پرەزيدەنت توقاەۆ كەلەر جىلعى قازاقستاننىڭ تٶراعالىعى «تٷركٸ دەۋٸرٸ», ياعني «TURKTIME» ۇرانىمەن ٶتەتٸنٸن ايتا كەلە تٷركٸ ەلدەرٸنٸڭ بٸرلٸگٸن بەكەمدەيتٸن سەگٸز مەسەلەگە توقتالدى.
"سالت-دەستٷر (Traditions), بٸرٸزدەندٸرۋ (Unification), رەفورمالار (Reforms), عىلىم (Knowledge), سەنٸم (Trust), ينۆەستيتسييا (Investments), مەدياتسييا (Mediation) جەنە ەنەرگييا (Energy)» اتتى سەگٸز مەسەلەگە باسىمدىق بەرەمٸز", – دەدٸ پرەزيدەنت.
بٸرٸنشٸ باسىمدىق
سالت-دەستٷر بويىنشا تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنىڭ, ونىڭ قۇرىلىمدارىنىڭ تۋىن جەنە ەمبلەمالارىن بٸر ٷلگٸگە كەلتٸرۋ جايلى ۇسىنىس ايتىلدى.
ٶتكەندٸ ۇمىتپاۋ تاريحتى ۇلىقتاۋدان باستالاتىنى ايتىلىپ, قۇزىرلى ورگاندار بەيمەلٸم دەرەكتەردٸ بٸرلەسٸپ زەردەلەۋگە ۋاعدالاستى. سەبەبٸ ورتاق تاريحتا ەلٸ دە تولىق زەرتتەلمەگەن اقتاڭداقتار بار.
ەكٸنشٸدەن, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸنٸڭ قاتار دامۋى ٶزەكتٸ. بۇل ورايدا مەملەكەت ستاندارتتارى جەنە تەرمينولوگيياسىن جٷيەلەۋ ماڭىزدى بولماق. پرەزيدەنت بۇل رەتتە مودەلدٸك زاڭ جوباسىن قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە قاراپ, ونى ماقۇلداۋعا شاقىردى. بۇل باستاما تاۋارلاردى ورتاق نارىققا ەركٸن شىعارۋعا جول اشادى.
بۇدان بٶلەك, تٷركٸ مەملەكەتتەرٸ ۇيىمىنىڭ رەفەرەنتتٸك ورتالىعىن قۇرۋ كٷن تەرتٸبٸنە شىقتى. بۇل ورتالىق ٶنٸمدٸ سىناۋ نەتيجەلەرٸن ٶزارا تانۋعا, سونداي-اق حيمييا جەنە تاماق ٶنەركەسٸبٸ سالالارىندا جاڭا زەرتتەۋلەردٸ جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرمەك.
ال ٷشٸنشٸ باسىمدىق – رەفورمالار بويىنشا ورتالىق سايلاۋ ورگاندارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتٸك كەڭەسٸن قۇرۋ ٶزەكتٸ ەكەنٸ ايتىلدى.
عىلىمي ەرٸپتەستٸك بويىنشا پرەزيدەنت «ەلدەرٸمٸزدە ەلەمدەگٸ ٷزدٸك ۋنيۆەرسيتەتتەردٸڭ فيليالىن اشۋدى ۇسىنامىن. بٸرلەسكەن عىلىمي شارالار ٶتكٸزٸپ, تەجٸريبە الماسۋ كەرەك. جاساندى ينتەللەكتٸنٸ, تسيفرلىق جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارعان جٶن» دەگەن پٸكٸر ايتتى.
بەسٸنشٸ باسىمدىق سەنٸمگە قۇرالعان. اۋمالى-تٶكپەلٸ زاماندا حالىقارالىق احۋال دا تۇراقسىز. وسىنداي الماعايىپ كەزەڭدە تٷركٸ جۇرتىنىڭ بٸرلٸگٸن بەكەمدەي تٷسۋ اسا ماڭىزدى بولىپ وتىر. بۇل رەتتە قارۋ-جاراق جەنە ەسٸرتكٸ ساۋداسىنا, تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە, كٶشٸ-قونعا قاتىستى سىن-قاتەرلەر كٶبەيدٸ. مۇنداي قاۋٸپتٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ودان ەرٸ نىعايادى. وسى ورايدا كەلەسٸ جىلى استانادا قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ حاتشىلارىنىڭ 3-شٸ وتىرىسى ٶتكٸزٸلمەك.
ماڭىزدى باعىتتاردىڭ ٸشٸندە ينۆەستيتسييا مەسەلەسٸنٸڭ اۋقىمى كەڭ جەنە استانا قالاسىنا تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ قارجى ورتالىعى مەرتەبەسٸن بەرۋ تۋرالى باستامانىڭ قولداۋعا يە بولۋى ونىڭ قانشالىقتى مەن-ماڭىزعا يە ەكەنٸن ايشىقتاپ تۇر.
جەتٸنشٸ باعىتتا قامتىلعان مەدياتسييا تاقىرىبىنىڭ رٶلٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. پالەستيناعا گۋمانيتارلىق كٶمەك رەتٸندە 1 ميلليون دوللار بٶلۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعانى حابارلاندى. سەبەبٸ ونداعان جىلدار بويى شەشٸمٸن تاپپاي كەلە جاتقان ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ زورلىق-زومبىلىق پەن لاڭكەستٸك ەرەكەتتەر ارقىلى شەشۋگە مٷلدەم جول بەرٸلمەيتٸنٸ ايتىلدى.
- سولتٷستٸكتە رەسەي مەن ۋكراينا, تاياۋ شىعىستا يزرايل مەن پالەستينا اراسىندا قاندى قاقتىعىس بولىپ جاتىر. اۋعانستاننىڭ جاعدايى دا تۇراقسىز. باتىستا زاڭسىز كٶشٸ-قون مەسەلەسٸ ۋشىعىپ تۇر. بٷگٸندە گازا سەكتورىنداعى بەيبٸت تۇرعىندار, ەسٸرەسە, بالالار جەنە قارتتار جانجال ازابىن شەگۋدە. قازٸر بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ قىزمەتٸ توقىراۋعا تٷسكەنٸ جاسىرىن ەمەس. وسىنداي كەزدە باس اسسامبلەيانىڭ رٶلٸن كٷشەيتۋ كەرەك. بۇل رەتتە قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸن رەفورمالاۋ ٸسٸندە مەيلٸنشە سىندارلى بولۋ قاجەت. بٸزدٸڭ ويىمىزشا, بۇل ماڭىزدى ورگان ەلەمنٸڭ بارلىق ايماعىن قامتيتىن مەملەكەتتەرمەن تولىعۋعا تيٸس. بۇل تۇرعىدا تٷركٸ ينتەگراتسيياسىن بەكەمدەي تٷسۋگە مەن بەرگەن ابزال, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
جيىندا ەنەرگييا قورىن ٷنەمدەۋ (سەگٸزٸشٸ باعىت) مەسەلەسٸنە دە باسا مەن بەرٸلدٸ. بۇل باعىتتا بيىل قازاقستاندا حالىقارالىق ەنەرگەتيكا فورۋمىن ٶتكٸزۋ ۇسىنىلدى. سونىمەن قاتار 2026 جىلى قازاقستاننىڭ باستاماسىمەن كليمات مەسەلەسٸنە ارنالعان ايماقتىق سامميت ٶتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
https://dalanews.kz/bas-takyryp/94899-toqaev-turki-elderining-birligin-beke
