بٸزدٸڭ قازاق وسىنى تەرەڭ تٷسٸنٸپ السا, ۇلتىمىز ٷشٸن ٶتە تيٸمدٸ قاعيدات بولار ەدٸ. كٶپ جاعدايدا بٸزدەگٸ دٸن جولىندا جٷرگەن ازاماتتار سيرييادا جٷرگەن ادامداردى قازاقتىڭ باۋىرىنا بالايدى, ارابقا جاقىن جٷرگەندەر ارابتاردى دا باۋىرىمىز دەپ ساناپ جٷر, بۇرىنعى كەڭەس ٶكٸمەتٸنٸڭ تەسٸلٸنە سالساق, ورىس ەڭ جاقىن اعامىز بولىپ شىعادى.
مۇنىڭ بەرٸ مۇسىلماندىق قاعيداتتار تۇرعىسىنان قارايتىن بولساق, جاماعات, ٷمبەت دەگەن ۇعىمعا سايادى. الايدا, قازاقتىڭ ۇلتتىق تۇتاستىعىنا كەلگەندە مۇنىڭ بەرٸ بەكەر ەڭگٸمە.
ولاي دەيتٸنٸم, سيرييادا جٷرگەن بٸر ازامات دٷنيەدە قازاقتىڭ بار-جوعىن بٸلە مە, جوق پا, ول جاعى ەكٸتالاي نەمەسە ارابتىڭ بٸزگە جانى اشي ما, اشىماي ما, ول دا كٷمەندٸ.
ورىستىڭ ويىن كٶزٸمٸز كٶرٸپ وتىر. بٷگٸنگٸ جاعدايدا قازاق تەك ٶزٸنە عانا سەنۋٸ تيٸس, ٶزٸنٸڭ بٸلٸمٸن, بٸرلٸگٸن عانا ارقا تۇتقانى جٶن جەنە ٶزٸنٸڭ كٷش-قۋاتىن تەك ٶز ٸشٸنەن, تاريحىنان, ٶزٸنٸڭ ٸسكەرلٸگٸ مەن اقىل-ويىنان ٸزدەۋ كەرەك.
«بٸرٸڭدٸ قازاق بٸرٸڭ دوس, كٶرمەسەڭ ٸستٸڭ بەرٸ بوس», – دەپ جازعان اباي بابامىزدىڭ «...ٶزٸڭە سەن, ٶزٸڭدٸ الىپ شىعار, ەڭبەگٸڭ مەن اقىلىڭ ەكٸ جاقتاپ», – دەگەن سٶزٸ بٷگٸنگٸ قازاقتىڭ نىق ۇستانىمى بولسا ەكەن دەيمٸن.
بٸر قاراعاندا بٸزدٸڭ ەلدە بارلىعى دۇرىس سيياقتى بولىپ كٶرٸنەدٸ. زاڭدارىمىز دۇرىس جۇمىس ٸستەپ تۇرعان سىڭايلى, بٸراق بٸر عانا ەڭگٸمە جەتٸسپەيدٸ. ول – شىنايى ساياسات.
بٸزدٸڭ بيلٸكتٸڭ ٶزٸ قازاققا بٸر ەڭگٸمە, ورىسقا ەكٸنشٸ ەڭگٸمە ايتادى. بۇل – ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ قاتە ناسيحات. مەسەلەن مەن وسى كٷنگە دەيٸن انگەلا مەركەلدٸڭ نەمەسە ۆلاديمير پۋتيننٸڭ ورىسقا بٸر ەڭگٸمە ايتىپ, باشقۇرتقا ەكٸنشٸ ەڭگٸمە ايتىپ وتىرعانىن كەزدەستٸرگەن جوقپىن.
نەمەسە مەركەلدٸڭ, كامەروننىڭ, دەن سياوپيننٸڭ اينالايىن قىتايلارىم, توقتاي تۇرىڭدارشى مەن مىنا قازاقتارمەن بٸر ەڭگٸمەنٸ شەشٸپ الايىن دەگەنٸن نەمەسە كامەروننىڭ بٸز ۇلى اعىلشىندارمىز, قالعاندارى بىلاي بولسىن دەگەن ەڭگٸمەسٸن ەستٸگەن جوقپىن.
ۇلتتىڭ دا, مەملەكەتتٸڭ دە ەڭگٸمەسٸ بٸر بولۋى كەرەك. ياعني, قازاقستاندا قازاقستاندىق ۇلت دەگەن جوق, بولۋى مٷمكٸن ەمەس. قازاقستاندا بٸر عانا ۇلت بار, ول قازاق ۇلتى. قازاق مەملەكەتٸ.
ياعني بۇل جەردٸڭ يەسٸ, كيەسٸ, تاعدىرى, تاريحى, دەستٷرٸ, تٸلٸ-دٸنٸ بۇل – قازاق. قازاق بولعان سوڭ قالعاندارىن وسىعان ساي ٷيلەستٸرۋ كەرەك, ونىڭ تەسٸلٸ كٶپ. ال مەسەلەنٸ و باستا جاڭاعىداي قويىرتپاقتاتقاننان كەيٸن, باسقا ۇلىس ازاماتتارىنىڭ قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە, قازاق تٸلٸن قۇرمەتتەۋگە دەگەن شىن نيەتٸن ٶز قولىمىزبەن ٶزٸمٸز ٶلتٸرٸپ جاتىرمىز. بٷگٸنگٸ كٷنٸ قوعامدى ەكٸگە بٶلٸپ جاتقان ۇلتشىلدار ەمەس, بيلٸكتٸڭ ٶزٸ.
كەشە عانا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن تويلادىق, بۇل توي ەلٸ دە جالعاسادى دەپ وتىرمىز. شىنىمدى ايتسام, ەلٸمٸزدٸڭ وسىناۋ ۇلىق مەركەسٸنە شىن كٶڭٸلمەن قۋانعان ورىستى, ۋكرايندى, نەمٸستٸ كٶرمەدٸم.
مەملەكەتتٸك دەرەجەدە ٶتكٸزٸپ جاتقان سوڭ, ەڭ بولماعاندا قاسىمىزدا وتىرىپ, «قۇتتى بولسىن, بۇل ەلدٸڭ بايىرعى تۇرعىنى بولماساق تا, وسى ەلدە تۇرىپ جاتقاندىقتان, ول – بٸزدٸڭ دە مەيرامىمىز», – دەگەن بٸر دە بٸر ٶزگە ۇلت ٶكٸلٸن كٶرگەن جوقپىن. مۇنىڭ ٶزٸ كٶپ نەرسەنٸ اڭعارتادى. بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ مەملەكەتتٸك ەتنوسارالىق ساياساتىمىزبەن ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ مەملەكەت الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸن, پارىزىن اتٷستٸ ەتٸپ, جويىپ جاتقان سيياقتىمىز.
ايدوس سارىم, ساياساتتانۋشى
قازاق əدەبيەتٸ, 18 قىركٷيەك 2015 جىل
