سۋارمالى ەگٸنشٸلٸكتٸ دامىتۋداعى زاماناۋي ەدٸستەر
ەسٸرەسە, سۋارمالى ەگٸنشٸلٸك جٷيەسٸندە گيدرومودۋلدٸك جوبالاۋ پروتسەسٸندەگٸ بٸرٸنشٸ قادام بولىپ سانالاتىن «تەرريتورييالىق تالداۋعا» ارنالعان قۇرامدى بٶلٸگٸنٸڭ زەرتتەۋ ەدٸستەرٸن تيياناقتىلىقپەن ورىنداپ, كٷمەنسٸز نەتيجەلەر الىنۋعا تيٸس.
سوندىقتان زەرتتەلٸپ وتىرعان وتىرعان جۇمىستا, قازاقستان اگرولاندشافتتاردى تانىپ, بٸلٸپ, اۋىل شارۋاشىلىق عىلىمى تۇرعىسىنان تالداۋ ماقساتىندا قازٸرگٸ زاماناۋي گەواقپاراتتىق جٷيەنٸ بەيٸمدەي پايدالانۋدىڭ وڭتايلى جولدارى ٸزدەستٸرٸلۋدە.
زەرتتەلٸپ وتىرعان جوبانىڭ ٶزەكتٸلٸگٸ مەملەكەت باسشىسى ق.ك. توقاەۆتىڭتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنداعى «قازٸر اۋىل شارۋاشىلىعىنا ارنالعان جەر تۋرالى تولىققاندى اقپارات جوق.
جەردٸڭ قۇنارى, سۋ رەسۋرسى مەن سۋارۋ جٷيەسٸ جەنە ونىڭ جولدارى جايلى مەلٸمەتتەر جان-جاقتا شاشىراپ جاتىر. تسيفرلىق پلاتفورما وسىنىڭ بەرٸن بٸر جەرگە جيناقتايدى» – دەگەن سٶزٸنە تولىق سەيكەس كەلەدٸ. ونىڭ ٸشٸندە ناقتىلى ەكٸ مەسەلەنٸ قامتيدى. ونىڭ بٸرٸنشٸسٸ اۋماقتاعى اگرولاندشافتتاردىڭ جٷيەسٸن زەرتتەۋ بارىسىندا فيزيكالىق-گەوگرافييالىق تۇرعىدا كارتوگرافييالىق تالداۋ جاساۋدىڭ ماڭىزى زور.
بۇل پروتسەس, نەگٸزٸنەن, سۋارمالى ەگٸنشٸلٸك جٷيەسٸنٸڭ گيدرومودۋلدٸك جوباسىن جاساۋداعى بەس كەزەڭٸمەن بايلانىستى: زەرتتەلەتٸن نىسانداردى تەرريتورييالىق تۇرعىدا تالداۋ جاساۋ; ولاردىڭ ەكولوگييالىق باعاسىن بەرۋ; ەربٸر انىقتالعان اگرولاندشافتتاردىڭ مورفولوگييالىق بٸرلٸكتەرٸن جەر ىڭعايلارىنا قاراي توپتاستىرۋ; توپتاستىرىلعان اگرولاندشافتتارعا ارنالعان كەشەندٸ اگروتەحنولوگييالىق شارالاردى انىقتاۋ; ەربٸر اگرولاندشافتتىڭ تٶلقۇجاتتارى مەن سەرتيفيكاتتارىن دايىنداۋ. وسىلاردىڭ باستاماسى جەنە بٸرٸنشٸسٸ بولىپ ەسەپتەلٸنەتٸن «زەرتتەلەتٸن نىسانداردى تەرريتورييالىق تالداۋىنىڭ» ٶزٸ دە بٸرنەشە كەزەڭدٸ قامتيدى: تەرريتورييانىڭ توپىراقتىق-گەومورفولوگييالىق, جەر بەتٸنٸڭ سۋلارى مەن يرريگاتسييالىق جٷيەسٸنٸڭ جەنە سۋارمالى ەگٸنشٸلٸكتٸڭ گيدرومودۋلدٸك كارتاسىن جاساۋ ماقساتىنا نەگٸزدەگەن.
ەكٸنشٸسٸ سۋارمالى ەگٸنشٸلٸك جٷيەسٸنٸڭ گيدرومودۋلدٸك جوبالاۋداعى جاسالاتىن اگرولاندشافتتىق كارتالاردىڭ اقيقاتتىق شىندىققا جاۋاپ بەرەتٸن دەرەجەلەرٸنٸڭ جوعارى دەڭگەيدە بولۋى.
بۇل ٶزەكتٸ مەسەلە قازٸرگٸ زاماناۋي گەواقپاراتتىق جٷيەدەن (گاج) تۇراتىن تەحنولوگييانى تٸكەلەي پايدالانۋ نەمەسە ولاردى ٸزدەنٸستەردٸڭ ماقساتتارىنا قاراي جاڭارتۋ بەيٸمدەۋلەرٸن ساۋاتتىلىقپەن جٷرگٸزۋ بولىپ تابىلادى.
گەواقپاراتتىق جٷيەدە تالداۋ جۇمىستارىنداعى بۇل ەكٸ ٶزەكتٸ عىلىمي-زەرتتەۋ مەسەلەنٸڭ ٷيلەسٸمدٸلٸگٸن, ەسٸرەسە, سۋارمالى ەگٸنشٸلٸك جٷيەسٸنٸڭ گيدرومودۋلدٸك جوبالاۋ سيياقتى پراكتيكالىق ماڭىزى ٶتە زور جوبالاردى قالىپتاستىرۋدا شەشۋشٸ رول اتقارادى.
ەڭ باستىسى, زەرتتەۋدەگٸ جوبامىزدىڭ ماقساتى مەن الىنعان عىلىمي نەتيجەلەرٸ «قازاقستان – 2050» ستراتەگيياسىنداعى ۇستانىمداردىڭ تالاپتارىنا جاۋاپ بەرٸپ, پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ ساياساتىنداعى جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتى ٸسكە اسىرۋدا ٶز ٷلەسٸن قوساتىنى. وسىلاردىڭ اۋقىمىندا جوباداعى زەرتتەۋ جۇمىس – عىلىمدى دامىتۋداعى باسىم باعىتقا يە جەنە رەسپۋبليكامىزداعى مەملەكەتتٸك باعدارلامالارعا تولىق سەيكەس كەلەتٸنٸنە كٷمەنٸمٸز جوق.
كاكيمجانوۆ ەركٸن حاميتۇلى
ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ