وبلىستاعى ەكولوگييالىق مەسەلەلەردٸڭ قاتارىن اۋانىڭ لاستانۋى جەنە راديواكاتيۆتٸ قالدىقتاردىڭ كەلتٸرٸپ جاتقان زالالى, قوقىستى ٶڭدەۋدٸڭ بٸرٸزدٸ جٷيەسٸنٸڭ جوقتىعى, قوناەۆ قالاسى ماڭىندا ورنالاسقان توزىعى جەتكەن كەرٸز-تازارتۋ ستانساسىنىڭ جاعدايىنىڭ مٷشكٸلدٸگٸ جەنە بالقاش كٶلٸنٸڭ ەكولوگيياسى سىندى مەسەلەلەر ەكولوگييالىٶ احۋالدى قيىنداتىپ وتىر.
سونداي-اق, قاپشاعاي سۋ قويماسىندا دا شەشٸمٸن تاپپاعان مەسەلەلەر بار. ايتالىق, اتالعان ايماقتا, سۋ دەڭگەيٸن بٸرقالىپتا ۇستاپ تۇراتىن قۇرىلعى اتىمەن جوق.
تٸپتٸ, قاپشاعايداعى سۋ دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەپ, ونىڭ ازايۋ فاكتورلارى دا تٸركەلگەن. باستى سەبەپ, باستاۋ سۋىن شامادان تىس پايدالانۋ, جەنە سۋ قورعايتىن شەكارانىڭ بەلگٸلەنبەگەنٸ. اتالعان تٷيٸتكٸلدەر ەلٸمٸزدٸڭ باس ەكولوگىنىڭ نازارىنا دا ٸلٸككەن-دٸ.
قر ەكولوگييا مينيسترٸنٸڭ ٶزٸ باسا مەن بەرگەن كەزەكتٸ مەسەلە, الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى قوناەۆ قالاسىنداعى كەرٸز جٷيەسٸنٸڭ ساپاسى سىن كٶتەرمەۋٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا ٶڭٸردەگٸ 5 بٸردەي اۋداندا كەرٸز تازارتۋ قۇرىلعىسى جوق. كەرٸز جٷيەسٸندەگٸ قالدىقتار تازارتىلماسا, تٷيٸن تارقاتىلماعان جاعدايدا مۇنىڭ سوڭى ٷلكەن ەكولوگييالىق كٷيرەۋگە الىپ كەلەرٸ انىق.
كەرٸزدٸڭ قوردالانعان دٷنيەسٸنە, ايماقتاعى قوقىس تاستايتىن زاڭدى پوليگونداردىڭ تاپشىلىعى دا ەكولوگييالىق احۋالدى قيىنداتىپ تۇر. بۇل مەسەلە وبلىستاعى 3 اۋدانعا تٸكەلەي قاتىستى.
الماتى وبلىسىنداعى تابيعات پەن اۋانىڭ اينالاسىنداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ قاتارىندا سۋ رەسۋرستارىدا بار. بۇل تۋرالى باس ەكولوگ ٶزٸ ايتقان بولاتىن. مينيستر مىرزا الماتى وبلىسى اۋماعىندا سۋ جەلٸلەرٸ قايتا جٶندەۋدەن ٶتسە, وندا سۋارمالى جەرلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە مٷمكٸندٸك تۋاتىنىن اتاپ ٶتكەن ەدٸ.
– بيىل الماتى وبلىسىندا 670 شاقىرىم سۋ ارناسىن قايتا جاڭارتۋ جوسپارلانۋدا. بۇل 12,5 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونداي-اق, وبلىستا دٷنيەجٷزٸلٸك بانكتٸڭ قاراجاتى ەسەبٸنەن ەڭبەكشٸقازاق جەنە بالقاش اۋداندارىنىڭ 830 شاقىرىم سۋ جەلٸلەرٸن قايتا جاڭارتۋ جوباسى ٸسكە اسىرىلۋدا. نەتيجەسٸندە, 18 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەر قالپىنا كەلەدٸ, – دەگەن بولاتىن قر ەكولوگييا مينيسترٸ سەرٸكقالي برەكەشەۆ.
ٶڭٸر ەكولوگيياسىنىڭ جاي-كٷيٸ وبلىستىق مەسليحاتتىڭ تٶڭٸرەگٸندە دە جيٸ قوزعالاتىن مەسەلەگە اينالعانى جاسىرىن ەمەس.
ايماق بويىنشا قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن تابيعات رەسۋرستارىن پايدالانۋ ٸسٸ ماي شاممەن قارالىپ, جىل باسىنان بەرٸ 57 شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋشٸ سۋبەكتٸلەرٸ تەكسەرٸلگەن.
بٷگٸنگٸ تاڭدا وبلىستا ەكولوگيياعا زالال كەلتٸرۋشٸلەردٸڭ قاراسى كٶبەيٸپ كەلەدٸ. قۇزىرلى مەكەمەلەر ولارمەن كٷرەس شارالارىن كٷشەيتٸپ, بٸرشاما ايىپپۇلدى ارقالاتقان-دى.
– قر ەكولوگييالىق زاڭناماسىن بۇزعانى ٷشٸن لاۋازىمدى, زاڭدى جەنە جەكە تۇلعالارعا 240 ەكٸمشٸلٸك حاتتاما تولتىرىلىپ, جالپى سوماسى 105 615 522 تەڭگە ايىپپۇل سالىندى. ونىڭ 225-ٸ (100 225 297 تگ) دەر كەزٸندە ايىپپۇلىن تٶلەسە, ونىنان (4 957 456 تەڭگە) سوت ورىنداۋشىلارى ايىپپۇلدى مەجبٷرلەپ ٶندٸرەتٸن بولدى. جالپى سوماسى 432 769 تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ 5 ايىپپۇل ٶندٸرٸلٸپ جاتىر (مەرزٸمٸ بار), – دەدٸ وبلىستىق ەكولوگييا دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى گاۋحار ەبٸلقاسىموۆا.
الماتى وبلىسىندا ەكولوگييانى جاقسارتىپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ تٶڭٸرەگٸندە كەشەندٸ جۇمىس جوسپارى ەزٸرلەنگەن-دٸ. باس قۇجاتقا سەيكەس, وبلىس اۋماعىندا 2025 جىلعا دەيٸن ورمان القاپتارىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا 50 ميلليون اعاش ەگٸلمەك. قازٸرگٸ تاڭدا ٶڭٸردەگٸ مەملەكەتتٸك ورمان قورىنىڭ جالپى اۋدانى 2,2 ملن گەكتاردى الىپ جاتىر. اعاشتاردى قىزىل جالىننان قورعاۋ ٷشٸن 9 ٶرت سٶندٸرۋ ستانساسى جۇمىس ٸستەۋدە, وندا جالپى سانى 86 ادام قىزمەت ەتەدٸ.
