Freedom Inside '26

قازۇۋ-دە جاس عالىمدار فورۋمى ٶتتٸ

قازۇۋ-دە جاس عالىمدار فورۋمى ٶتتٸ
ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸندە رەسپۋبليكا كٷنٸنە وراي, جاس عالىمدار مەن ٷزدٸك بٸلٸم الۋشىلار فورۋمى ٶتتٸ. وعان ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى مەن وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, دوكتورانتتار, ماگيسترانتتار مەن بٸلٸم الۋشىلار قاتىستى.

فورۋمدى ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ باسقارما تٶراعاسى –رەكتورى جانسەيٸت تٷيمەباەۆ اشىپ, رەسپۋبليكا كٷنٸنە ارنالعان شارانىڭ مەنٸ مەن ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ. «سٸزدەر ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى, جاڭا قازاقستاندى قۇرۋشى جاڭا بۋىن ٶكٸلدەرٸسٸزدەر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ: «قازاقستان – دارىندى جاستار مەكەنٸ.  بٷگٸنگٸ جاستار عىلىم مەن تەحنولوگييانىڭ قىر-سىرىن يگەرگەن ٶتە بٸلٸمدٸ, العىر. بٸز ولاردىڭ ٶرٸسٸن اشىپ, قارىم-قابٸلەتٸن شىڭداۋ ٷشٸن بار مٷمكٸندٸكتٸ جاساۋعا تيٸسپٸز», – دەپ ايرىقشا اتاپ ٶتكەن بولاتىن», – دەدٸ رەكتور.

بٷگٸندە جاس عالىمداردىڭ, تالانتتى ستۋدەنتتەردٸڭ شىعارماشىلىق, عىلىمي ەلەۋەتٸن دامىتۋدا ۋنيۆەرسيتەت بارلىق قاجەتتٸ جاعدايدى جاساۋدا.

قازۇۋ-دا 40 جاسقا دەيٸنگٸ 300-دەن استام جاس عالىم جۇمىس ٸستەيدٸ. ولاردىڭ ٸشٸندە 49-ى – عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترلٸگٸنٸڭ «جاس عالىم» جوباسىنىڭ جەڭٸمپازى. كٶپشٸلٸگٸ ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ ۋنيۆەرسيتەتتەرٸ مەن ورتالىقتارىندا عىلىمي تاعىلىمدامادان ٶتتٸ. جاس زەرتتەۋشٸلەردٸڭ عىلىمي جەتٸستٸكتەرٸ قازاقستاندا جەنە شەتەلدەردە جوعارى باعاعا يە. بيىلعى 2022 جىلى جاس عالىمداردى گرانتتىق قارجىلاندىرۋ اياسىندا 900 ملن تەڭگەدەن استام 60-قا جۋىق جوبا ورىندالۋدا. بٸلٸم ورداسىنىڭ باسشىسى بۇل قازۇۋ جاستارىنىڭ جوعارى عىلىمي-يننوۆاتسييالىق ەلەۋەتٸن كٶرسەتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.

گەوگرافييا جەنە تابيعاتتى پايدالانۋ فاكۋلتەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى, PhD كانديداتى, كوممەرتسييالاندىرۋ بويىنشا جوبالاردى ورىنداۋشى ەلدار نۇرۇلى ٶز بايانداماسىندا «تۋريزمنٸڭ تسيفرلىق كونتەنتٸن جاڭعىرتۋ: موبيلدٸ قوسىمشالار, پانورامالىق 3D تۋرلار, ينتەراكتيۆتٸ كارتالار جەنە QR كودتارى» اتتى جوباسىنىڭ نەتيجەلەرٸن كوممەرتسييالاندىرۋ تەجٸريبەسٸمەن بٶلٸستٸ.

«بۇل جوبانىڭ ميسسيياسى – ٸشكٸ تۋريزمدٸ دامىتۋ ارقىلى ەل ەكونوميكاسىن ەرتاراپتاندىرۋ جەنە قازاقستاننىڭ تۋريستٸك باعىتتارى تۋرالى اقپاراتتى شوعىرلاندىرۋ. بٸز بۇل مەسەلەلەردٸ تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى, اتاپ ايتقاندا: موبيلدٸ قوسىمشالاردى, پانورامالىق 3D ۆيرتۋالدى تۋرلاردى, QR-كودتاردى, ينتەراكتيۆتٸ كارتالاردى گەنەراتسييالاۋدى پايدالانا وتىرىپ جٷزەگە اسىرامىز», – دەدٸ ول.

جيىندا سٶز العان بيولوگييا جەنە بيوتەحنولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ «جاس عالىم» پوستدوكتورانتى ەيگەرٸم مامىروۆا «جاس عالىمدار: ٶسۋ جەنە ٶزٸن-ٶزٸ جەتٸلدٸرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ» تاقىرىبىن قاۋزادى. ول كٶپتەگەن ۇلى عالىمدار ٷشٸن عىلىمعا جول جاس كەزٸنەن باستالعانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. توماس ەديسون 30 جاسىندا فونوگراف ويلاپ تاپتى, ال البەرت ەينشتەين 26 جاسىندا سالىستىرمالىلىق تەوريياسىن اشقانىن مىسالعا الدى. «قازاقستاندىق جاستاردىڭ قازٸر ٷلكەن مٷمكٸندٸكتەرٸ بار – «جاس عالىم» جەنە Erasmus Mundus باعدارلامالارى, «بولاشاق», «اباي ۆەرن» ستيپەندييالارى جەنە تاعى باسقا قولداۋلار بار. جاس زەرتتەۋشٸلەردەن تاباندىلىق پەن قايسارلىق, عىلىمي كونفەرەنتسييالارعا بەلسەندٸ قاتىسۋ, جەكە برەندتٸ نىعايتۋ جەنە جاقسى نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزۋگە كٶمەكتەسەتٸن باسقا دا ٸس-ەرەكەتتەر قاجەت», – دەدٸ ەيگەرٸم.

قازۇۋ-دىڭ «قوعاممەن بايلانىس» بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ 4-كۋرس ستۋدەنتٸ ارۋجان قابدولوۆا ٶز سٶزٸندە ادامنىڭ ٶمٸرٸن ۇزارتۋعا, دەنساۋلىعىن باقىلاۋعا جەنە جاقسارتۋعا, قاجەتتٸلٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن عىلىمنىڭ رٶلٸن جوعارى باعالادى. ەڭ باستىسى – عىلىم ٶمٸرگە جاڭا سەرپٸن بەرەتٸنٸن ايتتى. عىلىمي جەتٸستٸكتەر قازۇۋ-دىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸن قالاي ٶزگەرتكەنٸنە نازار اۋدارا وتىرىپ, ارۋجان: «مەن بٸزدٸڭ جاستارىمىز, ەربٸر جاس ماماننىڭ قازٸرگٸ جەنە جارقىن بولاشاعىمىزدان شابىت الىپ, عىلىمعا شىعارماشىلىق قىزىعۋشىلىق تانىتقانىن جەنە ٶز سالاسىندا جۇمىس ٸستەگەنٸن قالايمىن», – دەدٸ.

سونىمەن قاتار جيىندا حيمييا جەنە حيمييالىق تەحنولوگييا فاكۋلتەتٸنٸڭ PhD دوكتورانتى فەدور مالچيك, «حالىقارالىق قاتىناستار (رۋدن)» بٸلٸم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ 2-كۋرس ماگيسترانتى ايدانا توقبەرگەن پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, ٶز ۇسىنىستارىمەن بٶلٸستٸ.

فورۋم اياسىندا زەرتتەۋلەردٸ كوممەرتسييالاندىرۋ مەسەلەلەرٸ جەنە ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ جاس زەرتتەۋشٸ عالىمدارىنىڭ عىلىمي قىزمەتٸنٸڭ ٶزەكتٸ باعىتتارى تالقىلاندى.

جيىن سوڭىندا رەكتور جاس عالىمدارمەن ەركٸن فورماتتا كەزدەسٸپ, عىلىمداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋ ٷشٸن جاس عالىمدار كلۋبىن قۇرۋدى جەنە عىلىمي جەتٸستٸكتەر كٶرمەسٸن ۇيىمداستىرىپ, عىلىمي ەزٸرلەمەلەردٸ ٶندٸرٸسكە ەنگٸزۋگە جول اشاتىن جاس عالىمدار قورىن قۇرۋدى تاپسىردى.