كونفەرەنتسييانى ەدەبيەت جەنە ٶنەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ۋەليحان قاليجان سٶز سٶيلەپ اشىپ, تاريحشى, ەتنوگراف, شەجٸرەشٸ, جازۋشى زەينوللا سەنٸك شىعارماشىلىعى مەن تاعلىمدى ٶمٸر جولىنا قىسقاشا شولۋ جاسادى. بۇدان سوڭ كەش تٸزگٸنٸن بەلگٸلٸ ەدەبيەتتانۋشى عالىم گٷلجاھان وردا قولعا الدى.
كونفەرەنتسييانىڭ نەگٸزگٸ باياندامالارى باستالماس بۇرىن قالامگەر جولىن ٶرنەكتەگەن "مەڭگٸلٸك جول" دەرەكتٸ فيلمٸ كٶرسەتٸلدٸ. فيلمدە زەينوللا مٷباراكۇلىنىڭ ٶمٸر جولى, ٶسكەن ورتاسى, شىعارماشىلىق ٸزدەنٸسٸ, زامانا تۋرالى ويلارى تۇششىمدى يٸرٸمدەرمەن بەرٸلگەن.
زەينوللا مٷبەراكۇلى سەنٸك 1935 جىلى قىتايدىڭ تارباعاتاي ايماعىندا دٷنيەگە كەلگەن. بەيجٸڭ قالاسىنداعى ورتالىق جاستار ينستيتۋتىن بٸتٸرٸپ, ەڭبەك جولىن باسپاگەرلٸكتەن باستاعان. ٷرٸمجٸدەگٸ جاستار باسپاسىندا جاۋاپتى رەداكتور بولىپ قىرىق جىلداي قىزمەت اتقارعان. 1955 جىلدان باستاپ ەدەبي زەرتتەۋ جۇمىستارىن جازا باستاعان. سول ۋاقىتتا قىتايدا جٷرگٸزٸلگەن «مەدەني تٶڭكەرٸستٸڭ» اۋىر سوققىسىنا ۇشىراپ, «حالىق جاۋى» بولىپ, اۋىر كٷندەردٸ دە ٶتكەرگەن.
سوعان قاراماستان, قالامگەردٸڭ عىلىمي ەڭبەكتەرٸنەن, رومان, پوۆەستەرٸنەن قۇرالعان جيىرمادان استام كٸتابى جارىق كٶرگەن. قازاقستاندا «قاراكەرەي قابانباي», «حاس باتىر قابانباي», «تۇعىرىل حان», «دەمەجان باتىر», «حالىق كٷيشٸسٸ قايراقباي», «باسپاي» اتتى كٸتاپتارى مەن ەڭبەكتەرٸ جارييالانعان. 2013 جىلى ٶمٸردەن وزدى.
كونفەرەنتسييا اياسىندا زەينوللا سەنٸكتٸڭ پروزالىق, تاريحي تانىمدىق, ەتنوگرافييالىق ەڭبەكتەرٸ نەگٸزٸندە قۇراستىرىلعان 15 تومدىق كٸتاپ پەن جازۋشىنىڭ جارى, بەلگٸلٸ اقىن شەمشەبانۋ حامزاقىزىنىڭ 2 تومدىق جىر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر رەسٸمٸ ٶتتٸ. سانالى عۇمىرىن تالماي ٸزدەنٸسكە, شىعارماشىلىق تۇرعىدان كەمەلدەنۋگە, ەلگە قاجەتتٸ تاريحي ھەم ەتنوگرافييالىق مۇراعاتتاردى جيناۋعا ارناعان قالامگەردٸڭ كٶپ تومدىعىن شىعارۋ جۇمىسىنا ارنايى كوميسسييا قۇرىلىپ, جيناقتى جانرلىق, تانىمدىق ەرٸ تاقىرىپتىق اياسىنا قاراي جٸكتەپ, تولىمدى ەڭبەك ەتٸپ قۇراستىرعانى بايقالادى. ەسٸرەسە, قالامگەردٸڭ "حان باتىر قابانباي", "قاراكەرەي قابانباي", "قازاق ەرتەگٸلەرٸ", "قازاق ەمشٸلٸگٸ مەن دەرٸگەرلٸگٸ", "قازاق ەتنوگرافيياسى" سەكٸلدٸ ۇزاق جىلدىق قاجىرلى ەڭبەگٸمەن تٸرنەكتەپ جيعان كٸتاپتارىنىڭ ۇلتتىق تاريح پەن ەتنوگرافيياعا, فولكلورعا قوسار ٷلەسٸ قوماقتى ەكەنٸ داۋسىز.
قازاقستان جازۋشىلار وداعى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى مارالتاي رايىمبەكۇلى قالامگەر شىعارماشىلىعىنا توقتالىپ, "زەينوللا سەنٸك اعامىزدىڭ ەڭبەكتەرٸنەن وتانشىلدىق رۋح, ۇلتتىق تانىم مەنمۇندالاپ تۇراتىنىن", قىتاي قازاق ەدەبيەتٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاپ, كەمەلدەندٸرگەن ٷركەردەي توپتىڭ ٸشٸندە ز. سەنٸكتٸڭ ورنى بٸر بٶلەك ەكەنٸن تەپتٸشتەي ايتىپ, زەينوللا سەنٸك شىعارماشىلىعى ەلٸ دە زەرتتەۋدٸ, تالداۋدى, ناسيحاتتاۋدى قاجەت ەتەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. سونداي-اق, جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, اقىن شەمشابانۋ حامزاقىزىنىڭ جىرلارىنىڭ مٶلدٸر يٸرٸمدەرگە, تىڭ تٸركەستەرگە, ٶزگەشە ويلارعا ارقاۋ بولاتىن سونى شۋماقتارىنان مىسال كەلتٸرٸپ, 2 تومدىق شىعارمالار جيناعىنا ەنگەن جىرلاردىڭ وقىرمان قاۋىمعا بەرەرٸ مول بولارىن جەتكٸزدٸ.
كٶپتومدىق ەڭبەكتەر تۋرالى ارابتانۋشى عالىم ماقسۇت شافيعوۆ "حالىق پەرزەنتٸ" تاقىرىبىندا عالىم-قالامگەردٸڭ جاستىق شاعىنان ەستەلٸكتەر ايتا كەلٸپ, "ول ٶزٸنٸڭ ەلگە مول ەڭبەك قالدىرۋ جوسپارى بارىن جاستىق شاعىندا-اق ايتاتىن" دەپ, ز. سەنٸكتٸڭ جۇرتقا بەيمەلٸم قىرلارىنا توقتالسا, فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دۋداريشا سارتباەۆا "دەمەجان باتىر تاريحي ەسسەسٸ" جٶنٸندە ٶز ويلارىن ورتاعا سالدى. ول قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى قابدەش جۇمادٸلوۆ پەن زەينوللا سەنٸك شىعارماشىلىعىنداعى ٶزارا بايلانىسپەن قاتار, ٶزگەشەلٸكتەرٸن دە قامتىپ, ق. جۇمادٸلوۆ تاريحي كەيٸپكەرلەر وبرازىن كٶركەمدٸك دەڭگەيدە جەتكٸزسە, ز. سەنٸك تاريحي دەرەكتەرگە باسا مەن بەرەدٸ, بۇل ونىڭ "دەمەجان باتىر" تاريحي ەسسەسٸنەن انىق بايقالادى دەپ, ناقتى مىسالدار ارقىلى ويىن جەتكٸزدٸ.
ال فيلولوگييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دوتسەنتٸ نۇرلان مانسۇروۆ بولسا "جازۋشى شىعارماشىلىعىنداعى تٸلدٸك قولدانىستار" تاقىرىبىن جان-جاقتى اشۋعا مەن بەردٸ. ول ٶز بايانداماسىندا ز. سەنٸكتٸڭ تٸلگە, تٸل تازالىعى مەن قۇنارلىعىنا باسا مەن بەرەتٸندٸگٸن باسا ايتتى. كەستەلٸ سٶز, ورامدى وي, ۇتقىر تٸركەسپەن بٸرگە, ز. سەنٸك شىعارمالارىندا ەدەبي ورتا كٶپ قولدانا بەرمەيتٸن, بٷگٸنگٸ جاستار ماعىناسىن بٸلۋ تٷگٸل, توسىرقاي قارايتىن, بٸراق ٶزٸنٸڭ تاريحي ەرٸ تٸلدٸك ماڭىزىن ەش جويمايتىن نەبٸر سٶزدەردٸ تابيعي تٷردە قولدانىسقا ەنگٸزٸپ, ەلگە ۇسىنا بٸلگەن سۋرەتكەر رەتٸندە قابىلدايتىنىن, بۇعان مىسالدار كٶپ ەكەنٸن باسا ايتتى.
جاس ٸزدەنۋشٸ عالىم قاسىمحانۇلى "زەينوللا سەنٸك شىعارماشىلىعىنداعى ازاتتىق يدەياسى" تاقىرىبىندا قالامگەر شىعارماشىلىعىنىڭ تٷپكٸ يدەيا-مەنٸنە توقتالىپ, ساراپتامالىق بايانداما جاسادى.
"ان-ارىس" باسپاسىنىڭ ديرەكتورى كەدٸربەك قۇناپيياۇلى "كٶپتومدىق باسىلىمدار تۋرالى" كٸتاپتاردىڭ قۇراستىرىلۋ, رەتكە كەلتٸرۋ, مازمۇندىق-مەندٸك توپتاستىرۋ بارىسى تۋرالى ٶزٸنٸڭ ويىمەن بٶلٸستٸ.
كەش بارىسىندا عالىم قاليبەكۇلى, الماس احمەتبەكۇلى باستاعان بەلگٸلٸ اقىندار جىردان شاشۋ شاشتى.
