تەۋەلسٸز ساراپشى, ەكونوميست باۋىرجان ىسقاقوۆ ٷكٸمەت بانك سەكتورىنا نەلٸكتەن ىقپال ەتە الماي وتىرعانىن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"بٸزدەگٸ ٷكٸمەتتٸڭ بانك سەكتورىنا ىقپال ەتە الماي وتىرعانىنىڭ باستى سەبەبٸ نارىقتىق ەكونوميكا قاتىناسىندا بولعاندىقتان, ۇلتتىق بانكتەن باسقا بارلىق بانكتٸڭ اكتسيونەرلٸك, كوممەرتسييالىق قۇرىلىمدار بولۋىندا. ياعني ولاردىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - تابىس تابۋ, ال مەملەكەت بۇل جەردە رەتتەۋشٸ عانا رٶلگە يە, ياعني ٷكٸمەت ۇسىنىس جاساي الادى, بٸراق نارىقتىق جاعدايدا ونى تٸكەلەي مەجبٷرلەي المايدى", - دەيدٸ ساراپشى.
قارجى مامانىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ۇلتتىق بانك پەن قارجى اگەنتتٸكتەرٸنٸڭ دە تەتٸكتەرٸ شەكتەۋلٸ, ولار تەك قارجىلىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋمەن اينالىسادى.
"مىسالى يپوتەكالىق پايىزدى تٷسٸرۋدٸ ٷكٸمەت ۇسىنعانمەن, ونى ورىنداۋعا بانكتەر مٸندەتتٸ ەمەس, سەبەبٸ ولار تەۋەكەل مەن قارجى رەسۋرستارىن ٶزدەرٸ ەسەپتەيدٸ. سونىمەن قاتار, ٸرٸ بانكتەر نارىقتى بٶلٸپ العان, ياعني ولار بٸر-بٸرٸمەن بەسەكەلەسپەيدٸ, وسىلايشا ولار ٶز تالاپتارىن دا قويا الادى. سونىڭ كەسٸرٸنەن يپوتەكا پايىزىن مەملەكەت تٶمەندەتكٸسٸ كەلسە دە, بانكتەر بۇعان قارسىلىق بٸلدٸرەدٸ. بۇل شىن مەنٸندە ٷكٸمەتتٸڭ قارجىلىق ينستيتۋتتار الدىنداعى ىقپالى شەكتەۋلٸ ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر", - دەيدٸ باۋىرجان ىسقاقوۆ.
سونىمەن قاتار, ساراپشى شەتەلدٸك بانكتەر قازاقستان نارىعىنا كٸرۋگە نەگە تەجەلٸپ وتىرعانىن ايتتى.
"بٸرٸنشٸدەن, رەتتەۋشٸ تالاپتاردىڭ كٷردەلٸگٸ, ياعني قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسى مەن قارجىلىق ەسەپ بەرۋ تالاپتارى شەتەلدٸك بانكتەرگە بەيٸمدەلمەگەن. ياعني بۇل, ەرينە, بيۋروكراتييالىق توسقاۋىل دەپ ايتۋعا بولادى. ەكٸنشٸدەن, ٸشكٸ بانكتەردٸڭ لوببيٸ دەپ ايتۋعا بولادى, ياعني جەرگٸلٸكتٸ بانكتەر شەتەلدٸك كاپيتالدان قورقادى, سەبەبٸ ولار نارىقتاعى ٶز ٷلەسٸن جوعالتىپ الۋى مٷمكٸن. وسى سەبەپپەن تٸكەلەي نەمەسە جاناما تٷردە شەكتەۋلەر جاسالىپ جاتقانىن دا كٶرۋگە بولادى. سونىمەن قاتار, ساياسي جەنە ەكونوميكالىق تۇراقسىزدىققا بايلانىستى. ياعني كەيبٸر شەتەلدٸك بانكتەر ٷشٸن قازاقستان نارىعى ەلٸ دە تەۋەكەلٸ جوعارى دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. نارىققا جاڭا ويىنشىلار كٸرمەگەندٸكتەن, قازٸرگٸ بانكتەر بەسەكەدەن قورىقپايدى جەنە جوعارى پايىزدىق ساياساتتى دا جالعاستىرىپ وتىر", - دەيدٸ ول.
بۇعان دەيٸنگٸ داعدارىستاردا مەملەكەتتٸڭ بانكتەرگە كٶمەگٸ قالاي اقتالدى? ساراپشى بۇل ساۋالعا بىلاي جاۋاپ بەردٸ.
"2008, 2015 جىلدارداعى داعدارىستاردا مەملەكەت حالىقتىڭ اقشاسىنا, ياعني ۇلتتىق قوردان جەنە بيۋدجەتتەن بانكتەرگە تٸكەلەي نەمەسە جاناما تٷردە قولداۋ كٶرسەتتٸ. كەيبٸر بانكتەر سول كٶمەكتەن كەيٸن قايتا قۇلاپ جابىلدى نەمەسە بٸرٸكتٸرٸلدٸ. ەسەسٸنە حالىققا نەسيە بەرۋ پايىزى تٶمەندەگەن جوق, كەرٸسٸنشە ارتتى. قارجى سالاسىندا بانكتەردە "ٶزٸنٸڭ قاتەسٸنە مەملەكەت جاۋاپ بەرەدٸ" دەگەن سەنٸم دە پايدا بولعانى بەلگٸلٸ. كٶمەك العان بانكتەر ەلٸ دە جوعارى پايىزبەن نەسيە ۇسىنىپ وتىر. قازاقستانداعى بانك سەكتورى نارىقتىق, بٸراق ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە ەلسٸز جٷيە رەتٸندە قالىپتاسىپ وتىر. ٷكٸمەتتٸڭ ىقپال ەتۋ تەتٸكتەرٸ دە شەكتەۋلٸ. شىنايى بەسەكەلەستٸك ورتاسى قالىپتاسۋى كەرەك. سوندا عانا شەتەلدٸك بانكتەرگە جول اشىلادى. مەملەكەتتٸك تۇرعىن ٷي نەسيەلەۋ سەكتورىن كٷشەيتۋگە بايلانىستى ساياساتى كٷشەيەدٸ. سونىمەن قاتار, بانكتەردٸڭ ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸن زاڭمەن ناقتىلاۋ دەگەن سيياقتى جۇمىستار دا جاسالۋى كەرەك دەپ ويلايمىن".
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن مەملەكەت يپوتەكا مٶلشەرلەمەسٸن 20%-عا تٷسٸرمەك بولعانى, بٸراق بانكتەر مۇنى قابىلداماي, 25%-عا قايتا كٶتەرگەنٸ ايتىلدى. Dalanews.kz-تٸڭ وسى باعىتتاعى ساۋالدارىنا تانىمال ەكونوميست ساراپشى لەززات جانمولداەۆا جاۋاپ قاتتى.
