جاڭا سالىق كودەكسٸنٸڭ جوباسىندا شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەرگە قاتىستى سالىق سالىمىن رەتتەيتٸن نورمالار دا قاراستىرىلعان. مىسالى, ققس تٶلەۋشٸ رەتٸندە تٸركەلمەگەن نەمەسە كامەرالدىق باقىلاۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا انىقتالعان بۇزۋشىلىقتى جويماعان ماركەتپلەيستەردٸڭ سايتى بۇعاتتالۋى مٷمكٸن. بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعاريننٸڭ دەپۋتاتتار جولداعان ساۋالعا بەرگەن جاۋابىندا ايتىلادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
2022 جىلى تاۋارلار جەنە ونلاين-قىزمەتتەردٸڭ ەلەكتروندى ساۋداسىمەن اينالىساتىن شەتەلدٸك كومپانييالاردان الىناتىن قوسىمشا قۇن سالىعى (ققس) الىنا باستالعانىن ايتا كەتەلٸك. قازٸر قازاقستاندا وسىنداي 105 كومپانييا تٸركەلگەن. ولاردىڭ اراسىندا Apple, Amazon, Alibaba, Aliexpress, Adobe, Ebay, Google, iHerb, Huawei, Meta, Netflix, Nintendo, Pinduoduo, TaoBao, TikTok, Temu, Samsung, Sony, Zoom دا بار.
"سالىق كودەكسٸنٸڭ 777-780-باپتارى بويىنشا شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەر تاۋارلاردى ساتۋ نەمەسە ەلەكتروندىق قىزمەتتەردٸ كٶرسەتۋ كەزٸندە 12% مٶلشەرلەمە بويىنشا ققس اۋدارادى. قارجى مينيسترلٸگٸ شەتەلدٸك كومپانييالاردان 83,0 ملرد تەڭگەدەن استام سوماعا ققس بويىنشا تٷسٸم تٷسكەنٸن ناقتىلايدى: 2022 جىلى - 10,4 ملرد تەڭگە, 2023 جىلى - 24,3 ملرد تەڭگە, 2024 جىلى – 35,0 ملرد تەڭگە, 2025 جىلعى 1 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا – 13,3 ملرد تەڭگە", دەلٸنگەن دەپۋتاتتىق ساۋالعا بەرٸلگەن جاۋاپتا.
سەرٸك جۇمانعارين ەلەكتروندىق ساۋدا سالاسىنداعى كومپانييالارعا مەملەكەت فيسكالدىق قولداۋ شارالارىن ۇسىناتىنىن ايتادى. سالىق كودەكسٸندە كٸرٸستەرگە قاتىستى كورپوراتيۆتٸ جەنە جەكە تابىس سالىعىن تٶلەۋدەن بوساتۋ قاراستىرىلعان. بۇل نورما 2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيٸن ٶز كٷشٸن ساقتادى.
"قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلەكتروندى ساۋدا - بۇل قوسىمشا ىنتالاندىرۋدى قاجەت ەتپەيتٸن قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان قىزمەت تٷرلەرٸنٸڭ بٸرٸ. E-commerce سۋبەكتٸلەرٸ ٷشٸن جەنە ونىڭ قاتىسۋشىلارى ٷشٸن سالىق جەڭٸلدٸكتەرٸ تٷرٸندەگٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ مەسەلەسٸ جاڭا سالىق كودەكسٸنٸڭ جوباسى شەڭبەرٸندە دە قارالاتىن بولادى. ەلەكتروندىق كوممەرتسييا ٷشٸن پەرمەندٸ شارالار مىنالار بولۋى مٷمكٸن: ينفراقۇرىلىم مەن اقپاراتتىق تەحنولوگييالاردى جەتٸلدٸرۋ بويىنشا تەسٸلدەردٸ پىسىقتاۋ", - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ سەرٸك جۇمانعارين.
ول دەپۋتاتتاردىڭ شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەردٸڭ قازاقستاندىق الاڭدارمەن جەنە ٶندٸرۋشٸلەرمەن كوللابوراتسيياسىنا جٶنٸندەگٸ سۇراعىنا دا جاۋاپ بەردٸ.
"شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەر تاۋارلاردى ساتادى جەنە بٸزدٸڭ ەلدەن تىس جەرلەردە دە قىزمەت كٶرسەتەدٸ. ال قر زاڭناماسىنىڭ كٷشٸ قازاقستان اۋماعىندا عانا قولدانىلادى جەنە ونىڭ اۋماعىنان تىس قاتىناستاردى رەتتەمەيدٸ. وسىلايشا, شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەردٸ قازاقستاندىق الاڭدارمەن جەنە ٶندٸرۋشٸلەرمەن كوللابوراتسيياسى بويىنشا مٸندەتتەمەلەر بەلگٸلەۋ مٷمكٸن ەمەس", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
سەرٸك جۇمانعارين باجسىز ساۋدا شەگٸن تٶمەندەتۋ نەمەسە نٶلگە تەڭەستٸرۋ مەسەلەسٸ ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق كوميسسييانىڭ قاراۋىنا جاتاتىنىن ناقتىلايدى. ەەك كەڭەسٸنٸڭ 2017 جىلعى 20 جەلتوقسانداعى № 107 شەشٸمٸنە سەيكەس, قۇنى 200 ەۆرودان اسپايتىن جەنە سالماعى 31 كەلٸ بولاتىن تاۋارلار جەكە پايدالانۋعا ارنالعان تاۋارلارعا جاتادى دەپ سيپاتتالادى.
ايتا كەتەيٸك, ٶز ساۋالىندا "اق جول" فراكتسيياسىنىڭ دەپۋتاتتارى شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەردٸڭ قازاقستاندا فيزيكالىق تٷردە بولماعاندىقتان, قر زاڭناماسىنا سەيكەس سالىقتار مەن باجداردى تٶلەۋدەن جالتاراتىنىن اتاپ ٶتكەن. بۇل ولارعا قازاقستاندىق ٶندٸرۋشٸلەرگە قارسى ەدٸلەتسٸز بەسەكەلەستٸك تۇرعىسىندا ارتىقشىلىقتارعا يە بولۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋدە.
"2023 جىلى شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەر قازاقستانعا 505 ملرد تەڭگەنٸڭ تاۋار جەتكٸزدٸ, بۇل رەتتە بيۋدجەتكە 24 ملرد تەڭگە, ياعني اينالىمنىڭ 4,8%-ىن تٶلەندٸ, بۇل كەدەندٸك باجداردان تولىقتاي بوساتىلۋىن جەنە ققس-تى 2,5 ەسە از تٶلەگەندەرٸن كٶرسەتەدٸ. ياعني, شەتەلدٸك ماركەتپلەيستەردٸڭ وپەراتسييالارىنان بٸر ققس-تان جالتارۋدان بيۋدجەت 2023 جىلى 60 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجاتتان قاعىلعان. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, يمپورتتالاتىن تاۋارلار بويىنشا قازاقستاندىق ماركەتپلەيستەردٸڭ فيسكالدىق جٷكتەمەسٸ 16,3% -دى قۇرايدى, ياعني تٶرت ەسە جوعارى", - دەلٸنگەن "اق جول" ساۋالىندا.
ايتا كەتەيٸك, قازاقستاندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاپشىلىعى مەسەلەسٸ ٶزەكتٸلٸك تانىتۋدا. مەملەكەتتٸك قازىناعا تٷسەتٸن تٷسٸمدەردٸ تولىقتىرۋ ٷشٸن ٷكٸمەت سالىق رەفورماسىن جٷرگٸزۋگە جەنە قوسىمشا قۇن سالىعى بويىنشا مٶلشەرلەمەنٸ كٶتەرۋگە نيەتتٸ.
