Osy maqsatta barlyq ǵalym men ýniversitet oqytýshysyna hat jazyp, elektrondy poshtalaryna joldaǵanyn áleýmettik jelidegi paraqshasynda málim etti.
Hatta otandyq joǵary bilim men ǵylymdy damytý úshin birlesip qabyldaǵan mańyzdy sheshimderi men atqarylǵan is-sharalardy atap ótýge tyrysqan.
Qadirli ǵalymdar men ýniversitet oqytýshylary!
Sizdermen ministr retinde birge jumys isteý men úshin úlken mártebe, úlken abyroi boldy. Sońǵy 3 jyl mazmundy, mańyzdy ári kúrdeli ýaqyttyń biri boldy. Biz osy jyldar ishinde qazaqstandyq ǵylym men joǵary bilim berý júiesin barynsha tiimdi jáne básekege qabiletti etý úshin qolymyzdan kelgenniń bárin jasaýǵa tyrystyq.
QS jáne Times Higher Education álemdik reitingteriniń sońǵy nátijeleri de osyny dáleldep otyr. Biyl alǵash ret 16 ýniversitetimiz QS álemdik reitingine endi jáne 2018 jylmen salystyrǵanda bul JOO-lardyń sany eki esege ósti. Sonymen qatar ýniversitetterdiń reitingtegi pozitsiialary da aitarlyqtai jaqsara tústi.
Sondai-aq Ulttyq kásipkerler palatasy júrgizgen saýalnamalar jumys berýshilerdiń joǵary oqý oryndarynyń túlekteriniń biliktiliginiń jáne olardy daiarlaý sapasynyń joǵarlaǵanyn kórsetti.
Osyǵan uqsas nátijelerdi Scopus jáne Web of Science halyqaralyq ǵylymi basylymdarynda maqala jariialaý belsendiliginiń kórsetkishterinen de kórýge bolady. Web of Science derekter qorynda bir emes, odan da kóp maqalasy jariialanǵan ǵalymdardyń sany 25%-ǵa ósti. Al qazaqstandyq ǵalymdardyń Web of Science birinshi kvartilindegi maqalalarynyń jalpy sany 70%-ǵa artty. Al 2021 jyly Scopus birinshi kvartilinde jariialanǵan maqalalar sany 2019 jylmen salystyrǵanda 76%-ǵa ósti. Sondai-aq ǵalymdarymyzdyń «qoqys» jýrnaldardaǵy maqalalarynyń sanyn 7 esege deiin qysqarttyq. Munyń bári qazaqstandyq ǵylym áleýeti sapasynyń artyp kele jatqanynyń anyq kórsetkishteri.
Otandyq ǵylymnyń joǵary áleýetiniń taǵy bir kórsetkishi - QazVac vaktsinasy. Ony Bilim jáne ǵylym ministrliginiń tikelei uiymdastyrýymen jáne qarjylai qoldaýymen otandyq ǵalymdar ázirlegen bolatyn.
Ǵylymi qaýymdastyqpen, iaǵni ózderińizben birlesip, joǵary oqý oryndary men ǵylymi salalarda qandai reformalar qajet ekenin ashyq talqylap, sheshim qabyldadyq.
Ásirese jas ǵalymdarymyzǵa rizashylyǵymdy bildirgim keledi.
Ǵylymdy damytýda óziniń strategiialyq kózqarasy bar tájiribeli, óz isine adal mamandardyń myqty toby qalyptasty. Dál osy jas ǵalymdardan kóptegen paidaly usynys alyp, osy birlesken jumystyń arqasynda birqatar ózgeris engize aldyq.
Qiyn-qystaý kezeńde, pandemiia men karantin shekteýleri engizilgen ýaqytta otandyq ǵylym men joǵary bilimdi damytý maqsatynda birlese jumys istegenimizge qýanyshtymyn.
Sondai-aq qiyndyqtarǵa qaramastan, Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń osy salalardy qoldaýynyń arqasynda jyldar boiy qordalanyp qalǵan kóptegen júieli máseleniń de sheshimi tabyldy.
Ózderińizben birlesip atqarǵan jumystarǵa jeke toqtalyp óteiin.
1. Oqytýshylar men ǵalymdardyń jumysy úshin qolaily jaǵdailar týraly
JOO oqytýshylary boiynsha
Joǵary oqý oryndary oqytýshylarynyń jalaqysy kóterildi. Ol úshin Prezidenttiń tapsyrmasy boiynsha 2021 jyly POQ (professorlyq-oqytýshylyq quram) jalaqysynyń eń tómengi deńgeiin belgileitin buiryqqa qol qoidym. Bul buiryq jalaqyny burynǵymen salystyrǵanda kóbeitýge múmkindik berdi. Joǵary oqý ornyna jańadan kelgen oqytýshyǵa 1 stavka úshin keminde 200 myń teńge bekitildi. Al professordyń jalaqysynyń minimaldy deńgeii 350-400 myń teńge boldy. Al pedagogikalyq júkteme deńgeii oqý jylyna 680 saǵattan aspaityndai deńgeide bekittik. Sondai-aq ýniversitetterdegi shamadan tys biýrokratiia men tikelei mindetke jatpaityn biraz fýnktsiialardy alyp tastadyq.
Sonymen birge stýdentter men doktoranttardyń shákirtaqysy ósti. Iaǵni doktoranttarǵa beriletin stipendiia 3 jyl ishinde 82 myńnan 200 myńǵa jýyq sommaǵa deiin ósti. Sondai-aq osy ýaqyt aralyǵynda joǵary oqý oryndaryna túsýge beriletin granttar sany da eki esege deiin ósti.
Eń bastysy, baǵdarlamalyq qujattar arqyly 2025 jylǵa deiin stipendiiany, oqytýshylardyń jalaqysyn, stýdenttik granttar sanyn jáne ǵylymdy qarjylandyrýdy ulǵaitý úshin qarjylandyrý men mindettemelerdi aldyn ala belgilep qoidyq.
El Prezidentiniń tapsyrmasy arqasynda kóterilgen grant quny ýniversitetterimizdegi oqytýshylardyń jalaqysyn arttyrýǵa múmkindik beredi. Sáýir aiynda joǵary oqý oryndarynyń rektorlaryna qosymsha tapsyrma berdik. Osy tapsyrmaǵa sáikes 2022 jyldyń qyrkúieginen bastap ýniversitetterimizdegi oqytýshylardyń jalaqysy taǵy da kóterilýi kerek, ol úshin qarajat bar.
Ǵylymi qyzmetkerler boiynsha
Prezidenttiń tapsyrmasy boiynsha ǵalymdardyń jalaqysyn bazalyq qarjylandyrýǵa engizdik. Bul ǵylymi granttar konkýrstarynan qarjy alsa da, ǵylymmen ainalysýǵa múmkindik beredi.
Buryn institýttardy negizgi qarjylandyrýǵa tek ákimshilik qyzmetkerlerdiń jalaqysy men kommýnaldyq shyǵyndary kiretin. Iaǵni ǵalymdarymyz tek konkýrstar arqyly ǵana jalaqy alyp, protsedýralar aiaqtalǵanǵa deiin jalaqysyz demalysqa shyǵýǵa májbúr bolatyn. Endi budan bylai 1 200-ge jýyq jetekshi ǵalym granttyq jáne baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrý konkýrstarynyń nátijesine qaramastan turaqty jalaqy alady.
Biz irgeli zertteýler júrgizetin ǵylymi-zertteý institýttaryn qarjylandyrýdyń jańa tásilin engizdik. Bul máseleni ǵalymdar on jyldan astam ýaqyt boiy kóterip kelgen edi. Endi 1000-nan astam ǵalym turaqty jalaqy alatyn boldy.
Kóptegen ǵylymi qyzmetkerdiń bir konkýrstan soń, ekinshisin kútýge májbúr bolǵany da jasyryn emes. Degenmen aralarynda jumystan shyǵyp ketetinderi de boldy, sebebi institýttar úzdiksiz zertteýler júrgizbeitin. Ásirese, tarih, qazaq tili, arheologiia, filosofiia jáne t.b. institýttardyń jaǵdaiy qiyn boldy. Endi bul institýttarda jumys isteitin kem degende 1000-nan astam ǵalym turaqty jalaqy alady, iaǵni úzdiksiz ǵylymi zertteýler júrgizedi.
2. Grant alý múmkindikteri kóbeidi
Ǵalymnyń nátijeli jumys isteýi jáne jetkilikti qarjylandyrylýy úshin jańa jáne bastysy ár túrli granttar engizdik:
- 1. Shaǵyn jáne jeke granttar.
- 2. Jas ǵalymdarǵa arnalǵan granttar.
- 3. Halyqaralyq yntymaqtastyqqa arnalǵan granttar.
- 4. Dástúrli túrde iske asyrý merzimi bar granttar.
Sondai-aq grant konkýrstaryn ótkizýdiń jiiligin arttyrdyq. Granttyq qarjylandyrý boiynsha konkýrstar burynǵydai 3 jylda 1 ret emes, endi jyl saiyn ótkiziletin boldy. Bul bireýdiń esinde bolsa, bireýdiń esinde joq shyǵar, biraq 2019 jylǵa deiin ǵalymdarda úsh jylda bir ret qana qarjy alý múmkindigi bolatyn. Árine, báseke joǵary boldy. Eger grant alsańyz, kelesi úsh jyl boiy jumys isteisiz, eger ala almasańyz, onda otbasyńyzdy asyraýdyń jáne óz isińizben ainalysýdyń basqa jolyn izdeý qajet boldy. Ǵalymdarymyz úshin osyndai tiimsiz júie boldy. Sol sebepti olardyń keibiri ǵylymdy tastap ketip jatty. Ony ózgerttik.
Qajetsiz biýrokratiia da aitarlyqtai qysqardy. Mysaly, konkýrstardy ótkizý merzimderi eki esege deiin qysqardy jáne grant alýshylar olardy júzege asyrý protsesinde granttardy basqarýda kóbirek derbestikke ie boldy.
Ǵylymi zertteýlerdi memleket esebinen qarjylandyrý jáne júrgizý merzimi 3 jyldan 5 jylǵa deiin ulǵaityldy.
Odan bólek, doktorantýrada oqityn stýdentter úshin arnaiy granttar engizdik. Endi jyl saiyn 1000 jas ǵalym grant alyp, 3 jyl ǵylymi zertteýler júrgizip, aiyna turaqty túrde 500 myń teńge jalaqy alady. Bul joba jas ǵalymdardyń ǵylymda óz ornyn taýyp, mol tájiribe jinaqtaýyna múmkindik beretini sózsiz.
Jas ǵalymdardy qoldaý úshin bólek granttar baiqaýyn engizdik. Sonyń nátijesinde jas ǵalymdar 16 milliard teńgeden astam somaǵa olar túrli jobalardy júzege asyryp jatyr.
Ǵalymdarymyzdyń áleýetin damytý úshin álemdik ǵylymi ortalyqtarda ǵalymdardyń taǵylymdamadan ótýi men biliktiligin arttyrýdyń biregei jobasyn da qolǵa aldyq. «Bolashaq» baǵdarlamasyna uqsas jańa joba boiynsha jyl saiyn 500 ǵalym birlesken ǵylymi zertteýler júrgizý, biliktiligin arttyrý jáne zertteý jumystaryna qajetti qural-jabdyqtar alý úshin sheteldik ortalyqtarǵa barady. Qazirdiń ózinde ǵalymdarymyz sheteldik ǵylymi zerthanalar men ýniversitetterde jumys istep, oqyp jatyr.
3. Joǵary bilim men ǵylymdaǵy ashyqtyq
Ulttyq ǵylymi keńester jumysynyń ashyqtyǵy qamtamasyz etildi. Ashyq daýys berý, onlain-transliatsiialar men otyrystardy beinejazbaǵa túsirý sheshim qabyldaý protsesterin barlyǵyna ashyq jáne qoljetimdi ettik. UǴK quramy aitarlyqtai jańartylyp, olarǵa degen senim deńgeii de arta tústi.
Sarapshylarǵa qoiylatyn talaptar da kúsheitildi, ǵalymdarǵa ótinishterdi úsh kún ishinde pysyqtaý quqyǵy berilip, saraptamanyń shekti baly 21-den 25-ke deiin kóterildi. Sondai-aq saraptama bazasy jańartyldy. Sonymen qatar akademiialyq adaldyq pen ǵylymi etika máselelerine kóp kóńil bólinip otyr.
Nátijesinde sybailas jemqorlyq áleýeti aitarlyqtai tómendedi, ǵalymdardyń granttar berý sheshimderine qatysty shaǵymdary da azaidy.
Onymen qosa Sapany qamtamasyz etý komitetiniń (KOKSON) ǵylymi jýrnaldarynyń jumysyn tolyǵymen qaita iske qostyq. Maqalalardy onlain tirkeý, jabyq retsenziialaý siiaqty talaptar engizildi, redaktsiialyq alqa quramyna Hirsha indeksi nemese Web of Science jáne Scopus-te jariialanymdary bar ǵalymdar tartylady; Litsenziialyq qaryz alýdy tekserý júieleri qoldanylady jáne basqa da kóptegen halyqaralyq talap engizildi, endi qazaqstandyq jýrnaldar ózderiniń jariialanymdarynyń sapasyn jaqsartyp, esep berýge mindetti bolady.
Sonymen birge úsh jyl ishinde 60 dissertatsiialyq keńes jabyldy. Bul kóptegen ýniversitet basshylaryna unamaǵan da bolar, biraq bul qajetti shara boldy, óitkeni biz mundai sheshimderdi qabyldaý kezinde sapany birinshi orynǵa qoiamyz.
Keńesterdiń jumysyna jańa talaptar engizildi. Budan bylai keńes músheleriniń jartysy dissertatsiia taqyrybyna bailanysty taǵaiyndalady, dissertatsiia qorǵaý sáti internette tikelei efirde kórsetilip, onyń mátini bárine qoljetimdi bolatyndai jerde jariialanady. Al ýniversitetterge dissertatsiialardy memlekettik tilge aýdarýyn qamtamasyz etý mindetin júktedik.
Doktoranttardyń dissertatsiialarynda akademiialyq jáne ǵylymi etikany saqtaý printsipterin shegelep turyp bekittik. Sonymen birge akademiialyq adaldyq uǵymyn da keńeittik.
Doktoranttardyń jariialanymdaryna qatysty alternativtilik printsipi engizildi. Jalpy basylymdar sany 7-den 4-ke deiin qysqartyldy, maqalalar reitingi joǵary jýrnaldarda jariialanǵan jaǵdaida doktoranttyń qorǵaýyna bir-eki maqala jetkilikti bolady. 2021 jyldan bastap doktoranttarǵa Q1-Q2 WoS jýrnaldarynda eki maqalasy jáne bir retsenziiasy bolǵan jaǵdaida dissertatsiia jazbai-aq ony qorǵaý múmkindigi berildi, olardyń birinde doktorant birinshi avtor nemese korrespondentsiiaǵa arnalǵan avtor bolýy tiis.
Ulttyq biryńǵai testileý tsifrlyq formatqa aýystyryldy. Bul emtihannyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdiń birden bir tásili. Mysaly, 2019 jyly 117 myń talapkerden 128 myń tyiym salynǵan zat tabylyp, 24 adam UBT-dan shyǵarylsa, 2022 jyly UBT tapsyrǵan 280 myńnan astam talapkerden 700 ǵana tyiym salynǵan zat tabylyp, nátijesinde 700 talapkerdiń barlyǵy UBT-dan shettetildi. Baqylaý men emtihannyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýdiń nátidesinde UBT-nyń ortasha baly 20 balǵa deiin azaidy. Qalai bolsa da, bul endi obektivti kórsetkish.
Sondai-aq biz magistratýra men doktorantýraǵa túsý úshin tapsyratyn emtihandardy ortalyqtandyryp, tsifrlandyrdyq. Osynyń arqasynda joǵary oqý ornynan keiingi bilimge irikteýde obektivtilik qamtamasyz etildi. «Rektorlardyń tizimderi» joiyldy, endi joǵary oqý oryndary ǵylymi dáreje nemese stipendiia alyp qana qoimai, zertteý júrgizgisi keletin doktoranttardy qabyldaýy kerek.
4. Jumys pen shyǵarmashylyqqa kóbirek akademiialyq erkindik berý
Akademiialyq erkindik bilim sapasynyń qozǵaýshy kúshi ekenin árdaiym aityp kelemin. Sońǵy úsh jyl ishinde bul baǵyt boiynsha da biraz jumys atqaryldy.
Ýniversitetter ózderiniń bilim berý baǵdarlamalaryn ázirleý úshin birqatar quzyretke ie boldy. IT, jýrnalistika jáne t.b. tez damyp kele jatqan mamandyqtarǵa kóbirek akademiialyq erkindik berdik. Tájiribeshil mamandar men tolyq emes jumys kúnimen jumys isteitin qyzmetkerlerdi tartýǵa múmkindik berý úshin ǵylymi dárejelerdiń mindetti bolýyna jáne oqytýshylardyń shtat sanyna qoiylatyn talaptardy qysqarttyq, ýniversitetterdiń keminde 3 korpýsynyń nemese myń stýdent kontingentiniń bolýy siiaqty kórsetkishterdi alyp tastadyq. Onymen qosa tekserý sharalarynyń kórsetkishteri 2 esege deiin tómendedi.
Ýniversitetterge, dálirek aitqanda, oqytýshylarǵa kóbirek erkindik beretin jańa memlekettik bilim berý standarty ázirlendi. Bul árbir oqytýshyǵa stýdentterdiń bolashaqta eńbek naryǵynda básekege qabiletti bolýyna kómektesetin bilim berý mazmunyn jasaýǵa múmkindik beredi.
Mindetti esep berýdiń formasy qysqardy.
Bakalavriatta oqýdyń jalpy uzaqtyǵy alynyp tastaldy. Endi 240 ECTS kreditin meńgergen jaǵdaida oqýdy qysqa merzimde aiaqtaýǵa múmkindik berilip otyr.
JOO-lardyń óz úlgisinde diplom berýi mamandardy daiarlaý sapasyna jaýapkershiligin arttyrý úshin jasalǵan úlken qadam boldy. Jalǵan diplomnan qorǵaý úshin qol qoiý talaptary engizildi. Budan bylai árbir jumys berýshi QR tehnologiiasyn qoldana otyryp, diplomnyń túpnusqasy men shynaiylyǵyn teksere alady.
JOO-lardyń bilim berý baǵdarlamasynyń tizimine 15 myńnan astam baǵdarlama engizildi, onyń 7 myńy jańa.
Myqty ýniversitetterdi tekserýden bosatý týraly buiryq daiyndaldy. Jumys berýshiler reitinginde 1-3 oryndardy ielengen ýniversitetter jáne joǵary álemdik reitingke engen ýniversitetter josparly tekserýlerden bosatylady.
5. Joǵary oqý oryndary men ǵylymi-zertteý institýttarynyń infraqurylymdyq jaǵdaiyn jaqsartý
Joǵary oqý oryndary KEAQ formasyna kóshirildi. Bul túsken tabysty memlekettik biýdjetke jibermei, ýniversitetti damytý úshin baǵyttaýǵa múmkindik beredi.
Korporativtik basqarý – ýniversitetterdi damytýdyń óte perspektivaly quraly. Árine, bul reforma barlyq rektordyń kóńilinen shyqty dep aitý qiyn, óitkeni endi ýniversitet biýdjetin tek rektor bir ózi ǵana baqylap, basqara almaidy. Direktorlar keńesi men JOO basqarmalary rektor óz pozitsiiasyn qorǵai alatyn alqaly organdar retinde áreket etedi. Direktorlar keńesine azamattyq qoǵam ókilderiniń kóptep tartylǵany da óte mańyzdy.
Endi ulttyq joǵary oqý oryndary ǵana emes, barlyq ýniversitettiń rektorlary jyl saiyn qol jetkizgen akademiialyq kórsetkishter jaiynda ǵana emes, biýdjettiń atqarylýy týraly da halyq aldynda esep berýge tiis.
20 joǵary oqý orny «Akademiialyq sheberlik ortalyqtary» jobasyna endi. Olarǵa 2025 jylǵa deiin materialdyq-tehnikalyq bazany nyǵaitýǵa 80 mlrd teńge kóleminde qarjy bólindi.
JOO-larda memleket pen oqytýshylar, stýdentterdiń múddesin qorǵaý úshin zańnamalyq deńgeide olardy ielikten shyǵarýǵa nemese tipti olardyń úlesine qatysýǵa tyiym salý týraly arnaiy norma engizildi. Iaǵni endi memlekettik joǵary oqý oryndary satylmaidy. Olar tek memleket menshiginde bolady.
2020 jyldan bastap alǵash ret ǵylymi uiymnyń materialdyq-tehnikalyq jabdyqtalýyna arnaiy baǵdarlama ashylyp, qarajat bólindi. Nátijesinde ǵylymi uiymdar sońǵy jyldary álemdik óndirýshilerdiń zamanaýi jabdyqtaryn satyp aldy.
6. Sapasy tómen ýniversitetterdi jabý
Akademiialyq derbestikti keńeitýmen qatar, jaýapkershiligi tómen ýniversitetterdi jaýyp, sapany qamtamasyz ete almaityn JOO-lardy qaita beiindeý boiynsha kúrdeli jumystar júrgizdik.
Nátijesinde 15 JOO jabyldy. Budan bólek, qosymsha 6 oqý ornyn jabýǵa qatysty sheshimimizge shaǵym berilip, ol sotta qaralyp jatyr. Onyń jalpy sany 21-ge jetip otyr. Jabylǵan ýniversitetterdiń 100 myńnan astam stýdentin oqýyn jalǵastyrý úshin basqa JOO-larǵa aýystyrdyq. 66 ýniversitettiń álsiz bilim berý baǵdarlamalary boiynsha 505 litsenziiany keri qaitaryp aldyq. Sonymen birge oqytýdyń álsiz baǵyttary boiynsha litsenziialardy qaitaryp alý boiynsha taǵy 4 JOO-men sot protsesteri júrip jatyr.
Pedagogikalyq baǵyttar boiynsha joǵary oqý oryndarynyń sany (85-ten 50-ge deiin) qysqardy. Endi oqytýdyń tiisti sapasyn qamtamasyz etetinder ǵana bolashaq muǵalimderdi daiyndai alady. Zańgerlerdi daiarlaityn ýniversitetterdiń sany 72-den 61-ge deiin qysqardy.
Aldaǵy ýaqytta JOO-larǵa beriletin litsenziialar merzimsiz bolmaidy. Olar 5 jylǵa beriledi, al olardy qaita resimdeý avtomatty túrde emes, endi biliktilik talaptaryna sáikes bolǵan jaǵdaida ǵana júrgiziledi.
Kóp uzamai «Joǵary mektep» leksikonynan «diplom fabrikalary» nemese «shańsorǵysh oqý oryndary» siiaqty terminder máńgige joǵalatynyna senimim mol.
Kadr saiasaty erekshe mańyzǵa ie. Joǵary bilim berý salasyn basqaratyn rektorlar deńgeiinde urpaq almasý protsesi boldy. Joǵary oqý oryndarynyń basshylyǵyna bedeli minsiz, ǵylymi bekgraýnd, sheteldik tájiribesi bar, kásibi sheberligi joǵary mamandar konkýrs arqyly tartyldy. Sonymen qatar joǵary oqý oryndaryn basqarý júiesine prorektor retinde 25-ten astam jas jáne bolashaǵynan zor úmit kútýge bolatyn mamandar shaqyryldy. Olar joǵary bilim berý júiesiniń kadrlyq rezervine kirdi.
Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń qyzmeti aiasynda kóptegen túitkildi másele sheshimin tapty.
Bul jaiynda taǵy jalǵastyra berýge bolady. Biraq men ǵylym men joǵary bilim júiesi úshin eń mańyzdy, basty reformalardy atap ótýge tyrystym.
Osy oń ózgeristiń barlyǵy Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń qamqorlyǵy men tikelei tapsyrmalarynyń arqasynda iske asyryldy.
Osy ózgeristiń bárin júzege asyrýǵa kómektesken áriptesterimdi, burynǵy vitse-ministr M.Dáýlenov, Sapany qamtamasyz etý komitetiniń tóraǵasy G. Kóbenova, Ǵylym komitetiniń burynǵy tóraǵasy J.Qurmanǵalieva, Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keiingi bilim departamentiniń burynǵy basshysy Á. Toibaev jáne osy qurylamdarda jumys istegen jáne jumys istep júrgen barlyq áriptesimdi atap ótkim keledi.
Qurmetti oqytýshylar men ǵalymdar!
Sizder qazaqstandyq ǵylym men joǵary bilimdi damytý úshin úlken jumys atqardyńyzdar. Búgingi tańda jas oqytýshylar men ǵalymdardyń tutas bir toby jańashyldyqtar engizip jatyr, sondai-aq jańa sheshimder izdep, bilim berý men zertteýlerdiń sapasyn arttyrý boiynsha jumys istep jatyr. Eń mańyzdysy da osy dep oilaimyn. Elimizde osyndai daryndy pedagogter men ǵalymdar barda otanymyzdyń bolashaǵy zor bolatynyna kámil senemin.
Qurmetti áriptester!
Jazǵy maýsymdy oidaǵydai ótkizýlerińizge tilektespin. Jańa oqý jylyna kúsh-qýat jinap, jaidary kóńil-kúimen oralasyzdar dep senemin.
Árdaiym eńbekterińiz elenip, daryndy jáne bilimge qushtar stýdentterińiz kóbeie bersin! - dedi Oqý-aǵartý ministri Ashat Aimaǵambetov.
https://dalanews.kz/ekonomika/79930-qazaqstanda-qay-bank-tengge-depozitte
