جيىندا تىڭ يگەرۋ جىلدارىنىڭ ماڭىزى مەن ماقساتى, سول جىلدارداعى كسرو-نىڭ ەلەۋەتٸ, ەرٸ بۇل ناۋقاننىڭ قازاقستانعا قانداي ەسەرٸن تيگٸزگەنٸ سٶز بولدى.
شارانىڭ شىمىلدىعىن تٷرگەن ساياساتتانۋشى ەدۋارد پولەتاەۆ وسىدان 63 جىل بۇرىن 1954 جىلى كٷللٸ كسرو كەڭٸستٸگٸندە تىڭ جەرلەردٸ يگەرۋ ناۋقانى باستالعانىن ايتتى.
«سونىڭ نەتيجەسٸندە اينالاسى 6 جىلدا, ياعني اينالاسى 6 جىلدىڭ ٸشٸندە 41 ملننان گەكتاردان اسا جەر يگەرٸلدٸ. مۇنىڭ 25 ملن. قازاقستانعا تيەسٸلٸ بولسا, 16,3 ملن رەسەيگە تيەسٸلٸ بولدى» دەدٸ ول.
ال «بەرلەك-ەدينستۆو» ەلەمدٸك ەكونوميكانى جەنە ەۋرازييالىق ينتەگراتسييالىق پروتسەستتەردٸ زەرتتەۋ گەوساياسي ورتالىعىنى جەتەكشٸسٸ الەكسەي چەكرىجوۆتىڭ ايتۋىنشا 1953-1958 جىلداردى ارالىعىندا قازاقستانعا 650 مىڭ بٸلٸكتٸ مامان كەلگەن ەكەن. سولاردىڭ ٸشٸندە 1,5 مىڭ مۇعالٸم, 50 مىڭ قۇرىلىسشى بار. ەرينە, بۇلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ماماندارى ەدٸ.
ٶز كەزەگٸندە ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ جانىنداعى يۋنەسكو ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى لەيليا احمەتوۆا: تىڭ يگەرۋ ناۋقانىنا كسرو عىلىمي تۇرعىدان قاراعان جوق. قارا كٷشكەسەندٸ. كليمات, جەر جاعدايى, توپىراق جاعدايى, سۋ رەسۋرسى دەگەن مەسەلەلەرگە مەن بەرٸلگەن جوق.
ٷشٸنشٸ مەسەلە وسى ناۋقانعا جەردٸڭ جىرتپاق تۇرماق, اۋىلدىڭ تٸرشٸلٸگٸن بٸلمەيمٸن قالانىڭ جاستارىن تارتتى.
مٸنە, سول كەزدەرٸ تىڭ يگەرۋشٸ دەگەن تٷسٸنٸكتەر پايدا بولدى. ال «قازاقتار» دەگەن ۇعىم ەكٸنشٸ كەزەككە ىسىرالدى. تىڭ يگەرۋ ناۋقانى مەن يندۋسترييالىق قۇرىلىسقا بارلىعى 2,5 ملن ادام تارتىلعان ەكەن.
بۇل ٶز كەزەگٸندە قازاقستاننىڭ سولتٷستٸگٸ مەن وڭتٷستٸگٸندە دەموكراتييالىق احۋالدى ٶزگەرتٸپ جٸبەردٸ» دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
«ستراتەگييا» ەلەۋمەتتٸك جەنە ساياسي زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ گٷلميرا يلەۋوۆانىڭ ايتۋىنشا قازٸرگٸ كٷنٸ بۇل تاقىرىپ جالپى اقپارات قۇرالدارى اراسىندا كەڭٸنەن قامتىلمايدى.
«مەنٸڭ ويىمشا قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ اقپاراتتىق ساياساتىنا جالپى ٶتكەنٸمٸز تۋرالى ايتقاندا بەلگٸلٸ بٸر دٷنيەلەردٸ عانا قامتۋ كەرەك سيياقتى.
ايتالىق, ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستاعى حالىقتاردىڭ ەرلٸگٸ, ەڭبەك جەتٸستٸكتەرٸ, بەلگٸلٸ بٸر داڭقتى تۇلعالاردىڭ ەرلٸكتەرٸ دەگەندەي. مٸنە, سوندا عانا بٸز ٶتكەنگە بٸر كٶزقاراسپەن قاراي الامىز» دەدٸ ول.
