Freedom Inside '26

قوناەۆتىڭ كەتەرٸن بٸر ادام كٷنٸ بۇرىن بٸلدٸ. ول نازارباەۆ ەمەس – قازاق قالامگەرٸ

قوناەۆتىڭ كەتەرٸن بٸر ادام كٷنٸ بۇرىن بٸلدٸ. ول نازارباەۆ ەمەس – قازاق قالامگەرٸ
جەلتوقسان وقيعاسىن زەرتتەۋشٸ, قالامگەر قايىم-مۇنار تابەەۆتىڭ ايتۋىنشا قازاقستاندا بٸرٸنشٸنٸڭ اۋىساتىنىن ساياسي بيۋرو مٷشەلەرٸنٸڭ ٸشٸنەن ەڭ العاشقى بولىپ پارتييا وك حاتشىسى, قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ گەنەرال-مايورى كاماليدەنوۆ ەستٸپ-بٸلگەن دەپ حابارلايدى Dalanews.kz. 

اۆتور بۇل ارادا كاماليدەنوۆ مىنا بٸر ەستەلٸگٸن العا تارتادى:

"ديماش احمەتۇلىمەن تٷستە تاماقتى بٸرگە ٸشەمٸز, سوندا (كولبين – اۆت.) كەلەردەن بٸر كٷن بۇرىن ايتقانى: «ەرتەڭ بٸرٸنشٸ حاتشىلىققا باسقا جاقتان ادام كەلەدٸ» دەدٸ. بٸتتٸ. باسقا ەشكٸم ەشتەڭە بٸلمەيدٸ. سوندىقتان مەن مىنا كٸتاپتا جازدىم: «جەلتوقسان وقيعاسى – بۇل گورباچەۆتٸڭ جٸبەرگەن ٷلكەن قاتەلٸگٸ. ناقتىلاپ ايتسام, قازاقستانعا كولبيندٸ بٸرٸنشٸ حاتشىلىققا جٸبەرۋٸنٸڭ ٶزٸ اعات قادام ەدٸ, سەبەبٸ  ول رەسپۋبليكانى بٸلمەيدٸ» دەپ اعىنان جارىلىپتى كاماليدەنوۆ. («اڭىز ادام» جۋرنالى, №12, 2010 ج.).

بۇل ارادا «ٷلكەن اعاتتىق» دەپ ٶزٸنٸڭ تاعايىندالماي قالعانىن ايتىپ وتىرعانى اڭعارىلادى", – دەيدٸ تابەەۆ.

ونىڭ پٸكٸرٸنشە سول كەزدە قازاقستانداعى جوعارى بيلٸكتەن ٷمٸتكەر تٶرت ادامنىڭ اتى جيٸ اتالعان.


ولار: زاقاش كاماليدەنوۆ – قازاقستان كومپارتيياسى وك-نٸڭ حاتشىسى, ەركٸن ەۋەلبەكوۆ – قىزىلوردا وبلىستىق پارتييا كوميتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسى, نۇرسۇلتان نازارباەۆ – قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى جەنە سالامات مۇقاشەۆ – قازاق سسر جوعارعى كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى.


"مەسكەۋدٸڭ كٶزٸنە تٷسۋدٸڭ ورايىن قۇر جٸبەرگٸسٸ كەلمەگەن العاشقى ٷشەۋٸ 1985 جىلدىڭ 6 اقپانىندا ٶتكەن پارتييا سەزٸندە قوناەۆتى اياۋسىز سىناپ تا ٷلگەردٸ.



«نازارباەۆ بۇل ٸسكە جانىن سالا كٸرٸستٸ, – دەپ جازادى جۋرناليست ليزا بريچكينا. – سەزدٸڭ العاشقى كٷنٸ-اق ول كٷنٸ كەشە ٶزٸنٸڭ جەبەۋشٸسٸ بولعان ادامدى رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىن قۇلدىراتتى دەپ ايىپتادى». («پروفيل» جۋرنالى, 06.12.1999 ج.).

ال, ٶزٸن قولداپ, بيلٸك باسپالداقتارىنا ەكەلگەن قوناەۆقا ايتىلعان سىننىڭ قاتتى تيگەنٸن “ليچنوست” اتتى كٸتابىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ تا مويىندايدى.

“…جاستىق ماكسيماليزممەن ايتقان سىنىمدى تٷسٸنە المادى. …بٸراق مەن بٸر جايتتى, ٶز زامانىنىڭ شىن مەنٸندە ٸرٸ تۇلعاسى, شيرەك عاسىرعا جۋىق تٷرلٸ جوعارى قىزمەت اتقارعان دٸنمۇحامەد احمەتۇلى قوناەۆ پسيحولوگييالىق تۇرعىدان جەنە جاسىنا بايلانىستى (ول كەزدە 70-تەن اسقان ەدٸ) جاڭا جاعدايلارعا بەيٸمدەلە الماعانىن ەسكەرمەپپٸن” دەپ جازادى.

يە, بولارى بولدى. ٶزٸ تەربيەلەپ ٶسٸرگەن ٸزباسارلارىنىڭ جاسى كەلگەن كەزدە جان-جاقتان تالاعانىنا رەنجٸگەن اقساقال «ورنىڭىزعا لايىقتى كٸم بار?» دەپ گورباچەۆ سۇراعاندا, ەشكٸمنٸڭ اتىن اتاماۋىن ەندٸ تٷسٸندٸك. قوناەۆ ەل تاعدىرى سىنعا تٷسكەن اۋىر سەتتە, ۇلت قامىن ويلاۋدىن گٶرٸ ٶزٸنٸڭ پەندەشٸلٸك پيعىلىنان اسا الماپتى", – دەيدٸ قايىم-مۇنار تابەەۆ.

ونىڭ اتاپ ٶتكەنٸندەي قازاقستاننىڭ جوعارعى باسشىلىعىنداعى وسىنداي ساياسي ٸشكٸ تارتىسقا قاراماستان, مەسكەۋ جەرگٸلٸكتٸ كادرلاردىڭ تامىرىن باسىپ كٶرۋدٸ توقتاتپاعان.



«بٸرٸنشٸ حاتشىلىققا ٷمٸتكەردٸڭ بٸرەۋٸ سٸز بولدىڭىز ەمەس پە? – دەگەن تٸلشٸ ساۋالىنا كاماليدەنوۆ: «يە, ٷمٸتكەردٸڭ بٸرەۋٸ مەن, ال مەسكەۋدەن ەڭگٸمەدەن ٶتكەن جالعىز مەن عانا» دەپ جاۋاپ قايتارعان.

– سولاي ما?

– ٷمٸتكەر تٶرتەۋمٸز – ەۋەلبەكوۆ, نازارباەۆ, كاماليدەنوۆ, مۇقاشەۆ. وسى تٸزٸم رازۋموۆسكييدٸڭ ٷستەلٸندە جاتىر دەيدٸ…» («اڭىز ادام» جۋرنالى, №12, 2010 ج.).

ياعني, ساياسي بيۋرو مٷشەلەرٸنٸڭ اراسىنان قوناەۆتىڭ ورنىنا بٶتەن ادام كەلە جاتقانىن بٸرٸنشٸ بولىپ كاماليدەنوۆ ەستٸگەن بولىپ شىقتى", – دەپ تٷيٸندەيدٸ ٶز ويىن قالامگەر.

ماقالانىڭ تولىق نۇسقاسىن تٶمەندەگٸ سٸلتەمەگە ٶتٸپ وقي الاسىز:


https://dalanews.kz/58548