بٷگٸندە ەلٸمٸزدەگٸ تۇرمىستىق قالدىقتاردى رەتتەۋ ٸسٸمەن قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ مينيسترلٸگٸ اينالىسادى. ەلدەكٸمدەر تۇرمىستىق قالدىقتارمەن قر ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸ اينالىسادى دەپ ويلاپ قالۋى مٷمكٸن. ٶز كەزەگٸندە ەكولوگ ماماندار پلاستيك بٶتەلكەلەردٸ سىرت ەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا ۋاقىتشا مورتوريي جارييالعان قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ مينيسترلٸگٸنەن تۇرمىستىق قالدىقتاردى رەتتەۋ ٸسٸن قۇزٸرەتٸن الىپ, باسقا ۆەدموستۆاعا بەرۋ كەرەك ەكەنٸن ايتۋدا.
ەندٸ نەگٸزگٸ مەسەلەگە كٶشسەك. قازٸر ەلٸمٸزدەگٸ پلاستيك بٶتەلكەلەردٸ جيناۋ, سۇرىپتاۋ جەنە ٶڭدەۋ سالاسىنىڭ مايىندا جىل سايىن 180-250 ملرد تەڭگە اينالادى ەكەن. شاشىلىپ جاتاتىن پلاستيك بٶتەلكەلەردٸڭ اينالاسىندا ەشكٸم مۇنشاما قوماقتى قارجى اينالادى دەپ ويلاماۋى مٷمكٸن. ايتپاقشى, 1 كەلٸ پلاستيك بٶتەلكەنٸڭ نارىقتاعى باعاسى 200-400 تەڭگە قۇرايدى ەكەن. ال ەلٸمٸزدەگٸ پلاستيك بۇيىمداردىڭ ٶڭدەۋمەن اينالىستانى كەسٸپورىندارى جىل سايىن 60 مىڭ توننا تۇرمىستىق قالدىقتى ٶڭدەيتٸن مٷمكٸندٸككە يە.
جاقىندا وسى پلاستيك بٶتەلكەلەردٸ ٶڭدەۋ ٸسٸمەن اينالىساتىن كەسٸپورىندار قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ مينيسترلٸگٸنە ٶزدەرٸنٸڭ شيكٸزات تاپشىلىعىن سەزٸنگەندەرٸن ايتىپ, شاعىمدانىپتى. ٶيتكەنٸ ەلٸمٸزدەگٸ پلاستيك بٶتەلكەلەردٸ جيناپ, سۇرىپتاۋ ٸسٸمەن اينالىساتىن شاعىن كەسٸپكەرلەر تۇرمىستىق قالدىقتاردى وتاندىق كەسٸپورىندارعا ٶتكٸزگەنشە, قىمبات باعاعا سىرت ەلدەرگە جٸبەرگەندٸ جٶن كٶرەتٸن بولسا كەرەك.
ٶز كەزەگٸندە قر يندۋسترييا جەنە ينفراقۇرىلىمدىق دامىتۋ مينيسترلٸگٸ نارىقتاعا جاعدايعا تالداۋ جاساپ, 2 ليتەر جەنە ودان دا كٶلەمدٸك پلاستيك بٶتەلكەلەردٸ سىرت ەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا 6 ايعا مارتوريي جارييالاعان.
مينيسترلٸكتٸڭ بۇل قادامى تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناپ, سۇرىپتاپ كەلگەن شاعىن كەسٸپكەرلەرگە ۇناي قويماعانى بەلگٸلٸ. مينيسترلٸك ٶكٸلدەرٸ بولسا, ۋاقىتشا موراتوريي تۇرمىستىق قالدىقتاردى ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىنداردىڭ جۇمىسىنا سەرٸپٸن بەرٸپ, ەلٸمٸزدە جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرىپ, مەملەكەت قازىناسىنا بٸرشاما سالىق تٷسەتٸنٸن ايتۋدا.
ال ۋاقىتشا ماراتورييگە نارازى توپ مينيسترلٸك ٸرٸ كەسٸپوىرنداردىڭ مٷددەسٸن قولداپ وتىرعانىن ايتىپ, ايىپتادى. ولار ۋاقىتشا شەكتەۋدٸ دەرەۋ توقتاتپاسا تۇرمىستىق قالدىقتاردى جيناۋ, سۇرىپتاۋ ٸسٸمەن اينالىساتىن شاعىن كەسٸپكەرلەر بانكروتقا ۇشىراپ, مىڭداعان ادام جۇمىسسىز قالاتىنىن جەتكٸزدٸ.
سونداي-اق ولار ەلٸمٸزدەگٸ تۇرمىستىق قالدىقتاردى ٶڭدەۋ ٸسٸمەن اينالىساتىن كەسٸپورىندار ەلٸمٸز بويىنشا جينالاتىن پلاستيك بٶتەلكەلەردٸ تولىقتاي ٶڭدەۋگە ٶندٸرٸستٸك قۋاتى جەتپەيتٸنٸن دە تٸلگە تيەك ەتتٸ. باعامداپ قاراساڭىز, نارازى توپتىڭ دا ۋەجٸنە قۇلاق اسۋعا بولادى.
بٷگٸندە تۇرمىستىق قالدىقتاردى ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىندار ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق وبلىسىندا جوق. شەكارا ماڭىنداعى تۇرمىستىق قالدىقتاردى جينايتىن شاعىن كەسٸپكەرلەر ٷشٸن جيناعان تۇرمىستىق قالدىقتارىن مىڭداعان شاقىرىم قاشىقتا جاتقان ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىنعان تاسىمالداعانشا ٸرگەدەگٸ كٶرشٸ ەلدەرگٸ ساۋدالاعان تيٸمدٸ. ٶيتكەنٸ, مىڭداعان شاقىرىم جول جٷرگەندە تٷسكەن تابىس كٶلٸك شىعىنىن اقتامايتىنى انىق. وسى رەتتە موروترييعا قارسى شىعۋشىلاردى دا تٷسٸنۋگە بولاتىنداي...
سوىنمەن قاتار تۇرمىستىق قالدىقتاردى سۇرىپتاپ, جيناۋمەن اينالىساتىن كەسٸپكەرلەر بۇل سالادا جۇمىس كٷشٸن تابۋ ٶتە قيىن ەكەنٸن دە العا تارتۋدا. راسىمەن دە دەل قازٸر قازاقستاندا ەشكٸمنٸڭ تۇرمىستىق قالدىقتاردى سۇرىپتاۋ ٸسٸمەن اينالىسقىسى كەلمەيدٸ. ەگەر مورتوريي سوزىلاتىن بولسا, شاعىن كەسٸپكەرلەر بانكروتقا ۇشىراپ, جۇمىسشىلارىنان ايىرىلۋى مٷمكٸن. ال بۇدان كەيٸن جٷيەلٸ ٸستٸ قايتا ۇيىمداستىرۋ قيىن بولاتىنى ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ. سوندىقتان بۇل مەسەلەدە ون رەت ويلانىپ, توعىز رەت تولعانىپ بارىپ شەشٸم قابىلداۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن بايقايسىڭ.
ايتپاقشى, 2019 جىلى ەلٸمٸزدە كارتون قاعاز قالدىقتارىن سىرت ەلدەرگە ەكسپورتتاۋعا شەكتەۋ قويىلىپ, ونىڭ سوڭى دا ٷلكەن داۋعا ۇلاسقانى ەسٸمٸزدە. پلاستيك بٶتەلكەلەر ەكسپورتىن شەكتەۋ ٸسٸ قاعاز-كارتوننىڭ جولىن قۋماسا ەكەن دەيمٸز. ٶزٸمٸزدٸڭ تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ ٶز جەرٸمٸزدە ٶڭدەلگەنٸ جاقسى. بٸراق بۇل شارۋادا قوس تاراپتىڭ دا جاپپا شەكپەۋٸنە باسا مەن بەرگەن جٶن.
