بىلتىر تٷركيياعا 52 ملن تۋريست بارىپتى. ونىڭ دەنٸ ەلبەتتە سۇلۋ دا سىرعا تولى ستامبۋلعا اعىلعان. مۇندا بٸر كەلۋمەن شەكتەلۋگە ەستە بولماس. سەبەبٸ سان عاسىرلىق تاريحتىڭ كۋەگەرٸ تۋريستەردٸ باۋراي بەرەدٸ. ونى زەرتتەۋگە تىرىساسىڭ. ٶتكەنٸنەن بٶلەك, بۇل قالانىڭ بٷگٸنٸ دە قىزىق. وسىناۋ ايرىقشا مەكەنگە بٸز دە تابان تٸرەدٸك.
ستامبۋلداعى ەڭ الىپ ورتالىق
قاڭتاردىڭ ورتاسىن ەڭسەردٸك. استانادا سارىشۇناق اياز. بٸراق, بٸزدەن اناعۇرلىم جىلى ٶلكەگە اتتانىپ بارا جاتقانىمىزدى ەسكەرٸپ, جۇقا پالتونى كيٸپ الدىم. 6 ساعاتتىق ەۋە ساپارىنان كەيٸن تٷسكە قاراي, ستامبۋلداعى ەيگٸلٸ قوناق ٷيلەردٸڭ بٸرٸنە ورنالاستىق. ۇيىمداستىرۋشىلار بٸزگە جەرگٸلٸكتٸ مەدەنيەت پەن شوپپينگ سالتىن تانىستىرۋدى ماقسات تۇتقان. بٸز دەگەنٸم مەن, 24.kz ارناسىنىڭ وپەراتورى باعدات قايىركەن جەنە El.kz سايتىنىڭ تٸلشٸسٸ مادينا اسىلبەكوۆا. پرەسس-تۋرعا ٶزبەكستاندىق جەنە ەزەربايجاننان كەلگەن ەرٸپتەستەرٸمٸز دە ارنايى شاقىرىلىپتى. قوناقجاي تٷرٸكتەر سوناۋ ەۋەجايدان كٷتٸپ الىپ, ساپار بويى جانىمىزدان تابىلدى. وسىلايشا جۇمىسىمىزدىڭ العاشقى كٷنٸندە كٷللٸ ەلەم ساياحاتشىلارىنا مەلٸم Zorlu Center-گە اتتاندىق. بۇل جۇمىس ەمەس ەكەن عوي. دەمالىسىمىزدىڭ بٸرٸنشٸ كٷنٸ بٸر بويىنا 5 رەزيدەنتسييانى سىيدىرعان ورتالىقتا ٶتتٸ. مۇندا بيزنەس جٷرگٸزٸلەدٸ. قوناق ٷي دە بار. بارلىق برەند اتاۋلى شوعىرلانعان ساۋدا ٷيٸن كٶرەسٸز. ونىڭ اۋماعى 72 مىڭ شارشى مەتردٸ قامتيدى. مەدەنيەت پەن ٶنەر ورداسىن دا تابۋعا بولادى. ستامبۋلدىڭ دەل ورتالىعىندا ورنالاسقان الىپ نىساننىڭ نەگٸزگٸ مەيماندارى قالتالى ازاماتتار. جەرگٸلٸكتٸ حالىق پەن تۋريستەرگە ساپالى قىزمەت جەنە الۋان تٷرلٸ اس مەزٸرٸن ۇسىنىپ وتىرعان مەيرامحانالاردى اتاپ ٶتپەۋگە بولمايدى. دەمٸ تٸل ٷيٸرەر كەشكٸ اس بٸزگە دە بۇيىردى.
ٶتكەننەن ٶنەگە الاتىن ەل...
ستامبۋلعا كەلگەندە تۋريستەر مٸندەتتٸ تٷردە بەت بۇراتىن ورىن – اييا سوفييا مەشٸتٸ. دەمالىسىمىزدىڭ ەكٸنشٸ كٷنٸ قاسيەتتٸ ورىننان باستاۋ الدى. نەگٸزٸ 324 جىلى قالانعان كٶنە عيماراتتىڭ قازٸرگٸ كەيپٸ 537 جىلى قالىپتاسا باستاعان. ودان كەيٸن مۇناراسى بٷلٸنٸپ, قايتا سالىندى. مەشٸت رەتٸندەگٸ العاشقى قۇلشىلىقتار 1453 جىلى ورىندالدى. ال 1935 جىلى عيبادات ورنى مۋزەيگە اينالدى. وسىدان 4 جىل بۇرىن مۇندا قايتادان ازان شاقىرىلا باستاعان. مەشٸتكە مۇسىلماندار عانا ەمەس, باسقا دٸندەردٸڭ ٶكٸلدەرٸ دە اعىلادى. كەزەك كٶپ. سول سەبەپتٸ جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك جەكە مۋزەي اشۋعا بەل بۋعان. بٸرنەشە قاباتتى قامتيتىن بۇل عيماراتتىڭ كٸرە بەرٸسٸنەن باستاپ, اييا سوفييانىڭ تاريحىنا بويلاۋعا بولادى. تٷرلٸ تٸلدە سٶيلەيتٸن ارنايى اۋديو گيد پەن سەتتٸ بەينە كٶرٸنٸستەر, ەسەرلٸ مۋزىكا ماعان سول زاماتتاعى كٷيدٸ كەشۋگە, سەزٸنۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. العان ەسەردٸ جەتكٸزە المايمىن. بۇل 1700 جىلعا سوزىلعان مەزەت.
تامشىلار. بازيليك تسيستەرناسى
ساپار بارىسىندا بٸزبەن بولعان بەركان تاشان بەيدٸڭ ەڭبەگٸن ەلەۋسٸز قالدىرۋ مٷمكٸن ەمەس. 25 جىلىن گيدتٸك قىزمەتكە ارناپتى. قۇددى تۋعان ٶلكەسٸنٸڭ ەر تاسىمەن تانىس سيياقتى. از ۋاقىتتا بٸزدٸ دە قانىق قىلدى. قالاداعى يۋنەسكو تٸزٸمٸنە ەنگەن جارتىلاي تٷبەك كٶپتٸ تەنتٸ ەتەرٸ حاق. بايىرعى شىعىس ريم مەن وسمان يمپەريياسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جەنە ساياسي ورتىلىعى ەلٸ دە قۇندىلىعىن جوعالتپاپتى. ارحيتەكتۋرالىق عيماراتتار عانا ەمەس, اۋاننىڭ ٶزٸ ٶتكەننەن ەلەس بەرٸپ تۇرعانداي. بەركان بەي بٸزدٸ سونداي اۋماققا اپاردى. بازيليك تسيستەرناسى جايلى ەستۋٸڭٸز بار ما? بۇل دا ىستامبۇلدىڭ بٸرەگەي نىسانى. اييا سوفييا مەشٸتٸمەن «قۇرداس» تسيستەرنا سالىنعانعا دەيٸن بۇل عيماراتتىڭ ورنىندا ٷشٸنشٸ جەنە تٶرتٸنشٸ عاسىرعا جاتاتىن ۇلى بازيليك ورنالاسقان. كەيٸن ول وتقا ورانادى. 542 جىلى يمپەراتور يۋستينيان I تسيستەرنا سالدىرادى. وندا 2 ملن توننا تازا سۋ ساقتالىپتى. قازٸر بۇل جەردە مۋزەي جۇمىس ٸستەيدٸ. بايقاعانىمىزداي, نىساننىڭ تاريحى مەن تاعدىرى تۋريستەر ٷشٸن ٶتە قىزىق. بەكەر ەمەس, مۇنداعى تامشىلارعا دەيٸن ٶتكەننەن بەلگٸ بەرٸپ تۇرعانداي.
ەلەمدەگٸ ەڭ ٷلكەن بازار
ەلەمنٸڭ شوپپينگ سٷيەرقاۋىمى ەرەكشە باعالايتىن گراند بازاردى بٸز دە كٶردٸك. جاھانداعى ەڭ ٸرٸ ساۋدا الاڭىنىڭ اۋماعى 30 مىڭ شارشى مەتردەن اسادى, 64 كٶشەنٸ قامتيتىن اۋماقتا 4000 دٷكەنگە ورىن بار. ەرينە, تٷرٸك مەدەنيەتٸنە قىزىعاتىن كٶپشٸلٸك ول جەرلەردەن وسمان دەۋٸرەنەن سىر شەرتەتٸن كٸلەم, كەراميكا بۇيىمدارىن الا الادى. جەرگٸلٸكتٸ حالىققا تەن شاي مەن تەتتٸلەردٸ دە تابۋعا بولادى. بٸز دە ەلگە اپارار سارقىتتى وسى جەردەن الدىق.
ەر تاسى شابىت بەرەدٸ...
تٷركييانىڭ قاي ٶڭٸرٸ دە كٶزتارتار كٶركٸمەن, تەرەڭ تاريحىمەن, جاۋھار مەدەنيەتٸمەن, ەڭ باستىسى اسحاناسىمەن ەرەك. حالىقتىڭ دا قانىنا سٸڭگەن قاسيەت بولار. بٸز بۇل ساپارىمىزدا ەلەمگە داڭقى شىققان سەۆان بيچاكچي, بەگيۋم كحان سىندى زەرگەرلەرمەن تانىستىق. كيٸمدەرٸن امەريكا, اراب ەلەمٸ, ەۋروپادا كيٸپ جٷرگەن ديزاينەر مەحتاپ ەلايديدٸڭ شوۋرىمىندا بولدىق. اس مەزٸرٸ دەمەكشٸ, تٸل ٷيٸرەر تٷرٸك تاعامدارىن ايتقاندا تانىمال شەف اسپاز نەدجاتي يىلمازدى ەسكە الاتىندار كٶپ. بٸز بارعاندا ول دا قازاقستانداعى جۇمىس ساپارىنان ورالىپ جاتىر ەكەن. ورتا ازييا تٸلشٸلەرٸنٸڭ قوناق بولىپ جاتقانىن ەستٸگەن اسپاز بٸردەن ٶز قولىمەن دەسەرت ەزٸرلەپ بەردٸ.
تٸلشٸلەردٸڭ باسىن قوستى
ورايى كەلگەندە, پرەسس-تۋر جايلى ايتا كەتەيٸن. ٸس-شارانى تٷركييانىڭ مەدەنيەت جەنە تۋريزم مينيسترلٸگٸ مەن تٷركييا تۋريزم تانىتۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ ۇيىمداستىرعان. ماقساتى – تٷركٸتٸلدەس ەلدەردٸڭ تٸلشٸلەرٸنە تٷركييا, سونىڭ ٸشٸندە ىستامبۇل تىنىسىن تانىستىرۋ. بٸزدٸڭ ەستەن كەتپەس ساپارىمىزعا تٷركٸتٸلدەس جۋرناليستەر قورى مۇرىندىق بولدى.
مەرەي مۇراتحانقىزى,
24.kz ارناسىنىڭ ارنايى تٸلشٸسٸ
