قازاقستاندا مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ قولدانىس اياسى كٷن ساناپ كەڭەيٸپ كەلەدٸ. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «Ana tili» گازەتٸنە بەرگەن سۇحباتىنداعى قازاق تٸلٸنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتٸ تۋرالى ويلارى قوعامدا قىزۋ تالقىلانۋدا. جاستار اراسىندا قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ, تٸپتٸ قازاقشا سٶيلەۋ سەنگە اينالىپ كەلەدٸ. بۇل ٷردٸس بولاشاقتا تٸلٸمٸزدٸڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋمەن قاتار, ونىڭ ەلەمدٸك ارەنادا لايىقتى ورىن الۋىنا جول اشۋى مٷمكٸن.
جازۋشى دەۋرەن قۋات وسى جەنە باسقا دا ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ قوزعاي وتىرىپ, مەملەكەتتٸك تٸلدٸ دامىتۋ جولىنداعى جەتٸستٸكتەر مەن الدا تۇرعان مٸندەتتەر تۋرالى وي بٶلٸستٸ.
– مەملەكەت باسشىسى «Ana tili» گازەتٸنە بەرگەن سۇحباتىندا قازاق تٸلٸنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتٸ جەنە ونى ٷيرەنۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىق بارىنشا ارتىپ كەلەتٸنٸن ايتتى. سٸزدٸڭ بايقاۋىڭىزشا, قازاق تٸلٸن بٸلۋ سەنگە اينالىپ بارا جاتقانى راس پا?
– وسى ساۋالىڭىزداعى «سەن» دەگەن سٶزگە جەكە توقتالىپ, وعان مەن بەرەر بولساق, جالپى, سەن, سەن ەلەمٸ – سيقىرلى ەلەم. ونىڭ قانداي دا بٸر ماگيياسى بار. ناقتىراق ايتساق, سەن ەلەمٸنە جاستار ٷيٸر كەلەدٸ. دەمەك, وسى كٷنٸ جاپپاي بۇقارالىق قولدانىسقا ەنگەن قازاق تٸلٸندە سٶيلەۋ – جاستار اراسىندا سەنگە اينالىپ كەلەدٸ دەپ سەنٸممەن ايتۋعا بولادى. ال, قازاقستان حالقىنىڭ 20 پايىزدان استامى 15 پەن 25 جاس ارالىعىنداعى جاسٶسپٸرٸمدەر مەن جاستار ەكەن.
تٸلگە بايلانىستى مەنٸ جوو-دا وقيتىن ستۋدەنتتەردٸڭ پٸكٸرٸ كٶبٸنە كٶپ قىزىقتىرادى. نەگە? ٶيتكەنٸ, ستۋدەنتتەر – بولاشاق ماماندىق يەلەرٸ. ولار ەرتەڭ ەل تاعدىرىنا, مەملەكەتتٸك ماڭىزى ەرەكشە ٸستەرگە جاۋاپتى قىزمەتتەردە بولادى. سول ادامدار الداعى ۋاقىتتا قاي تٸلدە سٶيلەۋٸ مٷمكٸن? ەرينە, مەملەكەتتٸك تٸلدە. بۇل جايتكە مەن بولجام جاساماي-اق قويسام دا بولادى. سەبەبٸ, اعا بۋىن مەن ورتا جاستاعىلار سيياقتى ەمەس, جاستار جاعى قازاق تٸلٸنٸڭ قاجەتتٸلٸگٸ كٷننەن كٷنگە تۋىنداپ كەلە جاتقانىن جاقسى ۇعىپ وتىر. سوندىقتان قازاق تٸلٸندە سٶيلەۋگە ۇمتىلىپ, قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە ٷلكەن ىنتا بٸلدٸرۋدە.
مەن قازاق ستۋدەنتتەرٸنەن: «سەندەردٸڭ ورىس, كەرٸس, نەمٸس نەمەسە ينگۋش دوستارىڭ بار ما? ولار قازاق تٸلٸن بٸلە مە جەنە ولار قانشالىقتى دەڭگەيدە وتانشىل ازاماتتار?» دەپ سۇرايمىن. ولار مەنٸڭ بۇل ساۋالىما: «يە, بٸزدٸڭ ٶزگە ۇلتتان دوستارىمىز جەتەرلٸك. ولاردىڭ كٶبٸ بٸزبەن قازاقشا سٶيلەسەدٸ. قايسىبٸرٸنٸڭ وتانشىلدىق رۋحى بٸزدەن دە جوعارى» دەپ جاۋاپ بەرەدٸ. مەن بۇل جاۋاپقا قۋانىپ قالامىن.
– مەملەكەت باسشىسى بيزنەس قازاقتٸلدٸ تۇتىنۋشىلارعا بەت بۇرا باستاعانىن جەنە بۇل ٷردٸس كٶزگە انىق كٶرٸنەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. سٸزدٸڭ ويىڭىزشا بۇل تەندەنتسييا ما? ەگەر سولاي بولسا, تٸلٸمٸزدٸ ٷيرەنۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىق الداعى ۋاقىتتا بۇدان دا كٷشەيە مە?
– 1970 جىلدارى بولسا كەرەك, قىتايدىڭ بٸر ساۋدا مينيسترٸ سينگاپۋردىڭ سەركەسٸ لي كۋان يۋگە «تەزدەتٸپ قىتاي تٸلٸنە كٶشٸڭٸزدەر» دەگەن ۇسىنىس جاسايدى. بۇل ۇسىنىستىڭ استارىنداعى ساياساتتى تٷسٸنە قويعان لي كۋان ونىمەن كەلٸسپەيدٸ. سينگاپۋر حالقىنىڭ ٶزٸ قىتاي تٸلدٸ بولعانىمەن, رەسمي بەيجٸڭنٸڭ قولدانىسىنداعى قىتاي ديالەكتٸسٸ سينگاپۋردە ٷستەمدٸك ەتەر بولسا, بۇل ارالداردان قۇرىلعان قالا مەمەلەكەتتٸڭ دامۋىنا كەرٸ ىقپالىن تيگٸزەر ەدٸ.
كٶردٸڭٸز بە, ساۋدا-ساتتىق, الىس-بەرٸس ۇلت تاڭدامايدى, مەملەكەت تاڭدامايدى دەسەك تە, ونىڭ ارتىندا ساياسات بوي تاسالاپ تۇرادى ەكەن.
قازاقستان قازٸر كٶرشٸلەرٸنٸڭ بٸرٸنە جىلۋ ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا, تاعى بٸر كٶرشٸسٸنە كەسٸپورىندار اشۋعا رۇقسات بەرٸپ وتىر. ەكونوميكالىق تۇرعىدان مۇنىڭ بەرٸ قۇپتارلىق قادامدار. سونىڭ ٶزٸندە دە بٸز ۇلتتىق تۇتاستىعىمىزدى, شەكارامىزدىڭ بٷتٸندٸگٸن, ەل قاۋٸپسٸزدٸگٸن قاتاڭ ەسكەرٸپ وتىرۋىمىز كەرەك.
ەسٸڭدە مە, وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن «سنپس-اقتٶبەمۇنايگازدا» تاپ وسى تٸلگە قاتىستى, مەملەكەتتٸك ەنۇرانعا قاتىستى مەسەلەلەر تۋىنداپ بارىپ باسىلىپ ەدٸ عوي. سونداي كەلەڭسٸز جايتتار قايتالانباس ٷشٸن, ەرٸ تاراپتاردىڭ تٷسٸنٸستٸك دەڭگەيٸندەگٸ قارىم-قاتىناسى قارقىندى دامۋى ٷشٸن ٷكٸمەتارالىق نەمەسە كەسٸپكەرلەر اراسىنداعى كەلٸسٸم-شارتتاردا تٸل مەسەلەسٸنٸڭ جاي-كٷيٸ ەسكەرٸلٸپ وتىرۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.
نەگە مەن بۇلاي ويلايمىن? سەبەبٸ, ەلٸمٸزدەگٸ جۇمىسشىلار مەن شارۋالاردىڭ بەرٸ قازاقتٸلدٸ ادامدار. ەندەشە ول ادامداردىڭ ەڭبەك قۇقىعىمەن قاتار, ٶز تٸلٸندە سٶيلەۋ, ٶز تٸلٸندە مەيلٸنشە مول اقپارات الۋ, ٶز تٸلٸندە تەحنولوگييالىق جەتٸستٸكتەردٸ يگەرۋ قۇقىعى دا الدىڭعى ورىندا تۇرۋى تيٸس. سوندا بٸزدٸڭ ەلدٸڭ دامۋ قارقىنى ارتا تٷسەدٸ. دامۋدىڭ باستى ديناميكاسى قاراپايىم ادامداردىڭ كٶپ تٸلدٸ بٸلۋٸنە ەمەس, ٶز ٸسٸن جاقسى بٸلۋٸنە بايلانىستى بولسا كەرەك.
راس, پرەزيدەنت سۇحباتىندا اتاپ ٶتكەندەي, كەسٸپ اشىپ, ازدى-كٶپتٸ ٶنٸم ٶندٸرٸپ, ساۋدا-ماركەتنيگ سالاسىندا جٷرگەن كەسٸپكەرلەر قازٸر جاپپاي قازاقتٸلدٸ تۇتىنۋشىلارعا بەت بۇرۋدا. سەبەبٸ, ولار قازاقستانداعى باستى تۇتىنۋشىلارىنىڭ كٸمدەر ەكەنٸن, ولاردىڭ قاي تٸلدە سٶيلەيتٸنٸن, ولارعا قالاي قىزمەت جاساۋ كەرەك ەكەندٸگٸن بەك جاقسى بٸلٸپ قالدى.
قايبٸر جىلى, اقتاۋ قالاسىندا عوي دەيمٸن, ساتۋشى مەن تۇتىنۋشىنىڭ اراسىندا تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸك بولىپ, ول ەكەۋٸنٸڭ قازٸر ايتىلىپ, قازٸر ۇمىتىلاتىن تۇرمىستىق دەڭگەيدەگٸ داۋ-دامايى, ساۋدا-ساتتىقتا ۇرىس-كەرٸس ٷنەمٸ بولىپ تۇرادى, ول بولماسا, ونىڭ نەسٸ ساۋدا (كٷلەدٸ) ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى تاراپ, وعان بٸرەۋلەر ساياسي بوياۋ جاققىسى كەلٸپ جانىعىپ ەدٸ عوي. ال, ول بوياۋ ەرتەڭ قانشا جەردەن تازالاپ سٷرتسەڭ دە كەتپەيتٸن بوياۋعا اينالسا, قالاي بولار ەدٸ? سٶز جوق, قيىن بولار ەدٸ.
سوندىقتان بيزنەستٸڭ تٸلٸندە, كٷندەلٸكتٸ ساۋدا-ساتتىقتىڭ تٸلٸندە, بانكتەر مەن حالىققا قىزمەت كٶرسەتەتٸن ٶزگە دە سالالاردىڭ تٸلٸندە مەدەنيەت, ٶزارا سىيلاستىق, تٷسٸنٸستٸك قالىپتاسسا, بٸزدٸڭ تىنىشتىعىمىزدى ەشكٸم المايدى.
– پرەزيدەنت قازاق تٸلٸ ەلەمدەگٸ ەڭ كٶپ تاراعان تٸلدەر اراسىندا 79-ورىندا تۇرعانىن ايتتى. توقسانىنشى جىلدارى بٸز تٸلدٸڭ جوعالىپ كەتۋ قاۋپٸ تۋرالى دابىل قاقتىق. قازٸر بۇل قاۋٸپ سەيٸلدٸ مە?
– سەن ايتىپ وتىرعان سول دابىلدى توقسانىنشى جىلداردىڭ ٶزٸندە-اق, «قازاق تٸلٸن بٸلۋٸم كەرەك», «قازا تٸلٸندە سٶيلەۋٸم كەرەك», «كەڭپەيٸل قازاق ۇلتىنىڭ قادٸرٸنە جەتۋٸمٸز كەرەك» دەگەن كٶڭٸل-كٷي ەلٸمٸزدەگٸ ٶزگە ۇلتتار اراسىندا كٶپ بايقالعان.
كەيبٸر اتا-انالار ورىس مەكتەپتەرٸندە وقىپ جٷرگەن ۇلى مەن قىزىن الىپ قازاق مەكتەپتەرٸنە اۋىستىردى. وتباسىندا ورىسشا سٶيلەپ وتىرعان ەكەلەر مەن انالار «انا تٸلٸن ۇرپاعىم بٸلسٸن» دەپ, جەتكٸنشەكتەرٸن جەتەلەپ اپارىپ قازاق مەكتەپتەرٸنە بەرٸپ جاتتى. سونداي جاقسى تەندەنتسييانى كٶرە تۇرا, ٶكٸنٸشكە قاراي, بيلٸك وسالدىق تانىتتى. حالىقتىڭ ەركٸ-جٸگەرٸنە تۇساۋ سالدى.
بٸر تٸلدە سٶيلەپ كەتۋگە پەيلٸ اۋىپ تۇرعان ەل ٸشٸنە بٸرەۋلەر گازەت-جۋرنالدار ارقىلى ٸرٸتكٸ سالدى. «كاراۆان» دەيتٸن سارجاعال گازەت باستاپ بەرٸ «قازاق مەكتەپتەرٸندە بٸلٸمنٸڭ دەڭگەيٸ تٶمەن», «جوو قازاق تٸلٸندە دۇرىس بٸلٸم بەرمەيدٸ», «قازاقشا وقىعاندار مامان رەتٸندە ناشار» دەگەن سىڭايدا سىڭارەزۋ, بٸرجاقتى ماقالالار جارييالاپ جاتتى. كٷن قۇرعاتپاي, ٷزبەي جارييالادى.
وعان جەنە «قازاق باسپاسٶزٸندە وقيتىن ەشتەڭە جوق», «قازاق جۋرناليستەرٸ شىندىقتى جازا المايدى» دەيتٸن ٶتٸرٸك كەلٸپ ارالاستى. ٷكەمەتتٸڭ, بيلٸكتٸڭ قولداۋىمەن بيزنەسمەن اتانعان ازاماتتارىمىز ولار دا قازاق تٸلٸنە قارسى شاپتى. وسىلايشا قازاق تٸلٸنٸڭ قولدانىس اياسى تارىلىپ, بيلٸكتٸڭ, بيزنەستٸڭ, باسپاسٶزدٸڭ تاراپىنان كەمٸستٸك كٶرٸپ, باسىنا قاۋٸپ بۇلتى ٷيرٸلدٸ. باسپاسٶزدٸڭ ٶتٸرٸگٸنە سەنگەن جۇرت ەندٸ بالالارىن قازاق مەكتەپتەرٸنەن الىپ ورىس مەكتەپتەرٸنە اۋىستىرا باستادى. سول بىلىقپادان بٸز ەلٸ تولىق ارىلىپ بولعان جوقپىز.
ەسٸڭدە مە, استاناداعى بٸر مەكتەپتٸ كٶپشٸلٸك «تازا قازاق تٸلدٸ مەكتەپ ەتٸپ اشايىق» دەگەن شەشٸمگە بەس-التى اتا-انا, تاپ ٸرگەسٸندە ورىس تٸلٸندە بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپ تۇرسا دا, «ارالاس مەكتەپ جاساۋمىز كەرەك» دەپ شۋ شىعارىپ ەدٸ عوي. «ولاي بولماعان جاعدايدا كرەملگە ارىزدانامىز, پۋتينگە شاعىمدانامىز» دەپ قوقان-لوققى دا جاساعان بولاتىن. ال, بۇعان نە دەۋگە بولادى? مۇنىڭ اتى باسسىزدىق, شەكتەن شىققاندىق. ەل ٸشٸنە ٸرٸتكٸ سالۋ. مەملەكەتتٸ, حالىقتى سىيلاماۋ. باسقا تٷك تە ەمەس! ەلگٸ شۋلاپ جٷرگەن ەيەلدەردٸڭ بٸرٸنٸڭ كٷيەۋٸ ەسكەري ادام ەكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى. اسا جوعارى وتانشىل رۋحتا بولۋى تيٸس ەسكەري ادامنىڭ وتباسىندا تٸلگە قارسى, قازاق تٸلٸندە بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپكە قارسى ۇستانىم بولسا, ٶزگەلەرگە نە دەۋگە بولادى?
ەڭگٸمەمٸزدٸڭ نوبايىنان بايقاعان شىعارسىز, تٸلگە بايلانىستى قاۋٸپ سەيٸلدٸ دەپ بٷگٸنگٸدەي گەوساياسي كٷردەلٸ زاماندا قاراپ وتىرۋعا ەش بولمايدى. كەرٸسٸنشە, قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىن, ادامدار اراسىنداعى تٷسٸنٸستٸك شارالارىن ەسەلەپ ارتتىرا بەرۋ كەرەك.
– مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ناسيحاتتاۋدا زييالى قاۋىمنىڭ – اقىندار, جازۋشىلار, عالىمدار مەن جۋرناليستەر ەرەكشە رٶل اتقارادى. مەملەكەت ولاردىڭ ەڭبەگٸن قانشالىقتى باعالاپ وتىر?
– مەملەكەت اقىندار مەن جازۋشىلاردى, عالىمدار مەن جۋرناليستەردٸ «مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ناسيحاتتاۋ ٸسٸندە سەندەردٸڭ ەڭبەكتەرٸڭ زور» دەپ ارقاعا قاعىپ, ماراپاتتاپ, تٶرگە وتىرعىزىپ نەمەسە باس باسىنا جاعداي جاساپ بەرٸپ جارىلقاماي-اق قويسىن. ولاي باعالاپ, ولاي جاعداي جاساۋ كەرەك بولسا, وندا ٷكٸمەتتٸڭ جىل سايىن ماراپاتتايتىن ادامدارى تاۋسىلماۋى مٷمكٸن.
ەڭ دۇرىسى – اقىن-جازۋشىلاردىڭ, عالىمدار مەن جۋرناليستەردٸڭ تٸلگە قاتىستى ۇسىنىستارى مەن كٶتەرگەن مەسەلەلەرٸنە نازار اۋدارىپ, ٸسكە اسىرىپ, باسشىلىققا الىپ وتىرسا, سول جەتەدٸ.
ناعىز تٸل جاناشىرلارىنا بۇدان ارتىق قۇرمەتتٸڭ دە كەرەگٸ جوق.
– سٸز تسيفرلاندىرۋ ٷدەرٸسٸن مۇقييات باقىلاپ وتىراتىنىڭىز انىق. بۇل بولاشاقتا تٸلدەردٸ ٷيرەنۋ پروتسەسٸندە ٷستەمدٸك ەتەتٸن باعىت بولادى. بٸزدە وسى باعىتتاعى جۇمىستار قالاي جٷرٸپ جاتىر?
– بىلتىرعى قاراشا ايىنىڭ سوڭىنا الا مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى مەن ٷكٸمەت مٷشەلەرٸنٸڭ اراسىندا قازاق تٸلٸنٸڭ قولدانىسى مەن قورىن تسيفرلاندىرۋعا قاتىستى پارلامەنتتە بٸر تالقىلاۋ بولدى. دەپۋتات اسحات ايماعامبەتوۆ بايانداما جاسادى. بۇل باعىتتاعى ٷكٸمەتتٸڭ قولعا الىپ وتىرعان جۇمىسى مەنٸ ەلەڭ ەتكٸزدٸ.
الداعى جىلدارى مەمقىزمەتتەگٸلەر تٷگەلٸمەن تسيفرلىق جٷيە بويىنشا تٸلدٸ بٸلۋگە, بٸلٸپ قانا قويماي سٶيلەۋگە, جازۋعا, جازىپ جاۋاپ بەرۋگە داعدىلانادى ەكەن. تسيفرلىق جٷيەدەگٸ قازاق تٸلٸ قازاق تٸلٸندە ٶتە تىڭعىلىقتى ەرٸ ساۋاتتى جاسالسا, ونى كەز كەلگەن شەنەۋنٸك وپ-وڭاي مەڭگەرٸپ كەتە الاتىن كٶرٸنەدٸ. مۇنىڭ سىرتىندا دٷنيەنٸ قۋسىرىپ جاساندى ينتەللەكت كەلە جاتىر. بٸز ەندٸ تٸلٸمٸزدٸ تەزدەتٸپ سول جاساندى ينتەلللەكتكە ەنگٸزۋٸمٸز كەرەك.
پرەزيدەنت سۇحباتىندا «قازاق تٸلٸ ەلەمدەگٸ ەڭ كٶپ تاراعان تٸلدەر اراسىندا 79-ورىندا» دەدٸ عوي. قازٸر تٷركٸ ەلدەردٸڭ اراسىندا, ەسٸرەسە, تٷركٸ عالىمدارىنىڭ اراسىندا «تٷركٸ ەلدەرٸنە ورتاق تٸل قازاق تٸلٸ بولۋى كەرەك» دەگەن ۇسىنىستار ايتىلۋدا. الداعى ۋاقىتتا سونداي ورتاق شەشٸم قابىلدانىپ جاتسا, قازاق تٸلٸنٸڭ ەلەم تٸلدەرٸنٸڭ اراسىنداعى ورىنى وزا تٷسۋ ەبدەن ىقتيمال. بٸراق ەندٸگٸ جەردە تٸلدٸڭ ورنىن جي انىقتايتىن بولادى. بٸز وسىنى مىقتاپ ەسكەرۋگە تيٸسپٸز.
– تٸلدٸ كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالار – ەدەبيەت, كينو, مۋزىكا جەنە تٸپتٸ كومپيۋتەرلٸك ويىندار ارقىلى ناسيحاتتاۋ تيٸمدٸ. وسى تۋرالى سٸزدٸڭ وي-پٸكٸرٸڭٸزدٸ بٸلگٸمٸز كەلەدٸ.
– تٸلدٸ عانا ەمەس, تاريحتى, مەدەنيەتتٸ, عىلىمدى ناسيحاتتاۋدا كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالاردىڭ رولٸ ٶتە زور. كرەاتيۆتٸ يندۋسترييا جي دەۋٸرٸندەگٸ ساياسي ارەنادا جەتەكشٸ سالا بولىپ العا شىقتى. دەمەك, ەدەبيەت, كينو, مۋزىكا بۇل زاماندا شىعارماشىلىق ادامدارىنىڭ عانا جەكە دٷنيەسٸ ەمەس, مەملەكەتتٸڭ مٷلكٸ بولىپ ەسەپتەلەدٸ. يە, مەملەكەتتٸڭ مٷلكٸ, مەملەكەتتٸڭ مەنشٸگٸ. ال, بۇل مٷلٸكتٸ, ياعني, ۇلتتىق ەدەبيەتتٸ, ۇلتتىق كينونى, ۇلتتىق مۋزىكانى شەتەلدەردەن ساتىپ الىپ جاساي المايسىڭ? اتالعان قۇندىلىقتاردى شەتەلدەن ەڭ كەرەمەت دەگەن ماماندار كەلٸپ جاساپ بەرمەيدٸ. سوندىقتان مەملەكەت كرەاتيۆتٸ يندۋسترييالاردىڭ دامۋىنا بارىنشا پەرمەن تۋدىرىپ, ىقپال ەتٸپ وتىرۋى قاجەت.
كومپيۋتەردٸك ويىندار, ەلەۋمەتتٸك پلاتفورمالار تٸلدٸڭ دامۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزبەسە, زييانىن تيگٸزەدٸ دەپ ويلامايمىن. الايدا ەلەۋمەتتٸك پلاتفورمالارداعى (مىسالى, تيكتوكتاعى) تٸلدٸڭ ناسيحاتى مەن كومپيۋتەرلٸك ويىندارداعى تٸل ٶتە-مٶتە ساۋاتتى جاسالاۋى كەرەك. ساۋاتسىز, بٸلٸمسٸز جاسالعان نەرسەلەر تٸلدٸ دە بۇزادى, جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىن دا ۋلايدى.
– سۇحبات بەرگەنٸڭٸزگە راحمەت, دەۋكە!
