قازاقستان ٷكٸمەتٸ بيىل قورعانىس سالاسىنا جۇمسالاتىن قارجىنى ايتارلىقتاي ارتتىردى. بيلٸك قاڭتار وقيعاسى, رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى سوعىستان كەيٸن ەسكەري دايىندىقتى ارتتىرۋعا جەنە تٶتەنشە جاعدايعا جاۋاپ بەرەتٸن كٷش قۇرىلىمدارى مەن مەكەمەلەردٸ تەحنيكالىق جابدىقتاۋ ٷشٸن قوسىمشا 441 ملرد تەڭگە (1 ملرد اقش دوللارىنا جۋىق) بٶلۋدٸ كٶزدەدٸ.
ياعني, بۇل قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ 2022 جىلعا جوسپارلاعان جالپى شىعىندارىمەن سالىستىرعاندا ايتارلىقتاي كٶپ.
كەيبٸر مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, قازاقستان ۋكراينا تەجٸريبەسٸن باسشىلىققا الا وتىرىپ, ارمييانى كەدٸمگٸ «گيبريدتٸك سوعىسقا» دايىنداۋدى جوسپارلاعانعا ۇقسايدى. ەرينە, بۇل ەڭگٸمەنٸڭ تەكتەن تەك شىقپاعانى بەلگٸلٸ. سەبەبٸ, قازاقستان ساقتىق شاراسىن قولعا الىپ, جان-جاقتى دايىندىق شاراسىن پىسىقتاماسا بولمايدى.
حالىقارالىق ەسكەري ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستان بيلٸگٸ ۋكراينانىڭ رەسەيگە دەس بەرمەي, سوعىستا قارسىلاسا تٷسۋٸنەن ساباق الۋ كەرەك. «ول ٷشٸن بيلٸك ەسكەري سالاعا تٷپكٸلٸكتٸ رەفورما جاساپ, «گيبريدتٸ سوعىسقا» دايىندىعىن كٷشەيتۋٸ تيٸس» دەگەنٸ بٸراز جايتتان حابار بەرەدٸ.
شىن مەنٸندە, قازاقستان ارميياسىنىڭ جاعدايى قالاي? ەلدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن تۇتاستىعىن ساقتاۋعا قاۋقارى جەتە مە?
بۇل ساۋالعا كەلگەندە بٸراز كٷمٸلجٸپ قالاتىنىمىز شىندىق. ال بٷگٸنگٸدەي الماعايىپ زاماندا قورعانىس سالاسى بەرٸك بولماسا, ەل ٸرگەسٸنەن تىنىشتىق كەتۋٸ ەبدەن مٷمكٸن.
سول سەبەپتەن دە قورعانىس سالاسىن قوسىمشا قارجىلاندىرۋدىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ كٷش قۇرىلىمدارى سانىن ۇلعايتۋعا جەنە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى, سونداي-اق ەسكەري-ترانسپورتتىق اۆياتسييا پاركٸن تولىقتاي جابدىقتاۋعا باعىتتالىپ وتىر.
لوندونداعى حالىقارالىق ستراتەگييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى شىعاراتىن The Military Balance جىل سايىنعى انىقتامالىعىنىڭ 2021 جىلعى دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, قازاقستان تۇراقتى ەسكەر سانى بويىنشا ەلەمدە 166 ەلدٸڭ ٸشٸندە 70-شٸ ورىندا تۇر.
مۇنىمەن قوسا قازاقستان ارميياسىندا 39 مىڭ ادام ەڭبەك ەتەتٸنٸ جازىلسا, تاعى 31,5 مىڭ ادام تۇراقتى ەسكەرلەرگە قاتىسى جوق ەسكەريلەندٸرٸلگەن قۇرامداعى مەكەمەلەردە ەسەپتە تۇر.
تمد ەلدەرٸنٸڭ ٸشٸندە 2021 جىلعى ەسكەر سانى بويىنشا رەيتينگتە رەسەي (5-ورىن), ۋكراينا (21-ورىن), ەزٸربايجان (41-ورىن), ٶزبەكستان (63-ورىن), بەلارۋس (64-ورىن) جەنە ارمەنييا ( 66 ورىن) جايعاسقان.
شىن مەنٸندە, كەشەگٸ قاڭتار وقيعاسى, رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى سوعىس ٶرتٸ, ەزٸربايجان مەن ارمەنييا شەكاراسىنداعى قاقتىعىس قازاقستاندى دا بەيقام جاتقىزا المايدى.
سەبەبٸ, بۇل سالاداعى ماماندار ەلەۋمەتتٸك, ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ دا مەز ەمەستٸگٸن تالاي ايتقان. ول ول ما, قارۋ-جاراق قورى دا ەلسٸز. اينالىپ كەلگەندە, بەرٸنە قارجى جەتٸسپەيدٸ. الدا-جالدا سوعىس ٶرتٸ تۇتانا قالسا, ەسكەرلەردٸڭ دايىندىعى دا تٶمەن. تٸپتٸ, وسى سالاداعى كەسٸپورىندى دامىتۋعا قۇيىلاتىن ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ دە ماردىمسىز ەكەن. مۇنى الىسقا بارماي-اق, قورعانىس شىعىستارى رەيتينگٸندە كٶشتٸڭ سوڭىندا تۇرعانىمىز دەلەلدەي الادى.
دەمەك, قورعانىس سالاسىنا تٷبەگەيلٸ رەفورما جاسايتىن ۋاقىت كەلدٸ. ەسكەري دايىندىق جۇمىسىن جولعا قويىپ, كٷش قۇرىلىمدارىن جاڭا تەحنولوگييامەن جابدىقتاۋ كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن مەسەلە.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ ق.توقاەۆتىڭ مامىر ايىندا تٷركيياعا بارىپ, ەلٸمٸزدە شابۋىلداۋشى ۇشقىشسىز ۇشۋ ۇشاقتارىن بٸرلەسٸپ شىعارۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە قول قويعانى دا سوندىقتان.
