قازۇۋ-دا دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرا كٷنٸنە ەكٸ كٶرمە ۇيىمداستىرىلدى
بيىل دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرا كٷنٸنە وراي تاريح فاكۋلتەتٸنٸڭ عيماراتىندا وقۋ-پراكتيكالىق باعىتتاعى «قىرىم التىنبەكوۆ فويە-مۋزەيٸ» مەن «قازاقتىڭ سەۋلەت ٶنەرٸ ەسكەرتكٸشتەرٸ» اتتى تۇراقتى فوتوگالەرەيا اشىلدى. بۇل «شاعىن مۋزەيلەر» تۇساۋكەسەرٸن ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ باسقارما مٷشەسٸ - ەلەۋمەتتٸك دامۋ جٶنٸندەگٸ پرورەكتور ن.س.ايدوسوۆ ٶتكٸزدٸ. ول مۇنداي فوتوگالەرەيا مەن فويە-مۋزەي وقۋ ٷدەرٸسٸندە, تەربيە ٸسٸندە جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋدا پايدالانىلاتىندىعىن, ولاردىڭ جاس ۇرپاققا كەرەك ەكەندٸگٸن باسا ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا: ٶز قۇندىلىقتارىمىزدى ەلەمگە تانىتۋ, ولاردىڭ نەگٸزٸندە جاستاردى تەربيەلەۋ, جاس بۋىننىڭ بويىندا پاتريوتتىق سەزٸمدەردٸ قالىپتاستىرۋ سەكٸلدٸ دٷنيەلەر وسىنداي ٸس-شارالاردان باستاۋ الادى; سول سەبەپتٸ ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى بارىنشا وسىنداي كرەاتيۆتٸ دٷنيەلەردٸ قولداي بەرەدٸ.
دٷنيەجٷزٸلٸك مۇرا كٷنٸنە ورايلاستىرىلىپ اشىلعان بٸرٸنشٸ نىسان «قىرىم التىنبەكوۆ فويە-مۋزەيٸ». ول بەلگٸلٸ سۋرەتشٸ-رەستاۆراتور, قر ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ قىرىم التىنبەكوۆ جۇمىستارىنا نەگٸزدەلگەن. مۇنداعى مۋزەيلٸك سٶرەلەرگە رەسپۋبليكا جەرٸنەن تابىلعان ەجەلگٸ جەنە ورتاعاسىرلىق تاقساي, ٷرجار, ايان, بەرەل, تاڭبالى, ت.ب. ەسكەرتكٸشتەردٸڭ ماتەريالدارى قويىلعان. سونىمەن قاتار ورتاسىرلىق ارحيتەكتۋرالىق كەشەندەردٸڭ (قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸ, ت.ب.) بٶلشەكتەرٸن (ەسٸك, ت.ب.) ماماندار تاراپىنان قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ جاتقان كەزدەر كٶرٸنٸس تاپقان.
ەسٸرەسە تاڭبالى پەتروگليفتەرٸ تۋرالى قۇندى مەلٸمەتتەر كٶپتەپ بەرٸلگەن. فويە-كٶرمە ٶزەگٸ ەلٸمٸزدٸڭ تاريحي-مەدەني مۇراسىن ساقتاۋعا, جەدٸگەرلەر مەن نىسانداردى قالپىنا كەلتٸرۋگە باعىتتالعان. بۇل فويە-مۋزەي وتانىمىزدىڭ تاريحي مۇراسىنىڭ الۋان تٷرلٸلٸگٸ جەنە ونى قورعاۋ مەن ساقتاۋ ٷشٸن جۇمسالاتىن كٷش-جٸگەر تۋرالى كٶبٸرەك بٸلۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سونىمەن قاتار سٶرەلەرگە قالپىنا كەلتٸرٸلگەن بۇيىمدار, الۋان تٷرلٸ ارتەفاكتٸلەر, قالپىنا كەلتٸرۋمەن اينالىساتىن مامانداردىڭ قۇرال-سايماندارى, فوتوسۋرەتتەر, ت.ب. قويىلىپ, بەزەندٸرٸلگەن.
ال ەكٸنشٸ نىسان – «قازاقتىڭ سەۋلەت ٶنەرٸ ەسكەرتكٸشتەرٸ» اتتى تۇراقتى فوتوگالەرەيا. تۇراقتى فوتوگالەرەيادا ماتەريالدار ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ دالالىق ٸزدەنٸستەرٸ كەزٸندە جيناستىرىلعان. فوتوسۋرەتتەردٸڭ مازمۇنى, قولدانىس اياسى, تاقىرىبى ەر الۋان بولعانىمەن, ولاردىڭ بارلىعى قازاقتىڭ تاس قاشاۋ ٶنەرٸنەن مول مەلٸمەت بەرەدٸ جەنە دە قازاقتىڭ زاتتىق جەنە رۋحاني مەدەنيەتٸن ايشىقتايدى. فوتوگالەرەيا-كٶرمەگە قويىلعان فوتولاردىڭ دەنٸ قازاق شەبەرلەرٸ قولىنان شىققان كەسەنە, مەشٸت, قابٸر ٷستٸنە قويىلاتىن تاستاردىڭ تٷرلەرٸن (قۇلپىتاس, ساندىقتاس, قويتاس, قوشقارتاس, ت.ب.), قۇدىقتار مەن مال شارۋاشىلىعىندا پايدالانعان قۇرىلىستاردى, سەۋلەت ٶنەرٸنٸڭ ٶزگە تۋىندىلارىن سيپاتتايدى. قازاق تاس قاشاۋ ٶنەرٸن فوتوگالەرەياداعى تۋىندىلار تولىمدى تٷردە سيپاتتايدى. ولاردىڭ نەگٸزٸندە ەربٸر قۇرىلىس نىسانىنىڭ ٶڭٸرلٸك ەرەكشەلٸكتەرٸن, قالىپتاسۋى مەن دامۋىن, ساقتالۋىن, بٷگٸنگٸ جاي-كٷيٸن, ت.ب. اڭعارۋعا بولادى.
تاريح فاكۋلتەتٸ ۇجىمى اشىپ وتىرعان وسى ەكٸ وقۋ-پراكتيكالىق مۋزەي-كٶرمەلەر بٸلٸمگەرلەرگە ارنالعان. ولار مۋزەي-كٶرمەلەر ماتەريالدارى نەگٸزٸندە ٶزدەرٸنٸڭ تەورييالىق بٸلٸمدەرٸن شىڭداپ, سٶرەلەرگە قويىلعان ەربٸر ارتەفاكتٸنٸڭ پراكتيكالىق مەنٸنە, قولدانىس اياسىنا, قالپىنا كەلتٸرۋگە دەيٸن ەربٸر بۇيىمنىڭ قانداي بولعاندىعى نەمەسە ودان كەيٸن قالاي جاسالىپ شىققاندىعى تۋرالى كٶپتەگەن مەلٸمەتتەر الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولا الادى.
وسىنداي قاجەتتٸ دٷنيەلەردٸ بٸلٸمگەرلەرگە ۇسىنۋ وقۋ ٷدەرٸسٸنە عانا ەمەس, ولاردىڭ ادامي ەرٸ ۇلتتىق قۇندىلىقتارىن, ەدەبٸن, دٸلٸن, ٶزگە دە رۋحاني ۇستانىمدارىن قالىپتاستىرۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ دەگەن ويدامىز.
دوسبول بايقوناقوۆ, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ پروفەسسورى
