ايتۋلى شارانى «ۇلتتىق مەملەكەتتٸك عىلىمي-تەحنيكالىق ساراپتاما ورتالىعى» اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىردى.
فورۋمنىڭ باستى ماقساتى – عىلىم مەن بيزنەس اراسىن جانداندىرۋ, عالىمداردىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتٸن كەڭەيتٸپ, ىنتالاندىرۋ, عىلىمي-زەرتتەۋلەر مەن رەيتينگٸ جوعارى شەتەلدٸڭ عىلىمي جۋرنالدارىنا جارييالاناتىن عىلىمي ماقالالاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بولدى.
فورۋم جۇمىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸ مەن عىلىم كوميتەتٸنٸڭ باسشىلارى, Springer Nature, Clarivate Analytics, «ياندەكس», «روساتوم», ەۋرازييا پاتەنتتٸك ۇيىمىنىڭ ٶكٸلدەرٸ جەنە قازاقستاننىڭ عىلىم-بٸلٸم مەكەمەلەرٸ قاتىستى.
فورۋمعا قاتىسۋشىلار الدىندا قر بعم عىلىم كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى بولاتبەك ەبدراسٸلوۆ سٶز سٶيلەپ, قازاقستاننىڭ يننوۆاتسييالىق مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالى ايتتى.
– بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك رەيتينگٸندە دەف سراپتاماسى بويىنشا قازاقستان 53 ورىندا, تمد ەلدەرٸ اراسىندا قازاقستاننىڭ الدىندا ەزٸربايجان (37 ورىن) مەن رەسەي (43 ورىن) تۇر. بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتٸڭ 5 فاكتورى بويىنشا بٸزدە نەتيجە جاقسارعان. ەڭ كٶپ دامۋ يننوۆاتسييا فاكتورى بويىنشا (59) بايقالعان, – دەدٸ كوميتەت تٶراعاسى.
ٶز كەزەگٸندە ب.ەبدراسٸلوۆ فورۋم ساراپشىلارىنىڭ نازارىن قازاقستاندىق بيزنەسكە قازاقستاندا يننوۆاتسيياعا ينۆەستيتسييا سالۋ قىزىقپايتىنىن اۋدارىپ, «تاپسىرىس بەرۋشٸنٸڭ داعدارىسى» دەگەن مەسەلەگە اۋداردى. بۇل دەگەنٸڭٸز, بيزنەس عىلىم الدىنا اۋقىمدى مەسەلە قويا المايدى.
قازاقستاندىق قايتا قالىپقا كەلەتٸن ەنەرگييا كٶزدەرٸ تۋرالى «مەملەكەتتٸك عىلىمي-تەحنيكالىق ساراپتاما ۇلتتىق ورتالىعى» اق پرەزيدەنتٸ ەدٸل ىبىراەۆ ايتتى.
– قايتا قالىپقا كەلەتٸن ەنەرگييا كٶزدەرٸنٸڭ قازاقستاندا مٷمكٸندٸگٸ ايتارلىقتاي مول, الايدا جەتكٸلٸكتٸ پايدالانىلىپ جاتقان جوق. بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاندا بالامالى ەنەرگييا ٶندٸرۋ جالپى كٶلەمنەن بار بولعانى 0,4% قۇرايدى. بٸراق قازاقستان ورتا ازييا مەملەكتەتەرٸ ٸشٸندە العاش بولىپ قايتا قالىپقا كەلەتٸن ەنەرگييا كٶزدەرٸنە ورىن بٶلەتٸن تٶمەن كٶمٸرسۋلى ەكونوميكاعا كٶشۋ ستراتەگيياسىن قۇردى, – دەدٸ.
الدىن الا بەرٸلگەن باعا بويىنشا, رەسپۋبليكاداعى دەستٷرلٸ ەمەس قايتا قالىپقا كەلەتٸن ەنەرگييا كٶزدەرٸ ەلەكتر ەنەرگيياسى ٶندٸرٸسٸندە تەحنيكالىق تۇرعىدا پايدالانۋعا بولادى.بۇل مەملەكەتٸمٸزدە ەلەكتر قۋاتىن تۇتىنۋددى ارتتىرادى جەنە جىلىنا 337 ملرد. كۆت.س قۇرايدى, ونىڭ ٸشٸندە:
- جەل ەنەرگيياسى – جىلىنا 322 ملرد. كۆت.س
- كٷن ەنەرگيياسى – جىلىنا 4 ملرد. كۆت.س
- شاعىن گەس – 11 ملرد.جىلىنا كۆت.س
بۇدان بٶلەك فورۋم الاڭىندا وتاندىق جەتەكشٸ جەنە شەتەلدٸك ماماندار بايانداما جاساپ, كەلەسٸ تاقىرىپتار بويىنشا پانەلدٸ جارىسسٶز ٶتكٸزدٸ:
«عىلىم مەن بيزنەس ىنتىماقتاستىعى» الاڭىندا «ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋ جەنە قر ۇلتتىق تەحنولوگييالىق باستامالارى اياسىندا اقپاراتتىق جٷيەلەردٸڭ قورعاۋ, باسقارۋ جەنە ساراپتاۋ»,
- «بولاشاقتىڭ ەنەرگيياسىن دامىتۋ بويىنشا بولجاۋدا زاماناۋي زەرتتەۋ»
- «حالىقارالىق پاتەنتتەۋ جاھاندىق ات-نارىعىندا جەتٸستٸككە جەتۋدٸڭ ماڭىزدى فاكتورى» جەنە ت.ب.
فورۋم جۇمىسى اياسىندا Springer Nature جەنە Clarivate Analytics كومپانيياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ ٸزدەنۋشٸ عالىمدار ٷشٸن عىلىمي جۋرنالداردى تاڭداۋ, اۆتورلىق ينسترۋكتسيياسى, ساپالى عىلىمي ماقالا دايىنداۋدىڭ جولدارى, قۇرىلىمدىق عىلىمي ماقالالارمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ تەرتٸبٸ, زەرتتەۋ جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسىن قورىتۋ, عىلىمي جۋرنالدارمەن حات الماسۋ سىندى ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا سەمينار-ترەنينگتەر ٶتتٸ.
عالىمداردىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتٸن ىنتالاندىرۋ, ماقساتىندا ەلٸمٸزدەگٸ «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالاسىن زەرتتەپ, دامۋىنا ٷلەس قوسىپ جٷرگەن عالىمدار ماراپاتتالدى. ماراپاتتاۋدا عالىمداردىڭ «جاسىل» ەنەرگەتيكا سالاسى بويىنشا جوعارى سٸلتەمەگە يە بولعان عىلىمي ماقالالارى نازارعا الىندى.
زايادان بولاتحان, بيولوگييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ پروفەسسورى
شىنتەمٸروۆ الماس, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, PhD (ليۆەرپۋل ۋنيۆەرسيتەتٸ), نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ روبوت تەحنيكاسى زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشٸسٸ
تەن ۆيكتور, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ» وقىتۋشىسى
يبراەۆ نييازبەك, فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ە.بٶكەتوۆ اتىنداعى قارمۋ-دٸڭ پروفەسسورى
بوجكو لاريسا, رۋدنىي يندۋستريالدى ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقۋ ٸسٸ جەنە عىلىمي جۇمىستار جٶنٸندەگٸ پرورەكتورى
حابدۋللين ەسەت, رۋدنىي يندۋستريالدى ۋنيۆەرسيتەتٸ ەنەرگەتيكا جەنە اقپاراتتىق جٷيەلەر فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى
حابدۋللينا زەۋرەش, رۋدنىي يندۋستريالدى ۋنيۆەرسيتەتٸ ەلەكترەنەرەگيياسى جەنە جىلۋ ەنەرگەتيكاسى كافەدراسىنىڭ جەتەكشٸسٸ.
توقمولدين نۇرلان, فيزيكا-تەحنيكا ينستيتۋتى
«ۇمعتسو» اق قوعاممەن بايلانىس بٶلٸمٸ
