Freedom Inside '26

سان مەن ساپانىڭ ٷيلەسٸمٸ: قۇرمەت تٶرٸنە شىققان قۇرىلىسشىلار

سان مەن ساپانىڭ ٷيلەسٸمٸ: قۇرمەت تٶرٸنە شىققان قۇرىلىسشىلار
كوللاج: Dalanews.kz

تامىز ايىنىڭ ەكٸنشٸ جەكسەنبٸسٸ قۇرىلىسشىلاردىڭ كەسٸبي مەرەكەسٸ. قۇرىلىس ەكونوميكا مەن ينفراقۇرىلىمدى العا سٷيرەپ كەلە جاتقان اسا ماڭىزدى سالا.

قالانى كٶركەيتٸپ, اۋىلدىڭ اجارىن اشاتىن دا وسى سالانىڭ ەڭبەككەرلەرٸ. التى جىل ٸشٸندە ەل اۋماعىندا شامامەن 98 ملن شارشى مەتر باسپانا بوي كٶتەرگەن, بۇل كەزەڭدە 870 مىڭنان اسا وتباسى قونىس تويىن تويلادى.

ال بيىلدىڭ ٶزٸندە العاشقى التى ايدا 7,9 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. سالانىڭ سەنٸمدٸ تٷردە دامىپ كەلە جاتقانىنىڭ بٸر ايقىن دەلەلٸ وسى.

ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترٸ ەرسايىن ناعاسپاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىسقا سالىنعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ تۇراقتى تٷردە ارتىپ وتىر. سوڭعى التى جىلدا بۇل سالاعا 15,4 ترلن تەڭگە تارتىلدى. ال وسى جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا تاعى 1,5 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييا قۇيىلدى.

بۇل قاراجات تەك قانا تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا جۇمسالماي, ەلەۋمەتتٸك باعىتتاعى جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا دا ارنالدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى جىلدى «جۇمىسشى ماماندىقتار جىلى» دەپ جارييالاۋى دا سالاداعى قاراپايىم مامانداردىڭ بەدەلٸن ارتتىرۋعا جاسالعان ناقتى قادام بولدى.

قۇرىلىس سالاسى ادامي كاپيتالعا تەۋەلدٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ. بٷگٸندە بۇل سالادا ەڭبەك ەتەتٸن 106 مىڭنان اسا ماماننىڭ ورتاشا جالاقىسى 485 مىڭ تەڭگەنٸ قۇراپ وتىر, بۇل ەلدەگٸ ورتاشا ايلىقتان 15 پايىزعا جۋىق جوعارى. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان بويىنشا ەڭبەك نارىعىندا 3 ملن مامانعا سۇرانىس تۋسا, سونىڭ 210 مىڭى قۇرىلىس سالاسىنان بولماق.

سول قاجەتتٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن مەملەكەت تەحنيكالىق جەنە كەسٸپتٸك بٸلٸمدٸ دامىتۋعا باسىمدىق بەرٸپ وتىر. بيىلدىڭ ٶزٸندە 77 مىڭنان اسا بٸلٸم گرانتى بٶلٸنسە, سونىڭ ٸشٸندە قۇرىلىس پەن ينجەنەرييا باعىتىندا 22 مىڭنان اسا مامان دايارلانباق.

قازٸر كوللەدجدەردە وسى سالا بويىنشا 160 مىڭداي ستۋدەنت بٸلٸم الۋدا. ولاردىڭ 82,7%-ى وقۋدى تەمامداعاننان كەيٸن بٸردەن قۇرىلىس سالاسىندا جۇمىس تابادى. سونىمەن قاتار, اۋىلداردا جالعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي سالاتىن كەسٸپكەرلەر بيىلدان باستاپ مەملەكەتتەن 5 ملن تەڭگەگە دەيٸن سۋبسيدييا الا الادى.

ەلدەگٸ تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنىڭ قارقىنى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدٸ. بىلتىردىڭ ٶزٸندە قازاقستاندا 19,1 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي سالىنىپ, رەكوردتىق كٶرسەتكٸشكە قول جەتتٸ. ال پايدالانۋعا بەرٸلگەن پەتەرلەردٸڭ جالپى سانى 173 مىڭنان استى.

جەكە تۇرعىن ٷي قۇرىلىسىنا دا باسا نازار اۋدارىلۋدا. سوڭعى بەس جىلدا 183 مىڭنان استام جەر ۋچاسكەسٸ ينجەنەرلٸك جەلٸلەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتٸلدٸ. بۇعان قوسا, ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارعا جەڭٸلدەتٸلگەن يپوتەكا جەنە جالدامالى تۇرعىن ٷي باعدارلامالارى ارقىلى 77 مىڭنان استام پەتەر بەرٸلدٸ. «وتباسى بانكٸنٸڭ» قولايلى يپوتەكالىق باعدارلامالارى ارقىلى 80 مىڭعا جۋىق وتباسى باسپانالى بولدى.

قازٸرگٸ قۇرىلىس سالاسى تۇرعىن ٷيدەن بٶلەك, ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا دا باعىتتالعان. كەيٸنگٸ التى جىلدا قالالاردىڭ 99,3%-ى, اۋىلداردىڭ 97,5%-ى تازا اۋىز سۋمەن قامتىلدى.

جاڭا جولدار سالىنىپ, كٶپٸرلەر تۇرعىزىلىپ, كەرٸز جٷيەلەرٸ دە جاڭارتىلىپ جاتىر. 2023–2029 جىلدارعا ارنالعان ارنايى تۇجىرىمداما اياسىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن ٶڭٸرلەردەگٸ كٶپپەتەرلٸ تۇرعىن ٷيلەردٸ جٶندەۋگە 0,1 پايىزدىق جەڭٸلدەتٸلگەن كرەديتتەر بٶلٸنۋدە. تەك ٶتكەن جىلدىڭ ٶزٸندە عانا 233 كٶپقاباتتى تۇرعىن ٷي تولىقتاي جٶندەلٸپ, مىڭداعان وتباسىنىڭ ٶمٸر ساپاسى جاقساردى.

قۇرىلىس سالاسى كەز كەلگەن تٶتەنشە جاعدايدا ەلمەن بٸرگە سىنعا تٷسەدٸ. 2024 جىلعى سۋ تاسقىنىنان كەيٸن مامانداردىڭ بٸرلەسكەن جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە 9 مىڭنان اسا ٷي قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ, 2700 جاڭا ٷي سالىندى. سونداي-اق زارداپ شەككەن ٶڭٸرلەردەگٸ جول, ەلەكتر جەلٸلەرٸ مەن ەلەۋمەتتٸك نىساندار تولىقتاي قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ.

سالانى تسيفرلاندىرۋ مەن يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالار دا قارقىندى تٷردە ەنگٸزٸلۋدە. «e-Qurylys» جٷيەسٸ جەنە قالا قۇرىلىسى كاداسترى سيياقتى باعدارلامالار قۇرىلىس ٷدەرٸسٸنٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتٸپ, جوبالاردىڭ ۋاقىتىلى ەرٸ ساپالى ورىندالۋىنا ىقپال ەتەدٸ. مينيسترلٸك ٸسكە قوسقان بٸرىڭعاي تسيفرلىق ەكوجٷيە قۇرىلىس ٷدەرٸسٸن تولىق اۆتوماتتاندىرۋدى كٶزدەيدٸ. قازٸر ەلدەگٸ ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ 90 پايىزدان استامى تسيفرلاندىرىلدى.

مينيستر ەرسايىن ناعاسپاەۆ ايتقانداي, قۇرىلىس سالاسى – ەلدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋى مەن ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋدىڭ نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷشٸ. بٷگٸنگٸ قۇرىلىس الاڭى تەك عيماراتتار تۇرعىزۋ عانا ەمەس, قولايلى ەرٸ قاۋٸپسٸز ٶمٸر سٷرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋدىڭ الاڭى. وسى مٸندەتتٸ ابىرويمەن اتقارىپ جٷرگەن قۇرىلىسشىلار قانداي قۇرمەتكە دە لايىق.