ونىڭ مەنٸسٸ مىنادا: توقاەۆ بولاشاقتا ٶز رەفورمالارىن يدەيالىق جەنە پراكتيكالىق جاعىنان قولداي الاتىن پارلامەنت قۇرا المادى.
نە دەگەنمەن توقاەۆتىڭ ريتوريكاسىنا سەنٸپ قالعان پروگرەسسيۆتٸ قاۋىم «وسى ويى دۇرىس بولسا, وندا پارلامەنت سايلاۋىنا دەموكراتييالىق كٷشتەر قاتىسىپ, «نۇروتاندى» جەڭبەسە دە, سوندا ەنە الادى, سٶيتٸپ, ەلدە شىنايى ساياسي رەفورمالار باستالادى» دەپ ٷمٸتتەنگەن ەدٸ. شىنىمدى ايتسام, ٶزٸم دە سولاي ويلادىم.
ٶيتكەنٸ ٶزٸم قاتىسقان پرەزيدەنت سايلاۋىنان كەيٸن ەلدە بيلٸككە نارازى يدەيالار ناقتى سيپاتقا يە بولىپ, كەڭ قانات جايىپ, بيلٸك ساناساتىنداي قۇبىلىسقا (قوزعالىس نە پارتييا دەي المايمىن) بوپ قالىپتاسا باستاپ ەدٸ.
اقىرىندا نە بولدى?
«رەفورماتور بولامىن» دەگەن توقاەۆ ەسكٸ ەدٸس-تەسٸلدەردەن باس تارتقىسى كەلمەيتٸن رەتروگراد, كەرتارتپا كٷشتەردٸڭ ىقپالىنان شىعا الماي قالدى. نەتيجەسٸندە رەگرەسسيۆتٸ كٷشتەر جەڭٸپ شىقتى دا, پارلامەنت سايلاۋى قۋىرشاقتاردىڭ قويىلىمى بوپ قالدى.
توقاەۆ مىرزا بٸر نەرسەنٸ تٷسٸنۋٸ كەرەك. بۇل سوراقى سايلاۋدى ەل «نازارباەۆتىڭ نە بايبەكتٸڭ سايلاۋى» دەمەيدٸ, «توقاەۆتىڭ سايلاۋى» دەپ اتايدى. وسى كٷلكٸلٸ پارلامەنت سايلاۋىمەن توقاەۆ تاريحتا قالادى.
كٸم بٸلەدٸ, بەلكٸم, اقوردادان تىس بيلٸكتەگٸ كٷشتەر دەل وسىلاي توقاەۆتىڭ رەفورماتورلىق يميدجٸنە سويقان سوققى بەرگٸسٸ كەلگەن دە شىعار. ولاي بولسا, بۇل ەكٸنشٸ پرەزيدەنتتٸڭ تاكتيكالىق ەمەس, ستراتەگييالىق قاتەسٸ بولدى دەپ سانايمىن!
ەيتپەسە, ەل ٸشٸندە تسەنتريستٸك سيپاتتاعى دەموكراتييالىق كٷشتەر بار ەدٸ عوي. مەسەلەن, ۇلتتىق-دەموكراتييالىق كٷشتەر. ولار تەۋەلسٸزدٸك العاننان بەرٸ ساياسي الاڭدا جٷر. ولار بيلٸككە جٷيەلٸ تٷردە قارسى. ولار دا وپپوزيتسييا. بٸراق, راديكال مەن بٸتٸسپەس كۇشتەردەن ايىرماشىلىعى سول - ولار زاڭ اياسىندا ەرەكەت جاساپ كەلەدٸ. ولار كونيۋنكتۋرالىق ساياسي ماقساتتاردان گٶرٸ ەل تەۋەلسٸزدٸگٸن, مەملەكەتتٸك تۇتاستىعىن, ۇلت مٷددەسٸن جوعارى قويادى. سول كٷشتەر ٶكٸلدەرٸ پارلامەنتكە ەنگەندە, ەلدٸڭ سايلاۋعا دەگەن ٸلتيپاتى باسقاشا بولار ەدٸ.
بٸراق, بولار ٸس بولدى.
بٸر نەرسە ايقىن: 10 قاڭتارمەن ساياسي ٶمٸر بٸتپەيدٸ, قوعامداعى بروۋندىق قوزعالىس تولاستامايدى. كەرٸسٸنشە, قوعامدىق-ساياسي ٶمٸر جاندانا تٷسەدٸ. ٶيتكەنٸ, مەنٸڭشە, بيلٸك ەزٸرشە «پرەزيدەنتتٸك سايلاۋدان كەيٸن عالامات كٷشكە يە بولعان حالىقتىق نارىزىلىقتى پارلامەنتتٸك سايلاۋدا قالايشا بەسەڭدەتەمٸز?» دەگەن تاكتيكالىق وي تٶڭٸرەگٸندە عانا باس قاتىرىپ جاتىر. سونىڭ قارساڭىندا نەبٸر پوپۋليستٸك, ورىندالۋى ەكٸتالاي ۋەدەلەردٸ ٷيٸپ-تٶگٸپ, سايلاۋشىلاردىڭ «قۇلاعىنا ٸلٸپ جاتىر».
باسقا نەرسەنٸ ويلاۋعا بيلٸكتٸڭ قازٸر شاماسى جوق. ساياسي ستراتەگييا دەگەن مٷلدەم ۇمىت قالعان سيياقتى!
مٸنە, سايلاۋدان كەيٸنگٸ كەزەڭ توقاەۆ قۇرىپ جاتقان «جاڭا» جٷيە ٷشٸن ەڭ مىقتى سىني شاق بولماق.
سول كەزدە بٷگٸنگٸ راديكالدار ەمەس, وپپوزيتسييا بولا وتىرىپ, مەملەكەت پەن ۇلت مٷددەسٸن ۇمىتپايتىن, بٸلٸمدٸ, بايسالدى, پاراساتتى, بٸر مەزەتتٸك نە بٸر تاقىرىپتىق حايپقا ۇرىنبايتىن, تەرەڭنەن ويلايتىن, ساياساتتانۋ تەرمينٸمەن ايتقاندا, رەۆوليۋتسييانى ەمەس, ەۆوليۋتسييانى قالايتىن تسەنتريستٸك كٷشتەر كٸمدٸ قولداماق?
مەنٸڭشە, پارلامەنت سايلاۋىنان كەيٸنگٸ باستى بٸر سۇراقتىڭ بٸرٸ وسى بولماق.
P.S.ۋاقىت سىناپتاي سىرعىپ بارادى. كەلەسٸ پرەزيدەنتتٸك سايلاۋعا ەنە-مٸنە دەگەنشە ٷش جارىم جىل قالىپتى.
كٸم بٸلەدٸ, مەرزٸمٸنەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى دا بوپ قالۋى مٷمكٸن.
PS. يلليۋستراتسييا رەتٸندە اتاقتى مىسالدىڭ سۋرەتٸن الدىم, اقوردا, كٸتاپحانا جەنە "نۇروتان" بۇل كاريكاتۋراعا رەنجي قويماس: بۇدان دا سوراقىسىن كٶرٸپ جاتىر ەمەس پە?
ەمٸرجان قوسانوۆتىڭ جازباسى
