasyz etý basqarmasynyń bas sarapshysymyn.
Buryndary ýniversitette eńbek etip júrgenimde naqty memlekettiń damýyna óz úlesimdi qosqym keledidep oilanatynmyn. Araǵa ýaqyt salyp, bul oiymda júzege asty.
Memlekettik qyzmetti tańdaýymnyń sebebi, meniń oiymsha, elimizdiń kez-kelgen azamaty týǵan eldiń damýyna óziniń aitarlyqtai úlesin qosýy tiis. Aldaǵy ýaqytta memlekettiń gúldenýine óz úlesimdi qosqym keledi.
Árine, bilim berý salasyda memlekettik qyzmet salasy da el úshin mańyzdy baǵyt bolyp tabylady. Joǵary oqý ornynda ǵylymnyń damýyna úles qosatyn bolsaq, memlekettik qyzmette –memlekettik mańyzdy is-sharalarǵa tikelei atsalysamyz. Memlekettik qyzmet pen jaýapkershilik egiz uǵym. Adamdy jaqsy isterge jeteleitin jaýapkershilik dep bilemin. Árbir iske jaýapty qaraǵanda ǵana belgili bir nátijege qol jetkizemiz. Mine memlekettik qyzmetke osy jaýapkershilikti sezine otyryp keldim.
Qazir Ministrliktiń Din isteri komitetinde quqyqtyq baǵytta jumys isteisiz? Memlekettik organdaǵy jumysyńyz jaily aityp ketseńiz. Qazirgi ýaqytta qandai jobalarmen ainalysyp jatyrsyz?
Biz komitettiń qyzmetine qatysty normativtik quqyqtyq aktilerdi jáne t.b quqyqtyq qujattardy ázirleimiz. Basqarmanyń quzyretine qatysty jeke jáne zańdy tulǵalardyń ótinishterin qarastyramyz, sot protsesterinde mekememizdiń múddelerin qorǵaimyz. Sondai-aq qazirgi ýaqytta «Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine dini qyzmet jáne dini birlestikter máseleleri boiynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań jobasyn ázirleý jumystaryna da qatysyp jatyrmyz.
Gýzal, sizge qoiatyn kelesi suraǵym, jumysqa qatysty emes, jalpy bos ýaqytyńyzda ne isteisiz? Hobbiińiz bar ma?
Qazir bos ýaqytymda aǵylshyn tilin bilý deńgeiimdi jetildirýdemin. Klassikalyq ádebietterdi oqyǵandy unatamyn. Sondai-aq bos ýaqytymda ǵylymi maqalalar jazamyn. Shynymdy aitsam, bos ýaqytym bola bermeidi(kúldi). Bir sózben aitqanda, meniń basty hobbiim biliktiligimdi shyńdaý.
Alda qandai josparlaryńyz bar?
Negizi qazaqtyń árbir sóziniń astynda úlken mán-maǵyna jatyr. «Eńbek adamnyń kórki, Adam zamannyń kórki»-deidi halqymyz.
Sondyqtan bastysy aianbai eńbek etip, árdaiym alǵa qarai umtylysta bolý kerekpiz. Sonda ǵana progress bolady.
Ózge elderdiń tilin meńgerip, jan-jaqty bolýymyz kerek. Aldaǵy ýaqytta óz salamnyń belgili bir mamany bolǵym keledi. Árine bolashaqta josparlarym, armandarym kóp.Sondyqtan bári ýaqyttyń enshisinde dep oilaimyn. Armanǵa jetkizetin eńbek. Oǵan jetý úshin aianbai eńbek etemiz. Eń bastysy olardyń kóbi oryndalyp keledi.
– Gýzal, Suhbatyńyzǵa rahmet!
Suhbattasqan, Qýandyq Tanabas
