ساياسي بٷركٸتتەر...

ساياسي بٷركٸتتەر...
ەڭگٸمە قازٸرگٸ قازاق جۋرناليستەرٸ تۋرالى. ولاردى قىراندارعا ۇقساتام. كەدٸمگٸ قازاق دەگەن قۇسبەگٸنٸڭ باپتاپ سالىپ وتىرعان قىراندارىنا. قىراندار دا ەرتٷرلٸ, ەرينە.  ەندٸ سولار تۋرالى ايتايىن.

v-blizhajshie-dni-v-almaty-projdet-ezhegodnyj-turnir-berkutchi-300x214
v-blizhajshie-dni-v-almaty-projdet-ezhegodnyj-turnir-berkutchi-300x214
ٶتكەن جىلى استانادا حالىقارالىق بٷركٸتشٸلەر فەستيۆالٸ ٶتٸپ, ەكٸ كٷن سوندا جٷردٸم. قىزىعىنا تويمادىم. سونداعى بٸر سۋرەت كٶز الدىمنان كەتەر ەمەس. بٸرٸنشٸ كەزەڭدە بارلىق بٷركٸتتٸ شىرعاعا سالدى. جەتپٸس پايىز بٷركٸت شىرعانى بٸردەن باس سالدى. ەكٸنشٸ كەزەڭدە قويانعا سالدى. قىرىق پايىز بٷركٸت تٷستٸ قويانعا. ٷشٸنشٸ كەزەڭدە تٷلكٸگە سالدى. ون پايىز بٷركٸت تٷلكٸگە تٷستٸ. قالعانى بەتتەمەدٸ. ال, سوڭعى كەزەكتە قاسقىرعا سالدى عوي. بٷركٸتتٸڭ كٶبٸ كٷلكٸگە قالدى. كەيبٸرەۋٸ تاياپ بارىپ, تايقىپ شىعىپ دٶڭگە بارىپ قوندى, كەيبٸرەۋٸ كٶرسە دە كٶرمەگەنسٸپ تەرٸس ۇشتى. يەسٸ بايقۇس كٶرمەي قالدى دەپ دالاقتاپ سوڭىنان كەتتٸ. ەنتٸگٸپ جٷرٸپ قايتا ەكەلٸپ سالىپ ەدٸ, جەلگە ىعىپ كەتكەن سىڭاي تانىتىپ قايتا كەتتٸ. وي, بۇل بٷركٸتٸڭ دە ساياساتكەر بولادى ەكەن. سونىڭ الدىندا عانا تٷلكٸنٸ كٶرٸپ, ۇستاعان بٷركٸت, ەندٸ ودان ٷلكەن قاسقىردى كٶرمەي قالۋى مٷمكٸن ەمەس قوي, يەسٸ بايقۇس ٶكپەسٸ قابىنىپ ەنتٸگٸپ وتىر, بوقتاپ قويادى. ەندٸ قىزىقتى ايتايىن, بٸر بٷركٸت قاسقىرعا تااااياياياپ باردى دا, قاسىنا قوندى. ەل دۋ كٷلدٸ. قۇسبەگٸ «ارتىڭدا مەن بار, قورىقپا» دەگەندٸ بٸلدٸرٸپ, كٷش بەرگەن بوپ ايقايلاپ قويادى. ونى اناۋ تىڭدار ەمەس, «قاسىنا بارعانىما ريزا بولساڭشى» دەگەندەي باسىن تٶمەن سالىپ, جاپىرايىپ وتىردى دا الدى.

[caption id="attachment_9250" align="alignleft" width="131"]
УЛАШ
УЛАШ
ۇلاربەك نۇرعالىم, اقىن[/caption]

قاسقىردى جاھاندانۋعا باستايتىن باتىستىڭ, اقش-تىڭ, جويتتاردىڭ باعدارلاماسى دەيٸك. وعان كەلگەندە بٸزدٸڭ جۋرناليستەردٸڭ ەڭ مىقتىسىنىڭ جاعدايى تۋرا جاڭاعى بٷركٸتتٸڭ جاعدايىنداي.  حالىقتىڭ ميىن اتالا قىلىپ, جاماندىققا بويىن ٷيرەتە بەرۋگە ارنايى جاسالعان نە بٸر شوۋلار تۋرالى, وقۋلىقتاعى ەرتەڭگٸ ۇرپاقتىڭ ساناسىن ۋلاپ جاتقان نە تٷرلٸ سوراقىلىقتارعا سىن, پٸكٸر جازىپ, تٷزەۋگە تالپىنىپ, الايدا, ونىڭ كٷردەلٸ تەحنيكاسىنىڭ كٷرمەۋٸن شەشە الماي, قىسقاسى, قاسىنا بارىپ قونادى عوي. وعان جاڭاعىداي سىرتتا تاماشالاپ وتىرعان توپ دۋ كٷلەدٸ. جەنە جۋرناليستەردٸڭ ەڭ قازاقى جٷرەكتٸسٸ دە وسى. ەر جەردە بٸرەۋ. جالعىزدىڭ شاڭى شىقپايدى. ٷنٸ شىعىپ بارا جاتسا, مىناۋ پەلەن ەكەن, تٷگەن ەكەن دەپ, قۇيرىعىنا قالجۋىر بايلاپ قويا بەرە سالادى. سوسىن بولدى, قاسقىردىڭ قاسىنا بارماق تٷگٸلٸ, ٶلە-ٶلگەنشە سول قالجۋىرىمەن الىسىپ جٷرەدٸ. «تىشقان ٸنٸنە كٸرە الماي جٷرٸپ, قۇيرىعىنا قالجۋىر بايلاپتى» دەگەن ەڭگٸمە سوندايدان شىعادى ەكەن عوي. «بايقۇس-اۋ, بالا-شاعاسىنىڭ قامىن كٷيتتەي الماي تۇرىپ, باسىنا بەلە تٸلەپ نەسٸ بار?» دەگەندەي ەڭگٸمە عوي باياعى.
سونىمەن, تٷلكٸگە تٷسكٸشتەر بٸراز بار ەندٸ. تٷلكٸنٸ ورىستىق مٷددەلەر دەۋگە بولادى. سوڭعى كەزدە و بەيشارانىڭ دا جاعدايى مٷشكٸلدەڭكٸرەگەنٸن بٸلٸپ العان كەيبٸر ساياساتكەر قىراندار سىپىرا ٸلٸپ, سىعا باسىپ, اينالا توپقا «پاح, قىرانىم-اي!» دەگٸزگٸسٸ كەلەدٸ.

سونىمەن, تٷلكٸگە تٷسكٸشتەر بٸراز بار ەندٸ. تٷلكٸنٸ ورىستىق مٷددەلەر دەۋگە بولادى. سوڭعى كەزدە و بەيشارانىڭ دا جاعدايى مٷشكٸلدەڭكٸرەگەنٸن بٸلٸپ العان كەيبٸر ساياساتكەر قىراندار سىپىرا ٸلٸپ, سىعا باسىپ, اينالا توپقا «پاح, قىرانىم-اي!» دەگٸزگٸسٸ كەلەدٸ. وعان تٷلكٸنٸڭ كٷيلٸ كەزٸندە ٶزٸ الىسام دەپ اياعىن شايناتىپ العان كەيبٸر كەرٸ قىراندار تاڭىرقاۋى مٷمكٸن عوي. «ەي, مىناۋ شىرعاعا تٷسە الماۋشى ەدٸ عوي, بۇعان قايداعى قايرات بٸتكەن?» دەپ. ول تٷلكٸنٸڭ قاسقىرعا تالانعان جارالى تٷلكٸ ەكەنٸن قايدان بٸلسٸن. بٸلەدٸ-اۋ, بٸراق, بۇزاۋ كەزٸندە سٷزٸلگەن دەگەن سەكٸلدٸ, جاس كەزٸندە اياعىن شايناتىپ العان كەرٸ قىراندار اسىعىس قانات كٶتەرە قويمايدى ەكەن. سونىمەن, پاح, قىراندارىم-اي!

ەر جەردەن شيقىلداتىپ تىشقان اۋلاپ, ەلدٸڭ كٶزٸن جارق ەتكٸزٸپ ٶزٸنە بۇرعىزاتىن قىراندار بار. ولار تىم كٶپ ەندٸ. تىشقان جەتٸسپەي جاتىر ولارعا. ەلگٸ مەدينا سەدۋاقاسوۆا تۇرمىسقا شىققاندا بٸر اي بويى ٷيٸنەن شىقپاي, «ولار كەشە بٷيتٸپ جاتقان, ەندٸ بٷگٸن سٷيتٸپ جاتىر» دەپ تٷرلٸ فوتوسۋرەتتەرمەن ەرلەپ جازعىشتار عوي. بۇل جەردە كٸنە قىراندا عانا ەمەس, يەسٸندە دە بولىپ تۇر. تىشقان تەرٸسٸ دە جاراپ تۇرعان شىعار ولارعا. يە, تۇتىنۋشىلارىن دا تىشقان تەرٸسٸمەن الداۋعا ەبدەن ٷيرەنگەن عوي.

16dbcec4c6157d9d8c1f001d29d04d01_big
16dbcec4c6157d9d8c1f001d29d04d01_big
ەندٸ بٸر قىراننىڭ تٷرٸ بار. ول ٶتە كٷردەلٸ. قازاق باپتاپ ۇشىرعان قىراندارمەن قاتار ۇشادى. ول قاسقىردى دا, تٷلكٸنٸ دە, قالعان بٷركٸتتەردٸ دە ىزالاندىرۋعا كٷش سالادى. بالاپان بٷركٸتتەردٸ قاسقىرعا تالاتىپ نەمەسە ٶزٸنٸڭ يەسٸنە تٷسۋگە يتەرمەلەيدٸ. ول قازاق دەگەن قۇسبەگٸنٸڭ قىرانى ەمەس. ولار قاسقىر, تٷلكٸمەن تسيركتەگٸ سەكٸلدٸ جاي ويىن كٶرسەتەدٸ. ال, قازاق دەگەن قۇسبەگٸ دە, قىراندارى دا ولارعا شىنايى ٶمٸرلەرٸمەن ارالاسىپ كەتكەن.

يە, قازاقتىڭ قىراندارى ىزالى. نەگە ىزالى ەكەنٸن ٶزٸ دە بٸلمەيدٸ. قاسقىردى كٶرٸپ وتىر. كٶرمەگەنسٸپ تەرٸس ۇشادى. بٸلەدٸ, بەرٸن بٸلەدٸ. قاسقىر تالاعان تٷلكٸگە عاناا تاپ-تاپ بەرٸپ قويادى. قۇس بولعان سوڭ تۇعىردا وتىرا بەرە مە, اياقباۋىن جۇلعىلايدى. بىلاي شىعارىپ توماعاسىن تارتساڭ, تٸلەنٸپ ۇشادى. ۇشقان سوڭ بٸردەڭەنٸ ٸلۋ كەرەك قوي. قايىرىلا قاراسا, قوياندار جٷر. باجىلداتىپ باسىپ قالعانىنا مەز. بارسا – يەسٸنٸڭ ٶز قوياندارى. ٷي قوياندارى. قازاق دەگەن قۇسبەگٸنٸڭ قىراندارى قازاق دەگەن قۇسبەگٸنٸڭ ٶز قوياندارىنا تٷسٸپ جٷر. اينالىپ كەلٸپ ناماز وقيتىن بەس قازاقتى قويانشا مىلجالايدى دا جاتادى. ەلدٸ «قويان بولۋدان» ەبدەن قورقىتىپ تاستادى. «ولار – قورقاق» دەيدٸ. «ولار قۇدايدان قورقا بەرەدٸ» دەيدٸ.

ۇلاربەك نۇرعالىم