Freedom Inside '26

قازۇۋ-دا نەيروعىلىم ماماندىعى اشىلادى

قازۇۋ-دا نەيروعىلىم ماماندىعى اشىلادى
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ باسقارما تٶراعاسى - رەكتورى جانسەيٸت تٷيمەباەۆ ەلەمگە تانىمال نەيروبيولوگ-عالىم, شەففيلد ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ (ۇلىبريتانييا) پروفەسسورى بازبەك دەۋلەتوۆپەن كەزدەستٸ. ەڭگٸمە بارىسىندا عىلىمي ىنتىماقتاستىقتى ورناتۋ, ٶزارا بايلانىستى نىعايتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz قازۇۋ-دىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ. 

جٷزدەسۋدە جوو باسشىسى جانسەيٸت تٷيمەباەۆ شەتەلدەن ٷزدٸك عالىمداردى تارتۋدىڭ ەل عىلىمى ٷشٸن ماڭىزدىلىعىنا توقتالىپ, وسى سالادا مەملەكەت تاراپىنان قابىلدانعان تيٸستٸ شارالاردى اتاپ ٶتتٸ.

رەكتور ٶز سٶزٸندە: «سٸز لومونوسوۆ اتىنداعى مەسكەۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ, تەحاس ۋنيۆەرسيتەتٸ, كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸلٸم الىپ, جۇمىس ٸستەدٸڭٸز. كٷردەلٸ نەيروبيولوگييا عىلىمىنداعى تەجٸريبەڭٸز بٸزدٸڭ ستۋدەنتتەر ٷشٸن ٶتە قۇندى» دەي كەلە, دەۋلەت ەبۋبەكٸرۇلىنا قازۇۋ-دا دەرٸس بەرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن قابىل العانى ٷشٸن العىس بٸلدٸردٸ. بۇل شەشٸم ۋنيۆەرسيتەت ٷشٸن ٷلكەن مەرتەبە ەكەنٸن جەنە بٸرلەسكەن عىلىمي زەرتحانا قۇرۋعا دايىندىعىن جەتكٸزدٸ.

پروفەسسور ب.دەۋلەتوۆ ٶز كەزەگٸندە قازۇۋ جانىنداعى كوگنيتيۆتٸ نەيروعىلىم ورتالىعىنىڭ زەرتتەۋلەرٸنە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, «ميدىڭ, ەموتسيونالدى-كوگنيتيۆتٸ فۋنكتسييالاردىڭ دامۋىن جەنە ولاردىڭ ەرتٷرلٸ جاس توپتارىنداعى گەنەتيكالىق ماركەرلەرٸن مرت/ەەگ زەرتتەۋ» جوباسى جايلى پٸكٸرٸمەن بٶلٸستٸ.

نەتيجەسٸندە ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ بيوفيزيكا, بيومەديتسينا جەنە نەيروبيولوگييا كافەدراسىندا «نەيروعىلىم» جاڭا ماماندىعىن اشۋ تۋرالى كەلٸسٸم جاسالدى. بۇل ماماندىق ەلٸمٸزدە جەنە بٷكٸل ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸندە تۇڭعىش رەت وقىتىلاتىن بولادى.


نەيروعىلىم – بۇل مي مەن جٷيكە جٷيەسٸندە بولاتىن فيزيولوگييالىق ٷدەرٸستەردٸ زەرتتەيتٸن پەندەر جيىنتىعى. وسىعان دەيٸن جٷيكە جٷيەسٸن زەرتتەۋمەن نەيروبيولوگييا اينالىسسا, بٷگٸندە نەيروعىلىم قارقىندى دامۋدا. ول پسيحولوگييا, بيولوگييا, پەداگوگيكا, مەديتسينا, كومپيۋتەرلٸك تەحنولوگييا, لينگۆيستيكا, ينجەنەرييا جەنە فيلوسوفييا سالالارىمەن پەنارالىق بايلانىستا زەرتتەۋ جٷرگٸزەدٸ.

ايتا كەتسەك, بازبەك دەۋلەتوۆ – شەففيلد ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ بيومەديتسينالىق عىلىمدار بٶلٸمشەسٸنٸڭ پروفەسسورى, مولەكۋليارلىق نەيروبيولوگييا سالاسىنداعى بٸرقاتار جاڭا بٸرەگەي تەحنولوگييالاردىڭ اۆتورى, كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتٸندە 15 جىل بويى جۇمىس ٸستەگەن. ول SP-BOT جەنە Derm-Bot مولەكۋلالارى سوزىلمالى اۋرۋى بار تىشقاندارداعى اۋىرسىنۋ نەيروندارىنىڭ بەلسەندٸلٸگٸن باسۋعا قابٸلەتتٸ ەكەنٸن انىقتادى. ب. داۆلەتوۆتٸڭ باسشىلىعىمەن ونكولوگييانى ەمدەۋگە ارنالعان translation-inhibiting enzymes (Tie-s) تەجەگٸش ەنزيمدەرٸنە زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلۋدە, ونىڭ نەتيجەلەرٸ انتيدەنەلەردٸ, ولاردىڭ فراگمەنتتەرٸن, ەنزيمدەردٸ جەنە كٸشٸ ينتەرفەريرلەۋشٸ رنق-نى قامتيتىن جاڭا مۋلتيفۋنكتسيونالدى تەراپييانى جوبالاۋ ٷشٸن پايدالانىلماق.

كەزدەسۋدە نەيروعىلىم سالاسى بويىنشا گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا بٸرلەسكەن عىلىمي جوبالاردى دايىنداۋ مەسەلەسٸ دە كەڭٸنەن قارالدى.

سونداي-اق قوسديپلومدى بٸلٸم بەرۋ مٷمكٸندٸكتەرٸ, جاڭا جوبالاردى عىلىمي جۋرنالداردا جارييالاۋ, شەففيلد, كەمبريدج ۋنيۆەرسيتەتتەرٸمەن ستۋدەنتتەر الماسۋ, ماگيسترانتتار مەن PhD دوكتورانتتاردىڭ عىلىمي كەڭەستەرٸن جٷزەگە اسىرۋ باعىتتارى قامتىلدى.