بٷگٸندە قازاقستان ٶزٸنٸڭ گۋمانيستٸك, دەموكراتييالىق جەنە تولەرانتتى سيپاتىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. سونىڭ ايقىن بٸر كٶرٸنٸسٸ – ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن كەلٸسٸمدٸ ساقتاۋدى الدىنا ماقسات ەتٸپ قويعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ قۇرىلۋى. مۇنداي مەملەكەتتٸك ورگاننىڭ قاجەتتٸلٸگٸن تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ كٶردٸ. ول وسى يدەيانىڭ باستاماشىسى بولىپ, ونىڭ قالىپتاسۋىنا جان-جاقتى ٷلەس قوسقانىن مويىنداۋعا تيٸسپٸز.
1992 جىلى جەلتوقساندا ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ مەرەيتويىنا ارنالعان قازاقستان حالقىنىڭ بٸرٸنشٸ فورۋمى تاريحي تۇرعىدان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ نەگٸزٸن قالادى. قوعامدىق ينستيتۋت 1995 جىلى 1 ناۋرىزدا سول كەزدەگٸ مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن پرەزيدەنت جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتٸك-كەڭەسشٸ ورگان رەتٸندە ٸرگە قالادى. اسسامبلەيانىڭ باستى ماقساتى – قازاقستاننىڭ ٶركەندەۋٸنە ىقپال ەتۋ, سونىمەن قاتار پاتريوتيزمدٸ, ازاماتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ, بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ۇلتتى دامىتۋ جەنە ەلٸمٸزدە ۇلتارالىق كەلٸسٸمدٸ ورناتۋ. ونىڭ مەرتەبەسٸ مەن ەلەۋمەتتٸك جاعدايى ساياسي, قۇقىقتىق جەنە زاڭدىق تۇرعىدان ۋاقىت ٶتە كەلە قالىپتاستى. وسى ورايدا 2008 جىلعى 20 قازاندا ارنايى قابىلدانعان «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى تۋرالى» زاڭدى جەنە پارلامەنت مەجٸلٸسٸنە اسسامبلەيادان ٶكٸلدەردٸ (توعىز دەپۋتات) سايلاۋدىڭ ەرەكشە مەرتەبەسٸن اتاپ ٶتۋگە بولادى.
ەر ۇلتتىڭ جەكە ەرەكشەلٸكتەرٸ, سول ۇلتتىڭ بٸرلٸگٸن تانۋ, قابىلداۋ مەدەني قۇندىلىقتار جٷيەسٸن, تاريحى مەن تٸلٸن ەركٸن دامىتۋ ارقىلى جٷزەگە اسادى. بٷگٸندە ەلٸمٸزدە 130-دان استام ۇلت ٶكٸلٸ بار, ولار انا تٸلٸن ٷيرەنۋگە, باسپاسٶزگە, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك الدى, ولار ٶزدەرٸنٸڭ سالت-دەستٷرٸ مەن ەدەت-عۇرپىن وسى كٷنگە دەيٸن ساقتاي وتىرىپ, ۇلتتىق مەرەكەلەرٸن ەركٸن تويلاي الادى.
استاناداعى بەيبٸتشٸلٸك جەنە كەلٸسٸم سارايى ەسٸگٸن ايقارا اشتى, مۇندا قوعام قايراتكەرلەرٸ جيٸ جينالىپ, تٷرلٸ ەتنوس ٶكٸلدەرٸ باس قوسىپ تۇرادى. اسسامبلەيانىڭ ناقتى مٸندەتٸ قۇقىقتىق نەگٸزدە جٷيەلەنگەن. ايتالىق:
- ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن جەنە ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن تيٸمدٸ ٶزارا ٸس-قيمىلدى قامتاماسىز ەتەدٸ ەرٸ قوعامدا ەتنوسارالىق كەلٸسٸم مەن تولەرانتتىلىقتى نىعايتا تٷسۋ ٷشٸن قولايلى جاعداي جاسايدى;
- حالىق بٸرلٸگٸن نىعايتۋ, قازاقستاندىق قوعامنىڭ ٸرگەلٸ قۇندىلىقتارى بويىنشا قوعامدىق كەلٸسٸمدٸ قولداۋ مەن دامىتۋ;
- ەكسترەميزم مەن راديكاليزمنٸڭ كٶرٸنٸستەرٸنە جەنە ادام مەن ونىڭ قۇقىقتارىنا, بوستاندىقتارىنا قول سۇعۋعا باعىتتالعان ەرەكەتتەرگە قارسى تۇرۋدا مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جەردەمدەسۋ;
- دەموكراتييالىق نورمالار نەگٸزٸندە ازاماتتاردىڭ ساياسي جەنە قۇقىقتىق مەدەنيەتٸن قالىپتاستىرۋ.
بٷگٸنگە دەيٸن اسسامبلەيا ٶزٸنە جٷكتەلگەن سەنٸم مەن مٸندەتتٸ جاۋاپكەرشٸلٸكپەن اتقارىپ كەلەدٸ. ۇيىمنىڭ بەلسەندٸ مٷشەلەرٸنٸڭ اراسىندا پاتريوتتىق رۋحتى ٸستەرٸمەن دەلەلدەپ جٷرگەن ازاماتتار دا جەتەرلٸك. تٷرلٸ ۇلت ٶكٸلدەرٸ مەملەكەت ٸسٸنە, عىلىمعا, ەدەبيەتكە, بٸلٸمگە, ٶنەرگە, سپورتقا, بيزنەسكە كەڭٸنەن اتسالىسىپ جٷر.
قازاقستان حالقى, ونى قۇراۋشى قازاق ۇلتى قاشاندا ادامگەرشٸلٸككە تولى قاسيەتتەرٸمەن ەرەكشەلەندٸ
نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىن قۇرا وتىرىپ, قازاق حالقىنىڭ رۋحاني بولمىسى قاشاندا ادامگەرشٸلٸگٸمەن, ٸشكٸ تۇتاستىعىمەن ەرەكشەلەنەتٸنٸن انىق ايتتى.
«قازٸرگٸ ۇرپاقتىڭ اتا-بابادان قالعان وسىناۋ ۇلى قاسيەتتەن ايىرىلۋعا قاقىسى جوق. سوندىقتان قازاقتىڭ زييالى قاۋىمىن, رۋحانييات قايراتكەرلەرٸن, ەربٸر قازاقتى ۇلاعاتتى ٶتكەننٸڭ مۇراسىن ۇمىتپاۋعا شاقىرامىن. بٸز ۇرپاعىمىزدى ٶزگە ىقپالدان قورعايمىز, قاتەلەسكەندەردٸ اقىلعا شاقىرامىز, ولاردى كەزدەيسوق قادامداردان ساقتاندىرۋىمىز كەرەك», - دەدٸ تۇڭعىش پرەزيدەنت.
تەۋەلسٸزدٸكتٸ جارييالاۋدىڭ باستاپقى كەزەڭٸندە وتارلاۋدى ەڭسەرگەن قازاق حالقى ٶز جەرلەستەرٸن تاعدىردىڭ تەلكەگٸنە قالدىرعان جوق. ۇلتتىق باۋىرلاستىققا تەربيەلەۋ, اسسامبلەيانىڭ بٸرەگەي ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىم رەتٸندە اشىلۋى, مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە ٶزگە حالىقتاردىڭ دامۋىنا جان-جاقتى جاعداي جاساۋ – ەلەمدە تەڭدەسٸ جوق تەجٸريبە ەكەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قۇرىلعان كٷننەن باستاپ وراسان زور ەلەۋەتتٸ جيناقتاپ, حالىق ديپلوماتيياسى ينستيتۋتىنىڭ ٷلگٸسٸنە بەيٸمدەلٸپ, دامۋدىڭ ۇزاق جولىن جٷرٸپ ٶتتٸ. ەلٸمٸزدەگٸ 100-دەن استام ەتنوستىڭ باسىن بٸرٸكتٸرگەن بٸرەگەي قۇرىلىم تۇراقتىلىقتى ساقتاپ, رەسپۋبليكانىڭ دامۋىندا ماڭىزدى رٶل اتقاردى.
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قازاقستاننىڭ ۇلتارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ تابىستىلىعىن بٷكٸل ەلەمگە پاش ەتۋدە.
جالپى, اسسامبلەيا جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا ەلٸمٸزدە ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸمنٸڭ بٸرەگەي ٷلگٸسٸ, ەربٸر ازاماتتىڭ ٶز قۇقىقتارىن تولىق پايدالانىپ, ەركٸندٸكتٸ سەزٸنە الۋى ٷشٸن ەرەكشە سەنٸم, ىنتىماقتاستىق جەنە ٶزارا تٷسٸنٸستٸك اتموسفەراسى قالىپتاستى. ەربٸر قازاقستاندىققا ۇلتى مەن دٸنٸنە قاراماستان كونستيتۋتسييامەن كەپٸلدٸك بەرٸلگەن.
رەسپۋبليكادا قازاقستاننىڭ بارلىق ەتنوستارىنىڭ مەدەنيەتٸن, تٸلٸن, سالت-دەستٷرٸن دامىتۋ ٷشٸن بارلىق قاجەتتٸ جاعدايلار جاسالعان. اسسامبلەيا قىزمەتٸ قازاقستاننىڭ ۇلتارالىق قاتىناستار مەسەلەلەرٸن تيٸمدٸ شەشەتٸن مەملەكەت رەتٸندەگٸ حالىقارالىق بەدەلٸن ارتتىرۋعا ىقپال ەتۋدە. ەلٸ دە وسى قىزمەتٸنەن, مٷددەسٸنەن تايمايتىنى انىق.
