قالالىق يپپودرومدا 100 جىلعا سوزىلعان قازاق-جوڭعار سوعىسىنىڭ شەشۋشٸ سەتٸ – وربۇلاق شايقاسى ساحنالاندى.
التىن وردانىڭ 750 جىلدىعىنا ارنالعان وسىناۋ كٷردەلٸ دە قوماقتى قويىلىمدى حالىقارالىق جەنە ايماقتىق ۇيىمداردىڭ, قۇرمەتتٸ كونسۋلدىقتاردىڭ, مەدەني ورتالىقتاردىڭ, ۇلتتىق باق ٶكٸلدەرٸ, سونىمەن قاتار ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن كەلگەن تانىمال اكتەرلەر مەن بلوگەرلەر تاماشالادى.
وربۇلاق شايقاسىن ساحنالاۋ, سول بٸر تاريحي سەتتٸ «قايتا تٸرٸلتۋ» وڭايعا تٷسپەگەن انىق. باستىسى بۇل قويىلىم ٶز ميسسيياسىن ورىندادى – تاريحي شايقاستى تاماشالاعان ٶسكەلەڭ بۋىن بٸلەكتٸڭ كٷشٸ, نايزانىڭ ۇشىمەن كەلگەن جەڭٸستٸڭ كۋەسٸ بولىپ, وربۇلاق شايقاسى تۋرالى مول ماعلۇمات الدى.
1643 جىلى جەڭگٸر حان مەن جالاڭتٶس باتىر باستاعان قازاقتار ەردەن باتۋر قولباسشىلىق قىلعان جوڭعاردىڭ ارميياسىن ويسىراتا جەڭگەن قييان-كەسكٸ ۇرىس كٶرەرمەندەردٸڭ كٶز الدىنان قايتا بٸر ٶتٸپ, تاريحتىڭ, اتا-بابالار ارۋاعىنىڭ جاڭعىرىعى ٸسپەتتٸ ەسەر قالدىردى.
تاۋدىڭ ەتەگٸندە, تابيعي دەكوراتسييامەن قويىلعان قويىلىمنىڭ ەسەرٸ مىقتى. ەسٸرەسە, جاستار مەن ٶسكەلەڭ ۇرپاق بويىنداعى پاتريوتتىق سەزٸمدٸ شىڭداۋدا تەڭدەسسٸز.
جاۋ ەسكەرٸنٸڭ ٶرتكە ورانۋى, ۇرىس الاڭىندا شۇرقىراسقان اتتاردىڭ وماقاسا قۇلاۋى, بەيعام جاتقان قازاق اۋىلىنا باسقىنشىلاردىڭ شابۋىلى, قۇنداقتاعى سەبيدٸ نايزانىڭ ۇشىنا ٸلٸپ, ەس بٸلٸپ قالعان بالا مەن ەيەلدٸ تۇتقىنعا الۋى, ويراندالىپ, شاڭىراعى ورتاسىنا تٷسكەن اۋىل, ٶرتەنگەن كيٸز ٷيلەر...
ال كٶك بايراقتى جەلبٸرەتٸپ, جاۋعا قارسى شاپقان قالىڭ قولدى كٶرگەندە كٶرەرمەندە رۋح پايدا بولدى. تٷتٸن سالۋ, اتىس-شابىستا كٶركەم فيلمنٸڭ ەلەمەنتتەرٸ دە ٶتە ەسەرلٸ شىققان. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا وربۇلاق شايقاسى تۋرالى كٶركەم دٷنيە جارىققا شىعادى.
نەگٸزٸ, بۇل ۇرىس كەزٸندە شايقاس بولعان ٶڭٸردٸڭ جەر بەدەرٸ شەشۋشٸ رٶل اتقارعانىن ەسكە سالا كەتەلٸك. سوعىس تاكتيكاسىندا شۇڭقىرلار ۇتىمدى پايدالانىلعان.
زەرتتەۋشٸلەر بۇل شايقاستا جەڭگٸر حاننىڭ قازاق ەسكەري ٶنەرٸندەگٸ بٸرقاتار كٷردەلٸ تاكتيكالاردى قولدانعانىن ايتادى.
ۇرىس الاڭىنا الدىمەن 300 اتتى شىعادى, ولار ٶزٸنە لاپ قويعان جوڭعار ەسكەرٸن دٸتتەگەن جەرگە ٸلەستٸرٸپ ەكەلەدٸ. يە, وسى كەزدە جەڭگٸر حان باستاعان تاعى 300 قول ۇرىس دالاسىنىڭ جەر بەدەرٸن ۇتىمدى پايدالانىپ, تاۋ-تاسقا, سايعا, ويعا تىعىلىپ, ولاردى كٷتٸپ بۇعىپ جاتقان ەدٸ. جوڭعار ەسكەرٸ قورشاۋعا تٷستٸ-اۋ دەگەندە قازاقتار تاۋ باسىنان ولارعا جاپپاي وق جاۋدىرىپ, قىرىپ تاستايدى.
بۇل دٷنيەجٷزٸلٸك تاريحتا 300 سپارتاندىقتىڭ 200 مىڭدىق پارسى ارميياسىن قىناداي قىرعىن ۇرىستان كەيٸنگٸ العاشقى جاعداي. يپپودرومدا سوعىس قيمىلدارىن تاماشالاعان حالىق قويىلىم اياقتالعاندا كٶزدەرٸنە جاس الىپ, جان تەبٸرەنٸستەرٸن جاسىرا الماي, قول شاپالاقتاۋمەن بولدى.
وسىناۋ شاراعا قوناقتار جەنە قالا تۇرعىندارىمەن بٸرگە الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ اماندىق باتالوۆ تا قاتىستى.
«وربۇلاق شايقاسى دٷنيەجٷزٸلٸك تاريحقا بٸرلٸك پەن ىنتىماقتىڭ كەرەمەت جەڭٸسكە ەكەلەتٸنٸنٸڭ جارقىن ٷلگٸسٸ رەتٸندە ەسكەري داڭق پەن ەسكەري شەبەرلٸكتٸڭ سيمۆولى بولىپ ەندٸ.
بٸزدٸڭ كەڭ دالامىز بەن اسقار بيٸك تاۋلارىمىزدى جاۋدان قورعاپ, ساقتاعان باتىرلىعى, ەرجٷرەكتٸلٸگٸ, وتانسٷيگٸشتٸگٸ ٷشٸن اتا-بابالارىمىزدىڭ الدىندا ٶلە-ٶلگەنشە قارىزدارمىز. سوندىقتان جاس ۇرپاق ٶتكەننەن مۇرا بولىپ قالعان تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ, ازاتتىعىمىزدى, بەيبٸتشٸلٸگٸمٸزدٸ بٸرلٸكتٸ, دوستىق پەن كەلٸسٸمدٸ ساقتاي وتىرىپ, ونى اسا قاستەرلەۋٸ كەرەك.
بٷگٸنگٸ شارا كٶپشٸلٸكتٸڭ ەسٸندە ۇزاققا قالاتىنىنا سەنٸمدٸمٸن. ەسٸڭٸزدە بولسىن, بٷگٸنٸڭٸز بەن ەرتەڭٸڭٸزدٸ ويداعىداي قۇرۋ ٷشٸن سٸز ٶتكەنٸڭٸزدٸ بٸلٸپ, ونى باعالاي بٸلۋٸڭٸز قاجەت», - دەدٸ ٶڭٸر باسشىسى.
شاراعا قاتىسقان ساياساتتانۋشى, جۋرناليست باقىتجان بۇحارباي تالدىقورعان يپپودرومىندا ٶتكەن كەڭ اۋقىمدى شاراعا ٶتە جوعارى باعا بەرٸپ, ونداي ناسيحات تەسٸلٸن الدا جيٸ پايدالانعان دۇرىس دەپ سانايتىنىن ايتتى.
«مەن وسىندا كەلگەنٸمە ٶتە قۋانىشتىمىن. وربۇلاق شايقاسىن سول قالپىندا ورىنداۋ سەكٸلدٸ جوبالاردى كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ دۇرىس دەپ سانايمىن. تاريحتى جاڭعىرتۋدىڭ وسى ەدٸسٸن قولدانۋ جاستاردىڭ اتا-باباسىنىڭ ٶتكەنٸنە قىزىعۋشىلىقپەن قاراۋعا جەنە پاتريوتيزم رۋحىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتاي الادى دەپ ويلايمىن. بۇل ادام جادىنان كٶپكە دەيٸن ٶشپەيتٸن, ٶتە وڭتايلى ۇيىمداستىرىلعان شارا بولدى», - دەيدٸ ول.
ەلگە كەرەمەت ەسەر بەرگەن بۇل شارانى الماتى وبلىسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن ٸشكٸ ساياسات باسقارماسى ۇيىمداستىرعانىن باسا ايتا كەتەلٸك.
ال شاراعا 1500-گە جۋىق ادام تارتىلعان. ولار -كاسكادەرلەر, ساداقشىلار, اكتەرلەر جەنە قويىلىمعا تارتىلعان قوسالقى ادامدار. جاۋىنگەرلەر مٸنگەن 150 اتقا ارنايى ەسكەري ات ەبزەل-جابدىقتارى دايىندالعان. قازاقتىڭ باسقا دا ەسكەري ٶنەر بۇيىمدارى دا جاسالدى.
ۇرىس الاڭىنداعى ەسكەري ٸس-قيمىلعا تانىمال قازاقستاندىق اكتەر - اسىلحان تٶلەپوۆ, ايان ٶتەپبەرگەن, بولات ەبٸلمانوۆ جەنە قازاق بوكسشىسى يبراگيم ەسكەندٸر قاتىستى.
ۇرىستان بٶلەك كٶشپەندٸلەر ٶمٸر-سالتىن كٶز الدىمىزعا ەكەلگەن كٶرٸنٸستەر ٸشٸندە ۇلتتىق ويىندار دا بولدى: "Jamby aty", "Sadaq aty".
ال "Qusbegi» شوۋىندا زاماناۋي ەسكەرلەر مەن قازاقتىڭ ۇلتتىق بۇيىمدارىنىڭ كٶرمەسٸ, شوۋ قويىلىمدار, سونىمەن قاتار قازٸرگٸ زامانعا لايىقتالعان ۇلتتىق ٷلگٸدەگٸ سەن ٷلگٸلەرٸ بويىنشا كٶرسەتٸلٸم بولدى. ونى تانىمال قازاقستاندىق ديزاينەر Aya Bapani ٶتكٸزدٸ.
سونىمەن قاتار, ۇلتتىق كيٸممەن كەلگەن قوناقتارعا باۋىرساق, قىمىز, قۇرت تەگٸن تاراتىلدى. ولار «BAU YRSAQ PARTY» جەنە «Qymyz BAR» سىندى برەندتەرمەن ٶتتٸ. ال بالالارعا ارنايى ويىن الاڭدارى جۇمىس ٸستەدٸ.
وسى دٷبٸرلٸ شارا كەزٸندەگٸ تاعى بٸر قىزىقتى وقيعا - 2 توننا باۋىرساقتىڭ دايىندالۋى بولدى. بۇل مەلٸمەت قازاقستاننىڭ رەكوردتار كٸتابىنا تٸركەلٸپ, ەنگٸزٸلدٸ.
