«تٸلٸ ەكەۋدٸڭ – دٸنٸ ەكەۋ». ال تٸل ٷشەۋ بولسا شە?..
ورىستاردىڭ قازاقتى قىرعىز دەۋ سەبەبٸ بىلاي: رەسەي 1592 جىلى ٶڭشەڭ قاشقان-پىسقان قاندىبالاقتاردان كازاچەستۆو دەپ اتالاتىندى قۇردى. ولاردى جاۋجٷرەك, باتىرلار, ارتىق تۋعاندار دەپ قولتىعىنا سۋ بٷركٸپ قويدى دا ٶزدەرٸن كازاك دەپ اتايتىن ولار بۇل سٶزدٸڭ قازاق دەگەن سٶزگە ۇقساستىعىنا نامىستانىپ قازاقتى كيرگيز دەپ اتاۋعا شىقتى. كەيٸن بٷكٸل سٸبٸردٸ باسىپ الىپ الاقانداي ورىس جەرٸن كەڭەيتكەن دە ورىستار ەرماك دەپ اتاپ كەتكەن, كازاچەستۆوعا اتامان بولعان جارماق دەگەن قىلمىسكەر ەدٸ. الاشوردا كٶسەمٸنٸڭ بٸرٸ حالەل دوسمۇحامەدوۆ «باتىس قازاقتارىنىڭ 250 جىلدىق تاريحى قانمەن جازىلدى. ول قاندى تٶككەن ورىستار» دەگەندە سول ورىستارىڭىزدىڭ كٶبٸ وسى كازاكتار, ياعني, كازاچەستۆو ەدٸ. قازٸر سولاردىڭ ۇرپاقتارىنا شەيٸن اتا-بابالارى قازاقتى قىرعان سو زامانداعى كيٸمدەرٸن كيٸپ الىپ قازاقستان قالالارىنىڭ قاق ورتاسىندا «ال ماعان نە ٸستەي الاسىڭ?» دەگەندەي سايراندايتىن ەدەت شىعاردى. بۇدان ەكٸ جٷز جىلداي بۇرىن پاتشاشىل ورىستىڭ قازاقتى جويۋ ساياساتىن قازاقستانعا كەلە سالا كەڭەسشٸل ورىس كولبين قازاقتارعا قوس تٸلدٸلٸكتٸ ەنگٸزۋ ارقىلى جالعاستىردى. كولبيندٸ قويشى, دٸنٸ بٶلەك, تٸلٸ بٶلەك, قازاقتى عاسىرلار بويى ەزٸپ-جانشىپ كەلە جاتقان رەسەيدٸڭ ٶكٸلٸ عوي. ەتتەڭ دٷنيە-اي, رەسەيدەن ازاتتىق الدىق دەپ قازاق بايعۇس 25 جىل مۇنايدى شامپانشا شاشقاندا كولبين جاساعان قوستٸلدٸلٸك از بولعانداي «جىلاساڭ تاعى ٸستەيمٸن» دەگەن دٶرەكٸ جٸگٸتشە ٶز ۇلى ٶزەگٸنە تەۋٸپ, ەندٸ ٷش تٸلدٸلٸكتٸ ەنگٸزگەنٸ نە دەگەن قورلىق?! قازاقتىڭ ٷلكەن اناسى – جەرٸ بولسا, كٸشٸ اناسى – تٸلٸ, ياعني انا تٸلٸ. ەندەشە, سول اناسىنىڭ ەتەگٸنەن شىققان جەنە قولىنا بيلٸك تيگەن بٷگٸنگٸ ٶز سەبيٸ بٸرەسە ٷلكەن انامدى كٸم-كٶرٸنگە جالعا بەرەم, بٸرەسە كٸشٸ انام–تٸلٸمدٸ ٶز ٷيٸندە كەلٸم-كەتٸم كٶپتٸڭ بٸرٸندەي عانا قىلامىن, قارسى شىققان قانداستارىما «اياۋشىلىق بولمايدى» دەپ قورقىتۋىنا قاشانعى شىداۋعا بولادى?! بۇل ونىڭ شىنىمەن-اق «قاجەت بولسا 86 جىلعى جەلتوقساندا, ودان كەيٸن جاڭاٶزەندە جاساعان قىرعىنىمدى قايتالايمىن. مەنٸ نە ٸستەسەم دە بەرٸ قولدايدى. مەن 25 جىلدان بەرٸ قازاق دالاسىنىڭ مۇنايى مەن باسقا بايلىعىن ٷلەستٸرٸپ-اق بەرٸنٸڭ اۋزىن مايلاپ, جٸپسٸز بايلاپ العانمىن دەي مە ەكەن? ەلدە وسىنىڭ بەرٸنە قازاقتىڭ اڭقاۋلىعى ايىپتى ما? سٸرە, سولاي شىعار.
ٶيتكەنٸ, اڭقاۋ قازاقتىڭ اراسىندا ەلگٸ بيلٸكتەگٸ نەن بالاسىنىڭ «قازاقتى ٷشتٸلدٸ ۇلتقا اينالدىرىپ ەلەمدەگٸ ەڭ بٸلٸمدٸ, ەڭ وزىق ۇلتقا اينالدىرعىم كەلٸپ جٷر, سوندىقتان سەبيلەرٸڭ جارىق دٷنيەگە كٶزٸن اشار-اشپاستان ٷش تٸلدە كٷلٸپ, ٷش تٸلدە جىلاپ, ٷش تٸلدە سۇراپ تۇراتىن بولسىن» دەگەن قۇيتىرقى قامقورلىعىنا سەنٸپ, قۋانىپ جٷرگەندەر دە از ەمەس. اڭقاۋ قازاق ٶزٸن باسقارىپ وتىرعان نەن بالاسىنىڭ ٶزٸ ورىستىڭ, ياعني, رەسەيدٸڭ ىقپالىنان شىعا الماعانىنىڭ كەسٸرٸنەن عانا ٷشتٸلدٸلٸك دەگەندٸ ويلاپ تاپقانىن تٷسٸنبەي وتىر. قازٸر قازاقپەن تٸلٸ بٸر, دٸنٸ بٸر ٶزبەك, ەزٸربايجان, تٷركٸمەن ەلدەرٸ كەيدە قاجەت بولعان جاعدايدا عانا اعىلشىن تٸلٸن قوسا قولدانادى. رەسەيدٸڭ قۇلدىعىنداعى كەڭەس وداعى قۇلاعان بويدا ولار ورىس تٸلٸنەن بٸردەن ٸرگەسٸن اۋلاق سالدى. ولاردا قازٸر ورىس تٸلٸ نە مەكتەپتە, نە ۋنيۆەرسيتەتتەردە وقىتىلمايدى. سوندا دا اشتان قاتىپ, كٶشتەن قالىپ, سىرت ەلدەرگە قازاقستان سيياقتى جٷزدەگەن ميلليارد دوللار بەرەشەك بوپ وتىرعان جوق. ەرينە, قازاقتىڭ نەن بالاسى ونىڭ بەرٸن بٸلمەي وتىرعان جوق. بٸراق ول سولارعا ۇقساپ ورىس تٸلٸن الىپ تاستاپ قازاقشا جەنە اعىلشىنشا جاساۋعا رەسەيدەن قورقادى. ول قورقىنىشتىڭ سەبەبٸ دە كٶپ... سوندىقتان, انالارعا ۇقساپ قازاقستاندا ەڭ ەۋەلٸ قازاق جەنە اعىلشىن دەگەن ەكٸ-اق تٸل جاساسا ورىستار وعان نە ٸستەيتٸنٸن قۇداي بٸلەدٸ. اڭقاۋ قازاق ٷشتٸلدٸلٸك ۇرپاعىمىزدى ۇشپاققا شىعارۋ ٷشٸن جاسالۋدا, بٸز كٶپ تٸل بٸلسەك, جەردەگٸلەردٸڭ بەرٸنەن وزىپ كەتەمٸز دەپ ويلايدى. ال, 25 جىلدان بەرٸ ٶزٸن ەمەس ٶزگە اتاۋلىنى تٶبەسٸنە كٶتەرۋگە تەربيەلەنگەن جاستارعا بەرٸبٸر. ايتپاقشى, قازاقتى مەڭگٷرتتەندٸرۋدٸڭ بۇل ساياساتى سوناۋ 1991 جىلى-اق باستالعانىن قازاق سول كەزدە اڭعارماي قالدى. سول كەزدە-اق «بۇل جەر – تەك قازاق جەرٸ ەمەس, ٶزگەلەردٸڭ بەرٸنە ورتاق, سوندىقتان قازاق رەسپۋبليكاسىن ەندٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەپ اتايىق» دەگەن دە جەنە سول قاسٸرەتتٸ ۇسىنىسىن جٷزەگە اسىرعان دا سول كەزدەگٸ جاس الجاستار بولاتىن. دٷنيەجٷزٸلٸك لينگۆيستيكادا جوق رەسمي تٸل دەگەن تٸلدٸ ويلاپ تاۋىپ, ورىس تٸلٸن كٶپشٸلٸك قولداناتىن رەسمي تٸلگە, قازاق تٸلٸن قاعاز جٷزٸندە عانا قالاتىن مەملەكەتتٸك تٸلگە اينالدىرعان دا سولار ەدٸ. ارادا 25 جىل ٶتكەندە «ورىسشاعا قازاقشا جاۋاپ بەرگەندەردٸ قىلمىستىق جاۋاپقا تارتۋ كەرەك دەپ جٷرگەندەر دە, ٷشتٸلدٸلٸكتٸ قولداپ قول شاپالاقتاپ جٷرگەندەر دە سولار. قازٸر قازاقستاندا رەسمي تٸل ورىس تٸلٸنٸڭ قاسىندا قازاق تٸلٸ تاۋدىڭ ەتەگٸندەگٸ تٶبەشٸك سيياقتى بوپ قالعانىن مىنادان-اق اڭعارۋعا بولادى. سوناۋ كەڭەس زامانىندا قازاقستاندا تۇراتىن كورەيلەر تٷپ-تٷگەل قازاقشا بٸلەتٸن, قازاقشا سٶيلەيتٸن. نەمٸستەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ «قازاقشانى قاتىرامىز عوي, قازاقشا ايتا بەرسەيشٸ» دەيتٸن. ال ۇيعىر باۋىرلارىمىز شە? ولاردىڭ كەيبٸرٸ, تٸپتٸ قازاقپىز دەيتٸن ەدٸ عوي. بٷگٸندە شە? بٷگٸندە قازاقشا سٶيلەيتٸن كورەيدٸ اندا-ساندا بولماسا «ەمگە تاپپايسىڭ». نەمٸستەر دە بٸرىڭعاي ورىسشاعا كٶشتٸ دەۋگە بولادى. ال ۇيعىر باۋىرلار شە? ەلدە قازاق-الجەكەڭدەردەن جۇقتى ما قايدام ولاردىڭ دا ورىسشاسى باسىمداۋ, بٸراق ولارمەن ەمٸن-ەركٸن قازاقشا دا, ۇيعىرشانى ارالاستىرىپ تا سٶيلەسە بەرەمٸز. ٶزبەك اعايىندار شە? ەل باسقارعان نەندەرٸنٸڭ ٶزٸن بالا كەزٸنەن ەشقاشان دٸنٸن, تٸلٸن دٷنييانىڭ ەشقانداي مال-مٷلكٸنە ساتپايتىن ەتٸپ تەربيەلەيتٸن نەتكەن سانالى حالىق دەسەڭٸزشٸ! قازٸر قازاقستاندا تۇراتىن ٶزگە ۇلتتاردىڭ ٸشٸندە قازاقشانى ەڭ كٶپ پايدالاناتىندار دا سول ٶزبەك اعايىندار. ونى ايتاسىز-اۋ, پارلامەنتتە دەپۋتات بولىپ جٷرگەندە ورىسشا سامبىرلاپ تۇرعان قازاق مينيسترلەرٸنە ورنىنان ۇشىپ تۇرىپ, «اۋ اينالايىندار-اۋ, قازاقشا سٶيلەسەڭدەرشٸ!» دەپ ايقاي سالاتىن دا, مەملەكەتتٸك قۇجاتتاردى, زاڭنامالاردى قازاق تٸلٸندە جازايىق تا دەپ شىرىلدايتىن دا جالعىز ٶزبەك ر.حالمۇراتوۆ ەدٸ-اۋ. قازٸرگٸ پارلامەنتتە ەندٸ ول دا, ونداي تٸل جاناشىرى دا جوق!
اتام قازاق بۇدان جٷزدەگەن جىل بۇرىن «سىنىقتان باسقانىڭ بەرٸ جۇعادى» دەگەن. بۇل قاي نەرسە دە ۇرپاقتان-ۇرپاققا قانمەن تارايدى, ياعني, تۇقىم قۋالايدى دەگەن سٶز. اتاقتى اكادەميك ۆاۆيلوۆ كەيٸن ونى گەنەتيكا عىلىمىندا دەلەلدەپ ەدٸ كرەملدەگٸ رەسەي باسشىلارىنان باستاپ اۋزىنان ماحوركا مەن ساموگون ساسىعان مۇجىقتار ورتاعا الىپ باسىن داۋعا قالدىردى. اياز بي مەن حانمىن دەپ اق وردادا شٸرەنٸپ وتىرعان حانعا سەن جەتٸ اتاڭنان حان ەمەسسٸڭ, نان پٸسٸرەتٸن ناۋبايدان تۋعانسىڭ دەيدٸ. ونىسىن حاننىڭ جاساپ وتىرعان ٸس ەرەكەتٸنە قاراپ-اق دەلەدەپ بەرەدٸ. تۇقىم قۋالاۋشىلىق, ياعني, گەنەتيكا عىلىمى قازاقتا ەجەلگٸ زاماندا-اق دامىعان عىلىم ەكەنٸن سودان-اق بايقاعايسىز. ٶز باسىمنان ٶتكەرگەن بٸر مىسالدى ايتايىن. كازمۋدە وقىپ جٷرگەن كەزٸم. كانيكۋلدا شالقارعا كەلٸپ, يماندى بولعىر ايتقالي بەردەشوۆ دەگەن قۇدا-اعاما كٶرٸسكەن سايىن «وۋ, سىن سلاۆنوگو جاحايما» دەپ كٷلەدٸ. ٸشٸمنەن وسى كٸسٸ مەنٸ كەكەتٸپ قويمادى-اۋ, بٸر كٷنٸ بەتٸمە قاراي الماستاي قىلامىن عوي دەپ ىزالانىپ جٷرەتٸنمٸن. تاعى بٸردە سول كٸسٸ ەلگٸ سٶزٸن قايتالاعاندا «ٷپ-ٷلكەن كٸسٸسٸز, نەمەنەگە...» دەپ قاتتىراق كەتتٸم. سوندا مارقۇم: «ەي سەن ٶيتٸپ قىزبالانبا! مەن ساعان نەگە ولاي دەيتٸنٸمدٸ ايتىپ بەرەيٸن» دەدٸ. تىڭدادىم. – 1913 جىلى رومانوۆتار تۇقىمى پاتشا بولىپ وتىرعانىنىڭ 300 جىلدىعىن تويلاپتى. وعان قازاقتىڭ نەبٸر مارعاسقا بيلەرٸ مەن بولىستارى شاقىرىلادى. سولاردىڭ ٸشٸندە سەنٸڭ جاقايىم اتاڭنىڭ بٸر مىرزاسى دا بولىپ, ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ورىس پاتشاسىنىڭ قىسقا عانا قابىلداۋىندا تاقتىڭ الدىنان تٸزبەكتەسٸپ باس يٸپ ٶتٸپ جاتادى. كەزەك ەلگٸ جاقايىم اتاڭنىڭ بالاسىنا كەلگەندە ول باسىن يمەي قالت تۇرا قالىپتى. پاتشانىڭ اينالاسىندا تۇرعان شەندٸلەردٸڭ بٸرٸ «ەي پوكلونيس! پوكلونيس گوسۋداريۋ!» دەسە ول «منە نەلزيا!» دەپتٸ. ورىستار «پوچەمۋ, پوچەمۋ نەلزيا?» دەپ شۋىلداپ جاتقان كٶرٸنەدٸ. سوندا جاڭاعى مىرزانىڭ ايتقانى «پوتومۋ چتو, يا سىن سلاۆنوگو دجاحايما» دەگەن ەكەن. سەن قايتا سوعان ماقتانبايسىڭ با?!-دەپ ەدٸ. مۇنىڭ بەرٸن نەگە ايتىپ وتىرسىڭ دەيسٸز بە? سەبەبٸ, قازٸر قازاقتان ٷشتٸلدٸ ۇلت جاساپ, ەڭ بٸلٸمدٸ, ەڭ اقىلدى, ەڭ وزىق ۇلت قىپ ەلەم حالقىنىڭ الدىنا شىعارامىز دەگەن سايقاليزمدٸ ويلاپ تاپقانداردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ەكەلەرٸ مەن اتالارى كٶكتەگٸ ەمەس كرەملدەگٸ «قۇدايلارىنا» قۇلشىلىق ەتٸپ ٶمٸردەن ٶتكەندەردٸڭ بٷگٸنگٸ ۇرپاقتارى. ولاردىڭ ەكەلەرٸ مەن اتالارى قىتايعا دا, جوڭعارعا دا ەمەس ورىسقا قۇل بولعان. قۇلدىق مٸنەز تۇقىم قۋالايدى دەگەنٸمٸز وسى!
جەتپٸستەن اسساڭ دا ەس كٸرمەي مٷلدە,
ۇلتىڭمەن بٸرگە جىلاپ, كٷلمەي بٸرگە,
ٶزٸڭدٸ دە كٷن دەسەڭ دە,نۇر دەسەڭ دە
قالاسىڭ قانعا سٸڭگەن قۇل كەيپٸڭدە,-دەگەن ٶلەڭ دە بار. ناۋبايدىڭ بالاسى حان بولىپ جارىتپايتىنىن اياز بي بابامىز دەلەلدەپ بەرگەن. قۇداي ساقتاسىن, بٸر كٷنٸ ەكەسٸ ورىستىڭ شٶبٸن شاۋىپ, قوراسىن تازالاعان جەنە ٶزٸ سونى ماقتانىش تۇتاتىن ادام پاتشا بولسا قايتەر ەدٸڭٸز? بٸراق بيلٸك باسىندا ەكەلەرٸ كرەملگە قۇل بولعان تەكسٸزدەر كٶپ ەكەن دەپ بٷكٸل قازاق حالقى بوداندىققا كٶنە قويماس. بٷگٸنگٸ قازاق ەڭ ەۋەلٸ مىنانى ەستەن شىعارماسا ەكەن: كەز-كەلگەن ۇلت جەر بەتٸنەن جويىلىپ كەتەر الدىندا ول قوس تٸلدە سٶيلەي باستايدى دا بٸرتە-بٸرتە انا تٸلٸ ەبدەن شۇبارلانىپ مازاقى تٸل دەرلٸك كٷيگە تٷسەدٸ. سٶيتٸپ, ۋاقىت ٶتە كەلە ول ۇلتتىڭ ٶزٸ جويىلادى. قايتالاپ ايتار بولساق, قازٸرگٸ وتىرعان قازاق باسشىلىعى كٶرشٸلەس رەسپۋبليكالارعا ۇقساپ ورىس تٸلٸن الىپ تاستاپ تەك اعىلشىن تٸلٸن عانا قالدىرۋعا ورىستاردان قورىققاننان ٷش تۇعىرلى تٸل دەگەن بەلەكەتتٸ ويلاپ تاۋىپ وتىر. پۋتيننٸڭ استاناعا كەلگەن سايىن «بٸزدٸڭ اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸمٸز ورتاق بولۋى كەرەك» دەگەنٸ ولارعا بەرٸلگەن بۇيرىق سيياقتى. جەر بەتٸندە بٸرنەشە تٸلدە سٶيلەيتٸن ادامدار (پوليگلوتتار) بار. بٸراق بالا-شاعاسىمەن, نەمەرەلەرٸمەن قوسىلىپ بٸرنەشە تٸلدە سٶيلەيتٸن ۇلتتى التى ەلەمدٸ شارلاپ, تٶرت مۇحيتتىڭ تٷبٸنە سٷڭگٸسەڭٸز دە تاپپايسىز. بۇل بيلٸك باسىنداعىلاردىڭ قاراباسىنىڭ قامى ٷشٸن قالىڭ قازاقتى قۇرباندىققا شالۋى, ياعني, بٸز كەتكەسٸن توپان سۋ قاپتاسا دا بەرٸ بٸر دەگەن سٶز. قازاق بيلٸگٸنٸڭ جەنە ولاردىڭ مەسكەۋدەگٸ قوجايىندارىنىڭ تٸلٸمەن ايتقاندا «پوسلە ناس حوت پوتوپ!» دەگەن سٶز. پاتشالىق جەنە كەڭەستٸك رەسەي باسقارىپ تۇرعان كەزدە 90-نان استام ۇلت وسىلاي جويىلىپ كەتتٸ. بٷگٸندە 150 ميلليوننان استامبىز دەپ جٷرگەن ورىستار سولاي جويىلىپ, ٶزٸنە سٸڭٸپ كەتكەن ۇلتتاردىڭ ەسەبٸنەن كٶبەيٸپ وتىر. ول قوستٸلدٸلٸكتٸڭ ۇساق ۇلتتارعا ەمەس ورىسقا تيگٸزگەن پايداسى. سوندىقتان, ۇرپاعىن امان ساقتاپ قالعىسى كەلگەن قازاق جەر-اناسىن جاتتىڭ قولىنا ون جىل تٷگٸل ون كٷنگە دە جالعا بەرۋگە قالاي قارسى كٷرەسسە, تٸل-اناسىن دا جات تٸلدەردٸڭ كٶلەڭكەسٸندە قالدىرماۋ ٷشٸن سولاي كٷرەسۋٸ كەرەك! بار-جوعى 43 جىل عۇمىر كەشكەن عۇلاما شايىر ەبۋبەكٸر كەردەرٸ «تٸلٸ ەكەۋدٸڭ –دٸنٸ ەكەۋ», «بيسميللاھ دەپ سٶيلەسەم تٸلگە جەردەم بەرە گٶر, تٸل جاراتقان جالالىم, جانعا جەردەم بەرە گٶر, جان جاراتقان جالالىم»-دەپتٸ.
ەنەبٸر جولى, «نۇر وتاننىڭ» باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد مىرزا جەر تۋرالى پٸكٸرتالاس كەزٸندە دە جالما-جان ٷشتٸلدٸلٸكتٸڭ «پايدالى» ەكەنٸن سٶز اراسىنا قىستىرا سالىپ, ونى دەلەلدەۋ ٷشٸن جاسى 60-قا جاقىنداپ قالعان بٸر اقىننىڭ ٶز بەتٸمەن اعىلشىنشا ٷيرەنٸپ العانىن مىسالعا كەلتٸرٸپتٸ. قازٸر سول اقىن بٸزبەن سٶيلەسٸپ وتىرىپ تا, ينتەرنەت سايتقا سالعان پٸكٸرٸنە دە بٸر-ەكٸ اۋىز اعىلشىن سٶزٸن ارالاستىرىپ ماقتاناتىندى شىعاردى. ەرينە, جىلىنا ەلدەنەشە مەرتە نە انگليياعا, نە باسقا بٸر ەلگە شىعىپ تۇراتىن وعان اعىلشىن تٸلٸ كەرەك بولسا بولعان دا شىعار. ال بٷكٸل قاراتابان, قيتابان قازاقتىڭ كٶزٸن ەندٸ اشىپ, باۋىرىن ەندٸ كٶتەرگەن سەبيٸنٸڭ ٷلبٸرەگەن ميىنا ٷش تٸل قۇيۋ كەرەك, سوندا ولار ەلەمنٸڭ الدىنا تٷسەدٸ دەۋ ەرٸ سول سەبيلەردٸڭ دەنساۋلىعىن قۇرتۋ, ەرٸ قازاقتى ۇلتسىزداندىرۋدىڭ جىمىسقى تەسٸلٸ. ٸلٸم-بٸلٸمٸ اسىپ-تاسىپ, قۇداي باسىنا باق قوندىرۋى ٷشٸن ەندٸ اعىلشىن تٸلٸن بٸلۋ عانا قالعان بولسا, ول بالا 18-دەن اسقاسىن دا ٷيرەنٸپ الادى ول تٸلدٸ.
قابىلداساڭىز دا, قارسى بولساڭىز دا ٶزٸڭٸز بٸلٸڭٸز. بٸراق بٸزدٸڭ ويىمىزشا بٷگٸندە 70 پايىزدان استام قازاق تۇرسا دا كٶپ ۇلتتى مەملەكەتپٸز, بۇل تەك قازاقتىڭ جەرٸ, قازاقتىڭ ەلٸ ەمەس, 130-دان استام ۇلتتىڭ جەرٸ دەپ قازاقتى ٶزگەلەردٸڭ الدىندا تۇقىرتىپ قويعانى از بولعانداي ونىڭ سەبيلەرٸن كٶزٸن اشپاي جاتىپ ٷشتٸلدٸلٸكپەن ميىن اتالا قىلۋ قازاقتى بۇراتولا جويۋدىڭ ەڭ وڭاي تەسٸلٸ ەكەنٸن تٷسٸنەيٸك. بۇعان جول بەرمەيٸك!
مىرزان كەنجەباي, اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ
دەرەككٶزٸ: اباي پورتالى
