ەيگٸلٸ ٶنەرپازدىڭ سوڭىنان اڭىز ەرە جٷرەتٸنٸ بەلگٸلٸ عوي. ول اڭىز قالاي تۋادى? كٸم بٸلٸپتٸ. قايتكەن كٷندە دە «جۇلدىز اۋرۋىمەن» اۋىرعان, ٶنەردە ٷلكەن داڭققا جەتۋدٸ ارماندايتىن جاسٶسپٸرٸم بالالار ٷشٸن بەكبولات تٸلەۋحانوۆتىڭ ٶنەردەگٸ ساپارى اتاق پەن ابىرويعا تەز ارادا جەتۋدٸڭ ٷلگٸسٸندەي كٶرٸنەدٸ...
ارقا جەرٸندە بٸر بالا بولىپتى. اتادان اسىپ تۋعان ٶنەرلٸ ەكەن. مارقۇم جٷسٸپبەكتٸڭ ٶزٸ بٸر كەلگەنٸندە باتا بەرٸپ كەتٸپتٸ. سودان سوڭ جەنٸبەك تە «وسى بالا ەنشٸ بولادى» دەپ باعا بەرٸپتٸ. سول بالا كٷندەردٸڭ كٷنٸندە الماتىعا كەلەدٸ. بٸر ەلەۋسٸز عانا كونتسەرتتە حالىق كٶزٸنە تٷسەدٸ. عاجاپ ٶنەرگە تاڭ قالعان جۇرت دٷرٸلدەتٸپ الا جٶنەلەدٸ. قول-اياعى جەرگە تيمەگەن ەنشٸ از ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە التى الاشقا دا, الىس-جاقىن شەتەلگە دە تانىلىپ بولادى.
«ٶزٸم تۋرالى وسىنداي ەڭگٸمەلەردٸ ەستٸگەندە حالىقتىڭ ريياسىز كٶڭٸلٸنە تاڭقالامىن, – دەگەن ەدٸ بٸردە بەكبولات. – بٸر ەڭگٸمە شىن. بٸر ەڭگٸمە – قييالمەن جاسالعان ەرتەگٸ. جٷسەكەڭ گاسترولمەن بٸر كەلگەنٸندە شىنىندا دا بٸزدٸڭ ٷيدەن دەم تاتىپتى. انام ايناگٷل جٷسەكەڭە: «ەندٸ تەمٸرگە شەگە قاققانداي قىلىپ ايتادى ەكەسٸڭ», – دەپتٸ. سوندا جٷسكەڭ: «ويپىراي, ايناگٷل-اي, ەنگە بەرٸلگەن تالاي باعانى ەستٸدٸم, بٸراق سەندەي جەتٸپ ايتقانى جوق», – دەپ ريزا بولعان دەسەدٸ. بٸراق ول كەزدە مەن دٷنيەگە كەلمەپپٸن. ال جەنٸبەك مارقۇم شىنىندا دا ماعان باتا بەرٸپتٸ. تۋعان اعام, بەلگٸلٸ كٷيشٸ مۇقامەتجانمەن جاحاتتاس دوس بولعان. بٸراق ول سەت تە ەسٸمدە ەمٸس-ەمٸس قانا ساقتالعان. باعىما وراي مەن ەن مەن كٷي قونعان بايىرعى قازاق اۋىلىندا تۋدىم. ٷيٸمٸزگە ٶنەرپازدار كٶپ كەلەتٸن. مٸنە, مۋزىكالىق تەلٸم-تەربيەنٸ مەن بايىرعى قازاقتىڭ دومبىراشىلارى مەن ەنشٸلەرٸنەن الدىم. بۇدان كەيٸنگٸ تاعدىرىم دا حالىق ەرتەگٸسٸندەگٸ تاعدىرىما ۇقسامايدى. الماتىعا كەلە سالا تانىلعان جوقپىن. پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتقا وقۋعا تٷستٸم. الايدا 1986 جىلعى جەلتوقسان مەنٸڭ ٶمٸر جولىمدى مٷلدەم باسقا تاراپقا بۇردى. الاڭداعى وقيعالارعا قاتىسقانىم ٷشٸن ينستيتۋتتان شىعارىلدىم. ٶنەرٸمنٸڭ دەڭگەيٸن, ٶز باعامدى سول كەزدە-اق شامالايتىنمىن. كەسٸپقوي ەنشٸلٸكتٸڭ سوڭىنا تٷسەمٸن دەپ سول كەزدە شەشتٸم. كونسەرۆاتورييادا سول 1987 جىلى حالىق ەنٸ كافەدراسى اشىلدى. ەلٸ ەسٸمدە, جاڭادان اشىلعان كافەدرانىڭ جارناماسى از بولدى ما, ەيتەۋٸر بٷكٸل قازاقستاننان ەكٸ-اق بالا كەلٸپپٸز. بٸرٸ – وسى كٷنٸ قازاققا تانىلىپ بولعان جىراۋ بەرٸك جٷسٸپوۆ. ەكٸنشٸسٸ –مەن. قايرات اعامىز, جەنٸبەك اعامىز بۇرىننان دەرٸس بەرٸپ, اقىلىن ايتىپ جٷرگەن, ريياسىز قارسى الدى. وقىدىق. بٸتٸردٸك. ستۋدەنت كەزٸمٸزدە دە, وقۋدى اياقتاعاننان كەيٸن دە ٶنەردٸڭ تالاي كٶكسوقتاسىن كەشتٸك. قۇداي كۋە, مۇنايشى نەمەسە تەمٸرشٸ بولىپ شىقسام دا كٷنٸمدٸ كٶرەر ەدٸم. ەنشٸلٸك جولعا تٷسكەنٸمە ەش ٶكٸنگەن ەمەسپٸن».
ەرينە, ادام – تاعدىردىڭ قۇلى. الايدا دەمنٸڭ قۇدٸرەتٸ مەن ٶنەر ادامىنىڭ پەشەنەسٸنە جازىلعان جازۋ – ەكەۋٸ ەكٸ باسقا نەرسە عوي. «مەنٸ ٶنەرگە تاعدىر الىپ كەلدٸ» دەگەن تالاي سىرشىل ەڭگٸمەنٸ ەستٸدٸك, تالاي ينتەرۆيۋگە كۋە بولدىق. بەكبولات – ەنشٸ بولىپ تۋعان. ول, تاعدىر سولاي بۇرىلماسا دا, كەسٸپقوي ساحناعا شىقپاسا دا, ەرتە مە, كەش پە, ٶزٸنٸڭ عاجايىپ ٶنەرٸمەن تۋعان جۇرتىنا تانىلار ەدٸ.
ٶنەردە ەشتەڭە دە جوقتان پايدا بولمايدى. ەربٸر جاڭا قۇبىلىس ٶزٸنٸڭ وزىق سيپاتتارىمەن دە, ەلسٸز جاقتارىمەن دە ٶتكەن ٶنەر ٷلگٸسٸمەن تىعىز بايلانىستا. ول بايلانىس ساباقتاستىق سيپاتىندا ما, ەلدە قارسىلىق سيپاتىندا ما – ول سول سەتتەگٸ مەدەني سيتۋاتسيياعا تەۋەلدٸ, زامان بيلٸگٸندەگٸ نەرسە.
قازٸرگٸ ەنشٸلٸك ٶنەردٸ الدىڭعى تولقىن اعالاردىڭ ٶنەرٸنسٸز تٷسٸنۋ قيىن. 60-شى جىلداردىڭ اياعى مەن 70-شٸ جىلداردىڭ باسىندا كەلگەن جاستار ٶنەردٸڭ بايىرعى تابيعاتىن جاڭعىرتپاق نيەتتە بولعان ەدٸ.
جەنٸبەك كەرمەنوۆ, قايرات بايبوسىنوۆ سيياقتى مايتالمان ەنشٸلەر قازاق ەنٸن تەحنيكالىق جاعىنان بايىتتى. ەنشٸلەر, ٶنەردە كەم ٷلگٸ بولمايتىندىعىن, بارلىعى دا ارتيستٸك شەبەرلٸككە بايلانىستى ەكەندٸگٸن ٶزٸنٸڭ ورىنداۋشىلىق ٶنەرٸمەن دەلەلدەدٸ. بٸراق جاڭا بيٸككە باستاعان بۇل ٷردٸس ەن ٶنەرٸنە كەرٸ ەسەرٸن دە تيگٸزدٸ. تەحنيكاعا تابىنۋ كٶپ رەتتە دەلەلسٸز كٷردەلٸلٸككە الىپ باراتىن بولدى. ٶنٸمسٸز فورما قۋالاۋ بەلگٸلٸ بٸر كەزەڭدە ەن ٶنەرٸنٸڭ جەتەكشٸ سيپاتىنا اينالعانداي ەدٸ. بٸراق حالىق ٶزٸنٸڭ تالعامىنا عانا سەنەدٸ عوي. ول زاماندا راديودان ورىندالاتىن جاڭا قازاق كومپوزيتورلارىنىڭ ەندەرٸنەن گٶرٸ ساحنادا ق.بايبوسىنوۆ پەن ج.كەرمەنوۆ ورىندايتىن بايىرعى قازاق ەندەرٸ ابىرويلى بولاتىن. الايدا, بۇل – قالاي دەسەڭٸز دە بايىرعى ەن ٶنەرٸنٸڭ جەتٸلگەن تٷرٸ عانا ەدٸ. دەستٷر – تٸرٸ قۇبىلىس. ول ٷنەمٸ جەتٸلۋ, ٶركەندەۋ ٷستٸندە بولۋى كەرەك. جەنٸبەك پەن قايرات ەسكٸ ەنشٸنٸڭ سوڭى بولدى. بٸردە جەنٸبەك مارقۇم: «زامان ٶزگەرەدٸ ەكەن دەپ بٷركٸت كٷشٸگەنگە اينالا المايدى. قايرات ەكەۋمٸز وسىمەن توقتادىق. ارى بارمايمىز. ەرينە, دالاقتاپ جارىسقا تٷسۋگە بولار ەدٸ. كەيبٸر بٸزدٸڭ تۇستاستارىمىز تٷسٸپ تە جٷر عوي. بٸراق بٸز سول بايىرعى مەكتەپ كٶلەمٸندە عانا ايتامىز, ايتار سٶزٸمٸزدٸ. ەندٸگٸ ٶنەر – ەندٸگٸ ەنشٸلەرگە عانا جاراسادى», – دەگەن ەدٸ.
نە ايتۋعا بولادى? ۇلى ەنشٸنٸڭ بۇل سٶزٸن كەلەنٸڭ اراسىنداعى جاۋلىق دەپ ەمەس, دامۋدىڭ قاسٸرەتتٸ زاڭى دەپ تٷسٸنۋ كەرەك. جەنٸبەكتٸڭ ٶز شەكٸرتتەرٸنە: «ەلٸكتەمەڭدەر. ماعان دا, قايراتقا دا, تٸپتٸ جٷسٸپبەككە دە ەلٸكتەمەڭدەر. ەلٸكتەۋ – ٷيرەنۋدٸڭ العاشقى كەزەڭٸ عانا. ٶنەر دامىپ, بايي تٷسۋ كەرەك. مەنٸڭ مەكتەبٸم مەنٸكٸ بولىپ قالسىن. ارى قاراي اسىڭدار. جاڭا بوياۋ, جاڭا ٶرنەك, ٸزدەڭدەر», – دەپ ايتقانىن تالاي ەستٸپ ەدٸم. ويىمشا, ۇستازدىڭ وسى ٶسيەتٸن جەتە ۇعىنعان از شەكٸرتتٸڭ بٸرٸ – بەكبولات.
يمميتاتسييا – پاروديياعا ۇقساس نەرسە. ول بٸرەۋدٸڭ بەتپەردەسٸن ٶزٸڭنٸڭ ەلپەتٸڭە ٶلشەۋمەن, ٶلٸ تٸلدە سٶيلەۋمەن بٸردەي. ٶتكەندەگٸ ۇلى شەبەرلەردٸ اينىتپاي قايتالاعان كٷننٸڭ ٶزٸندە, سٸز – بار بولعانى شەكٸرت قاناسىز. ٶنەر, شىن ٶنەر جاڭالىقپەن عانا جولداس. ۇلت ٶنەرٸ وسىلاي جەتٸلەدٸ, وسىلاي باييدى. ون توعىزىنشى عاسىردىڭ مۋزىكانتتارى قورقىت سارىنىن قايتالاۋمەن شەكتەلسە, تەتتٸمبەت پەن قۇرمانعازى, بٸرجان مەن اقان تۋماسا قالاي بولار ەدٸ? ەلەۋمەت وزعانىمەن, قازاق ٶنەرٸ ورتا عاسىردا وتىرار ەدٸ. بٷگٸنگٸ دەرەجەگە جەتٸپ وتىرعان دەستٷرلٸ ٶنەر – ٶتكەن زاماندا كٷن كەشكەن جاڭاشىل ٶنەرپازداردان قالعان مۇرا.
بٸردە ساباقتان شارشاپ شىققان جەنٸبەك فولكلور كابينەتٸنە كٸردٸ. تٷسكٸ استىڭ كەزٸ ەدٸ. ەكٸ-ٷش تٷيٸر ەت جەپ العاننان كەيٸن, قارا شايدى راحاتتانا سوراپتاعان جەكەڭ ٶزٸ ەشتەڭە دەمەي, جۇرتتى عانا سٶيلەتٸپ وتىردى. وسى مەجٸلٸستٸڭ ٷستٸنە – بۇل كەزدە ٷشٸنشٸ كۋرس ستۋدەنتٸ بەكبولات كٸردٸ. از-ماز دامىلداپ, قۇرىس-تىرىسى جازىلعان جەنٸبەك بەكبولاتقا بٸرنەشە ەن ايتقىزدى.
– اۋانى كٶپ الاسىڭ, – دەگەن ەن ايتىلىپ بولعاننان كەيٸن, – كەۋدە كٶرٸگٸڭ كٷشتٸ. بٸراق كٶرٸكتٸ شەرتتٸرٸپ اۋانى العاننان كەيٸن, ارتىق اۋا لاقىلداپ, كٶمەيٸڭە باعىنبايدى. ارتىق اۋادان جٷرەكتٸڭ سوعىسى دا ەستٸلٸپ قالادى. ال ساحنادا بۇنىڭ بٸردە-بٸرەۋٸ كٶرٸنبەۋ كەرەك.
− سٸز دە اۋانى كٶپ الاسىز عوي, – دەدٸ بەكبولات.
– جوق, ول – يلليۋزييا. مەن اۋانى ەلٸم جەتەتٸندەي ەتٸپ شاقتاپ قانا الامىن, – دەدٸ جەنٸبەك. – مەنٸڭ كٶرٸگٸم عانا كٷشتٸ. داۋسىمنىڭ كٷشتٸلٸگٸ اۋانىڭ كٶپتٸگٸنەن ەمەس.
كەيٸننەن بٸر كونتسەرتتە بەكبولات «قاناتتالدىنى» ورىنداعان كەزٸندە ەننٸڭ باسىنداعى جەرگٸلٸكتٸ كۋلميناتسييانى ەدەپكٸدەن سەل ارتىعىراق ۇستاعان ەدٸ. جانىمدا وتىرعان جەنٸبەكتٸڭ قاباعى دٸر ەتتٸ. كونتسەرتتەن سوڭ بٸرنەشە كٷن ٶتكەننەن كەيٸن, بٸر ەڭگٸمەسٸندە: «بەكبولات جاسىنا قاراماي, ەكسپەريمەنت جاساۋدان قورىقپايدى. بۇل ٷلكەن قابٸلەتتٸڭ بەلگٸسٸ. ٶتكەندە ەسٸڭدە مە, «قاناتتالدىنى» ورىنداعاندا, شۋماقتىڭ سوڭعى جولىنان كەيٸن, ٷزٸلٸسسٸز بٸردەن اسپانداتا كٶتەردٸ عوي. دەمٸ سوڭعى جولعا دا, كۋلميناتسيياعا دا جەتتٸ. بۇلاي ورىنداۋعا مەنٸڭ دە جٷرەگٸم داۋالاماس ەدٸ, – دەدٸ. – پاۋزاسىز ورىنداۋ ەرەكشە بٸر ەسەر تۋدىرادى ەكەن».
بەكبولات ٶنەرٸنٸڭ باستى سيپاتى – جالپى باعىتپەن جٷرمەۋ. باسقانىڭ ٸزٸمەن, تاپتاۋرىن سوقپاقپەن جٷرۋ وعان جات.
ونىڭ ورىنداۋ مەنەرٸندە ليريكادان گٶرٸ دراماتيزم باسىم. ول ەندٸ بيٸك ەموتسييا, ەكسپرەسسييامەن ورىندايدى. بٸراق بۇل – عايىپتان كەلگەن مەنەر ەمەس. مۇحيت ەندەرٸ, قىرعىزدىڭ «ماناسى», قاراقالپاق جىرلارى وسىلاي ورىندالادى. ارقا ەنٸن ورىنداۋداعى بەكبولات اشقان بۇل جاڭالىق ونىڭ ەنشٸلٸك ەرۋديتسيياسىنان تامىر تارتادى, كٶرەرمەن مٸنەزٸن, ونىڭ قازٸرگٸ رۋحاني احۋالىن بايىپتاي زەرتتەۋدٸڭ نەتيجەسٸ.
ونىڭ ورىنداۋىندا ىرعاقتىق مٸنسٸز سۋرەت كولوريتتەن بيٸك تۇرادى. بٸراق بۇل بوياۋدىڭ ازدىعىنا ەمەس. بەكبولات كامەرالىق ورىنداۋدىڭ دا شەبەرٸ. اتالمىش مەنەر – ەنشٸنٸڭ داڭقتى كونتسەرتتەردەگٸ ايتۋلى مەنەرٸ. ٶز ٶنەرٸنە عانا عاشىق بٸردە-بٸر ەنشٸ ستيلدەگٸ بۇنداي دەموكراتيزمگە جەتە الماعان.
الايدا بۇل حالىقتىڭ قالاۋىن ٸزدەۋ ەمەس. حالىق تٸلٸندە سٶيلەپ بيٸك ٶنەرگە جەتەلەۋ.
شىنىن ايتۋ كەرەك, كٶپ ەنشٸ شەكٸرتتٸك زامانى تىم سوزىلىپ كەتكەندٸكتەن ۇستازعا جالتاقتاۋدى داعدىعا اينالدىرادى. كەيٸننەن ٶز بەتٸنشە ٶنەر جولىنا شىققاندا دا بۇرىنعى «ماشىق» قالمايدى. بۇل ەدەتتە ونىڭ ورىنداۋشىلىق ينتەرپرەتاتسييانىڭ قاتىپ قالعان كانوندارىنا تابىنۋىنان كٶرٸنەدٸ. جوعارىدا ايتقانىمىزداي, بۇل ٶنەردٸ دەستٷر دەڭگەيٸندە عانا ۇستاپ تۇراتىن ٷردٸس. مىسالعا, اقان سەرٸنٸڭ «بالقاديشاسى» شاعىن عانا ايادا, قوڭىرقاي عانا ورىندالاتىن ەن بولعان. بۇل جەردە, ەندٸ و باستا سونداي دەگەندٸ ايتىپ وتىرعان جوقپىز. جەتكٸزۋشٸلەردٸڭ قولىنا قارابايىرلانعان نۇسقانىڭ ٸلٸنۋٸ ەبدەن مٷمكٸن ەكەنٸن ايتپاقپىز. جەنٸبەك ەنگە كۋلميناتسييا ەندٸردٸ. جاس تەورەتيكتەردٸڭ بٸرٸ: «بۇل كۋلميناتسييانى قالاي اشتىڭىز?», – دەپ ساۋال تاستاعاندا جەكەڭ: «ەننٸڭ وسى جەرٸ كۋلميناتسيياعا سۇرانىپ تۇردى» دەپ ٶتٸرٸك ايتپاي-اق قويايىن. «وسىلاي ەتسە قالاي بولار ەدٸ?» دەگەن وي عانا جەتەلەدٸ مەنٸ. ارتىنان بٸرنەشە ەننٸڭ مامانىنا تىڭداتقانىمدا «جاقسى تاپقان ەكەنسٸز» دەپ قۇپتادى», – دەپ جاۋاپ بەردٸ.
كلاسسيكانى جاڭاشا «وقۋ» – ٶز ٶنەرٸنە سەنگەن, تالعامى بيٸك ادامنىڭ عانا ماڭدايىنا جازىلعان ەرەكشە باق. جەنٸبەك «ەندٸ قۇبىلتىپ ايتىڭدار, بٸراق ارقاۋىن بۇزباڭدار» دەگەندٸ جيٸ ايتاتىن.
بٸردە مەن «بيٸك قارقىن, بيٸك ەكسپرەسسييامەن ايتۋىندى جۇرت تٷسٸنە مە?» دەگەنٸمدە بەكبولات «بٸز وسى تىڭداۋشىلاردىڭ ٸشٸنەن شىقتىق. بٸز ەۋەلٸ جاقسى تىڭداۋشى بولدىق. سودان سوڭ ەنشٸ بولدىق. كٶرەرمەننٸڭ بيٸك سەزٸم كٷيلەرٸن كەشە الاتىنىنا مەن نانامىن. سوندىقتان وسىلايشا ورىندايمىن» دەپ جاۋاپ بەرگەن ەدٸ. «ونىڭ ٷستٸنە جٷسٸپبەك ەلەبەكوۆ, نۇعىمان ەبٸشەۆ, قالي بايجانوۆ, بايعابىل جىلقىباەۆ, عاريفوللا قۇرمانعاليەۆ, قوسىمجان باباقوۆ, جەنٸبەك كەرمەنوۆ, قايرات بايبوسىنوۆ سيياقتى مايتالمان ەنشٸلەردٸ تىڭداپ, ەبدەن جەڭسٸكقوي بولىپ العان تىڭداۋشىنى تٶتەنشە سيپاتتى ٶنەرمەن عانا ٷيٸرە الاسىز» دەگەن الدىڭعى سٶزٸن ٷستەپ. كٸمنٸڭ داۋى بار? زامان ٶزگەردٸ, ۇرپاق اۋىستى. جاڭا كٶرەرمەن كەلدٸ. كەي رەتتە كٶرەرمەن تٸلٸن تابۋ ٶتە قيىن. قازٸرگٸ ٶنەردٸڭ دراماتۋرگيياسى شىنىندا دا تٶتەنشەلٸك سيپاتقا قۇرىلادى.
مٸنە, وسى ورايدا بەكبولاتتىڭ بايىرعى ەندەردٸڭ جاڭا ساحنالىق اجارعا شومىلعان, الىمدى, جٷرەككە تەز جەتكەن نۇسقالارىن جاساعانىن ايتامىز. ول ورىنداعان «كٶك ارشىن», «عايني», «جونىپ الدى», «جالعىز ارشا», «كٷلشٸم», «سىرعاقتى», «ماقپال» (2 تٷرٸ), «الاراكٶك» سيياقتى ەندەر, سونداي-اق «وسمانقۇلدىڭ كەنەندٸ جۇباتۋى», «ەسەت پەن كەمپٸربايدىڭ ايتىسى», «كٷلدٸر-كٷلدٸر كٸسٸنەتٸپ» سيياقتى تولعاۋلار – كٶركەمدٸكتٸڭ بيٸك ٶرەسٸنە جەتكەن ايتۋلى ٶنەر تۋىندىلارى. اتالمىش شىعارمالاردىڭ دەنٸن جۇرت جەنٸبەك ٶلگەننەن كەيٸن ورىندالمايتىن شىعار دەپ پەتۋالاسقان.
بەكبولاتتىڭ سان قىرلى ٶنەرٸنٸڭ بٸر پاراسى – ونىڭ قوبىز بەن دومبىرا سٷيەمەلٸندەگٸ جىرشىلىق ٶنەرٸ. قازتۋعان جىراۋدىڭ «قايران ەدٸل» تولعاۋىن ەڭ العاش تىڭداپ, باعاسىن بەرگەن بٸز ەدٸك. جىر ەۋەنٸنٸڭ بۇرىنعى ماقامدارعا ۇقسامايتىن ەرەكشە بٸتٸمٸنە, تەرەڭٸنەن تارتقان الىپ دەمٸنە تەنتٸ بولعان ەدٸك. قازانعاپتىڭ «كٶكٸل» كٷيٸن جىر ەۋەنٸنە شەبەر پايدالانعان ەنشٸ, العاشقى تىنداۋشىلار قوشەمەت كٶرسەتٸپ دۋىلداپ جاتقاندا, قوبىزىن كەۋدەسٸنە قىسىپ تۇرىپ بىلاي دەگەن ەدٸ: «جىر-كٷي دەگەن جانردى كٶپ اينالدىردىم. دامىپ كٷيگە اينالعان – جىر ەۋەنٸ ەكەنٸنە كٶزٸم جەتتٸ. سانامدا «قۇدايىم-اۋ, جىردىڭ جوعالعان ماقامدارى كٷيدە جاتىر ەكەن عوي. ەشقايدا كەتپەپتٸ عوي» دەگەن باقىتتى وي جارق ەتتٸ. مٸنە, مىناۋ العاشقى ٷلگٸمٸز جٷرەكتەرٸڭٸزگە جول تاپتى. قۋانىپ تۇرمىن!» – دەگەن ەدٸ. سودان بەرٸ بٸراز جىل ٶتتٸ. كەزٸندە شٶجە سيياقتى اقىندار سٷيەمەلٸمەن جىر تولعاعان قوبىز, بٸراز ۋاقىت تەك كٷي اسپابى بولىپ كەلگەن قوبىز جىرشىلارعا قايتىپ كەلگەن سيياقتى. كٶپ ۇزاماي بايىرعى ٶنەر ۇرپاق ساناسىنا قايتا ەگٸلٸپ, ٶركەن جاياتىنىنا ەش كٷمەنٸمٸز جوق.
بەكبولات تٸلەۋحانوۆ, زامانىمىزدىڭ ەڭ كٶرنەكتٸ ورىنداۋشىلارىنىڭ بٸرٸ. بۇل شاعىن لەبٸزدە ونىڭ بيٸك ٶنەرٸن تولىقتاي سيپاتتاپ بەرۋ مٷمكٸن ەمەس. بٸز بار بولعانى ونىڭ ەنشٸلٸك شەبەرلٸگٸنٸڭ كەي قىرلارىن عانا سٶز ەتتٸك. بۇل ماقالادا ەنشٸ جايلى بولاشاقتاعى ٷلكەن ەڭگٸمەگە تامىزىق بولسا ماقساتىمىزدىڭ ورىندالعانى.
«جەتٸسۋ», 20.11.1999
"تالاسبەك ەسەمقۇلوۆ تاڭدامالى شىعارمالارى"
4-توم 2016ج
تالاسبەك ەسەمقۇلوۆ, جازۋشى, مەدەنيەتتانۋشى, كٷيشٸ
