«مۋزىكا ادام جانىن جارقىنداتىپ, جالىنداتۋى تيٸس». نەمٸستٸڭ ۇلى كومپوزيتورى بەتحوۆەن ايتىپ كەتكەندەي, شىن مەنٸندە مۋزىكانىڭ قۇدٸرەتٸ شەكسٸز بە? شىن مەنٸندە سٶزسٸز-اق, ٸس-قيمىلسىز-اق, جەتٸ نوتادان شىققان ەۋەزبەن جٷرەكتٸڭ كٸلتٸن تابۋعا بولا ما? كٶڭٸل كٶگەرشٸنٸن ەركٸن سامعاتۋعا بولا ما?
ال ويىڭىزدا سەل كٷمەن بولسا, ناۋرىزدىڭ 20-سى كٷنٸ جامبىل اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك اكادەمييالىق فيلارمونيياسىن بەتكە الىڭىز. بۇل كٷنٸ سٸزدٸ قازاق ٶنەرٸندە ەشقاشان بولماعان تىڭ جاڭالىق كٷتٸپ تۇر.
فيلارمونييا ٸشٸنەن تۇڭعىش رەت مەملەكەتتٸك كلاسسيكالىق گيتاريستەر كۆينتەتٸ قۇرىلىپ, دەل وسى كٷنٸ بەتاشار كونتسەرتٸ ٶتەدٸ. كونتسەرتتٸڭ اتى دا ەرەكشە - «باستاۋ». نەبٸر ٶتكەل بەرمەس اساۋ ٶزەن, دارييا كٶلدەر بۇلاقتان باستالعانى ٸسپەتتٸ, بۇل ٶنەر ۇجىمى دا تۇساۋكەسەر كونتسەرتٸن جاقسى نيەتپەن ىرىمداپ قويىپ وتىر. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن, دەمەۋٸمەن جەلكەنٸن كەرٸپ, جولعا شىققان كۆينتەت قازاقتىڭ كلاسسيكالىق مۋزىكاسىنا جاڭاشا لەپ سىيلاماق. ۇجىم باۋىرجان جىلقىباەۆ, اقبار قيارىستان, ۇلانبەك احمەتوۆ, اسان ناربوتا, زەۋرە ناربوتا سىندى تالانتتى گيتاريستەردەن قۇرالعان.
ٶزٸن قوڭىر دالامەن ٷندەس دەپ بٸلەتٸن, قوس ٸشەكتٸ دومبىراسىن جانىنان تاستامايتىن قازاقتىڭ كلاسسيكالىق مۋزىكادان ٷلەسٸ جوق ەمەس. وعان كەشەگٸ عاسىردىڭ مايتالمانى سانالاتىن م.تٶلەباەۆ باستاعان كومپوزيتورلاردىڭ ەڭبەگٸن ايتساق جەتكٸلٸكتٸ. كلاسسيكانىڭ تۇعىرىنا تۋ تٸگٸپ, تىعىرىقتان شىعارعان تٶلەباەۆتان كەيٸن ٶزٸندٸك سوقپاعىن تاۋىپ, بٷگٸندە داڭعىل جولعا اينالعان قازاق كلاسسيكاسى جىلدان-جىلعا باس-اياعىن جيناپ, شىنايى ٶرٸسٸن تاۋىپ كەلەدٸ.
بۇل سٶزٸمٸزگە دەلەل رەتٸندە ساحناسىندا حالىق مۋزىكاسىنان باستاپ ٷلكەن سيمفونييالىق فورمالارعا دەيٸن ەر تٷرلٸ جانردىڭ باسىن قوسىپ, كلاسسيكالىق ٶنەردٸڭ ٸنجۋ-مارجانىن جاساقتاپ كەلە جاتقان فيلارمونييا ەڭبەگٸن ايتۋىمىزعا بولادى. كەلەر جىلى قۇرىلعانىنا 90 جىل تولاتىن قارا شاڭىراق رەپەرتۋارىن جاڭارتىپ, تولىقتىرىپ, ارتيستەرٸنٸڭ كەسٸبي شەبەرلٸكتەرٸن شىڭداۋدا ٷلكەن جۇمىستار اتقارىپ, ەلٸمٸزدٸڭ مۋزىكا ٶنەرٸنٸڭ دامۋىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ جەنە بۇل ەڭبەك جالعاسا دا بەرمەك. ۇدايى ٶسۋ مەن ٶركەندەۋ جولىندا كەلە جاتقان ٶنەر ۇياسى زاماننىڭ تالابى مەن تالعامىن دا ەسكەرٸپ وتىرادى.
– قازٸر ەسكٸنٸڭ توزىپ, جاڭانىڭ ٶنٸپ كەلە جاتقانىن بەينەلەيتٸن زامان بولىپ بارادى. ياعني ەلەمدەگٸ جاھاندانۋ مەسەلەسٸ قازاقتى دا اينالىپ ٶتپەيدٸ. بارلىق عىلىم سالاسىن بٸر شارپىپ ٶتەتٸن بۇل ۇعىم مەدەنيەتتٸڭ دە دامۋىنا ەسەر ەتٸپ جاتىر. بۇل كەزەڭدەگٸ مەدەني قوزعالىستىڭ ەرەكشەلٸگٸ – وسى سالاعا دەگەن قىزىۋشىلىعى بار شىعارماشىل جاستاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ ارتۋى دەر ەدٸم. جاڭا بۋىن ٶمٸردٸ بويامالاپ, بٸر جاقتى كٶرسەتۋدەن باس تارتىپ, زاماننىڭ اعىمىنا ساي ەۋەندەرمەن تانىتۋعا تىرىسۋدا. سوندىقتان تٷرلٸ باعىتتاردىڭ باستالۋىنا جەنە دامۋىنا ٷركە قاراۋدىڭ, بايبالام سالۋدىڭ قاجەتٸ جوق. بۇل كۆينتەتتٸڭ ٶمٸرگە كەلۋٸ دە وسى مٷددەدەن دەر ەدٸم, – دەيدٸ كۆينتەتتٸڭ كٶركەمدٸك جەتەكشٸسٸ باۋىرجان جىلقىباەۆ.
قازاق ەۋەزٸنٸڭ گارمونيياسى دومبىرا-قوبىز بۇراۋىنان شىعاتىندىقتان التى ٸشەكتٸ شەرتپەلٸ مۋزىكالىق اسپاپ - گيتارا ٷنٸنٸڭ قازاقى ماقامعا يٸلگەنٸ حح عاسىردىڭ ورتان بەلٸنەن دەيدٸ بٸلەتٸندەر. ونى العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ قازاقى مەنەردە قۇيقىلجىتقان قوراباي ەسەنوۆ «قازاق گيتاراسىنىڭ اتاسى» دەپ تانىلاتىنى تاعى بار. قالاي دەسەك تە يسپاننىڭ تەمٸر ٸشەكتٸ اسپابىنىڭ وسىدان بىلاي قازاق ٶنەرٸندە قالعانى قالعان. تاق-تۇق ەتكەن جاتتاندى دىڭعىر ەمەس, كەسٸبي مامانداردان قۇرالعان كۆينتەت سول سازدى قايتارا تٷلەتپەك.
«اساۋداي تولقىعان جٷرەكتەرٸڭٸز» جانىنا جاقىن ەۋەننەن سايا تاپسىن دەسەڭٸز, عاجاپ تا تىلسىم كەشتەن قۇر قالماڭىز. سٸز كەلٸڭٸز, گيتارا سٶيلەسٸن.
