– قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا تٶراعالىققا قول جەتكٸزۋٸنٸڭ ٶزٸ بٸلگەن جانعا تاماشا تابىس. بٸز بۇل بيٸككە بٷكٸل تمد كەڭٸستٸگٸندە, بٷكٸل تٷركٸ ەلەمٸندە, بٷكٸل مۇسىلمان دٷنيەسٸندە بٸرٸنشٸ كٶتەرٸلگەن مەملەكەتپٸز. وسىلاي تاريحتا قالدىق...
– سٶزٸڭ دۇرىس. ال سەن ەقىۇ-عا تٶراعا بولىپ تۇرعاندا سول ۇيىمنىڭ سامميتٸن ٶتكٸزە العان جەنە ٶزٸندە ٶتكٸزە العان قازٸرشە جالعىز ەل دە قازاقستان ەكەنٸن ايتۋدى ۇمىتپاساڭ تٸپتٸ دۇرىس بولادى. ونىڭ ٷستٸنە ول سامميت كەزەگٸ كەلگەندە ٶتكٸزٸلگەن, بىلايشا ايتقاندا, سول جىلى ٶتكٸزٸلۋگە تيٸستٸ سامميت ەمەس ەدٸ. ول كەزەڭ ەقىۇ بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە داعدارىسقا ۇشىراپ, تۇراقتى شاقىرىلاتىن سامميتتەرٸ ۇيىمداستىرىلماعانىنا ون بٸر جىل بولعان كٷردەلٸ كەزەڭ ەدٸ. استانا سامميتٸنٸڭ قادٸر-قاسيەتٸنٸڭ بٶلەكتٸگٸ دە سوندا.
– ەندٸ سول بيٸككە قالاي كەلگەنٸمٸزدٸ ەڭگٸمەلەۋدٸ سۇرايمىن.
– شارل دە گوللدٸڭ «نا وستريە شپاگي» دەگەن تاماشا كٸتابى بار. سوندا ساياساتكەر بار قايرات-قابٸلەتٸن حالىقتى سوڭىنان ەرتۋگە جۇمساۋعا, كەيبٸر مەسەلەلەردە كەزٸ كەلگەنگە دەيٸن ٶزٸنٸڭ تٷپكٸ ماقساتىن ٸشٸنە بٷگە ۇستاۋعا, ونى دەل دەر شاعىندا عانا اشۋعا تيٸستٸ ەكەندٸگٸ ايتىلعان. ەستە ۇستايتىن سٶز.
وسىنداي مىسالداردى ەل باسقارعان ادامداردىڭ تالايىنان تابۋعا بولادى. سولاردىڭ بٸرٸ – ٶزٸمٸزدٸڭ ايبىندى حانىمىز ابىلاي. ونىڭ باسقا ەڭبەگٸن بىلاي قويىپ, تەك رەسەي مەن قىتاي اراسىندا جٷرگٸزگەن ديپلوماتيياسىن دۇرىستاپ ايتا الساق تا كٸم-كٸمدٸ دە قايران قالدىرار ەدٸك. ەكٸ جاقپەن دە تٸل تابىسا جٷرٸپ ٶز ەلٸن ونداعان جىلدار بويى ٸس جٷزٸندە, «دە-فاكتو» دەيمٸز عوي, تەۋەلسٸز ۇستاپ تۇرا العانى, اقىر اياعىندا ٶزٸنٸڭ دۇشپانىن, ياعني جوڭعارلاردى ولاردىڭ ٶزٸنٸڭ دۇشپانىنىڭ, ياعني تسين يمپەريياسىنىڭ قولىمەن قىرعىزىپ سالعانى, سٶيتٸپ جوڭعار مەملەكەتٸن جەر بەتٸنەن جويىپ جٸبەرگەنٸ (امان قالعان از بٶلٸگٸ قازاق دالاسى ارقىلى ەدٸل بويىنا جەتٸپ, رەسەيدٸڭ قۇرامىنا قوسىلىپ, قالماق كٷيٸندە ساقتالدى عوي) ەلەمدٸك ديپلوماتييا تاريحىنداعى عاجايىپ قۇبىلىستاردىڭ بٸرٸ دەپ سەنٸممەن ايتۋعا بولادى. تەك سونى تاريحشى عالىمدارىمىز جەرٸنە جەتكٸزٸپ جازا الماي جٷر.
– ابىلاي ديپلوماتيياسىن ايشىقتى اشىپ بەردٸڭٸز. وسى ارادا تاريح تۋرالى سۇراقتار قويعىم-اق كەلٸپ كەتتٸ. بٸراق, ول تاقىرىپ بويىنشا ارنايى ەڭگٸمەگە ۋاقىت تاباسىز عوي دەيمٸن.
– تاقىرىپتان اۋىتقىمايىق. سىرتقى ساياساتتى قالىپتاستىرۋدىڭ باستاپقى بەلەسٸن ايتقالى وتىرمىن.
سىرتقى ساياسات – پرەزيدەنتتٸك ساياسات. بۇل ساياساتتىڭ ستراتەگيياسى دا, تاكتيكاسى دا پرەزيدەنتتٸڭ قۇزىرەتٸندە. مۇنى اتاپ ايتۋ كەرەك, قاداپ كٶرسەتۋ كەرەك. ەلدٸڭ سىرتقى ساياساتىن مەملەكەت باسشىسى تٸكەلەي ايقىندايدى, تٸكەلەي جٷرگٸزەدٸ. بۇل – باسى اشىق اقيقات. تٷرلٸ ۆەدومستۆولاردىڭ دەربەس سىرتقى ساياساتى بولمايتىنى تەرٸزدٸ, ٶزٸن-ٶزٸ قۇرمەتتەيتٸن ەربٸر مەملەكەتتە كٶپ سىرتقى ساياسات بولمايدى. سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ – اتقارۋشى ورگان. ول پرەزيدەنتتٸڭ سىرتقى ساياساتىن تيٸمدٸ تٷردە جٷزەگە اسىرۋعا جاۋاپ بەرەدٸ.
مەن تەۋەلسٸزدٸك تٸزگٸنٸ قولعا تيگەن العاشقى كٷندەردەن باستاپ سىرتقى ساياسات مەسەلەلەرٸنە قاتتى كٶڭٸل بٶلۋگە تىرىستىم. وعان ناقتى دەلەل مىناۋ. 16 جەلتوقساندا بٸز تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ جارييالادىق. سول كٷننٸڭ ەرتەڭٸندە-اق مەن مەسكەۋدەگٸ شەتەل ەلشٸلەرٸنە جولىعىپ, قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە بايلانىستى وي-پٸكٸرلەرٸن بٸلۋدٸ جەنە جيناقتاپ, مەلٸمەت بەرۋدٸ تاپسىردىم.
«مەسكەۋدەگٸ شەتەل ەلشٸلەرٸنە جولىعىپ» دەگەنٸمە سەن تاڭدانبايسىڭ, ٶيتكەنٸ سول تۇستا اپپاراتتا جۇمىس ٸستەدٸڭ, بٸراق كەيٸنگٸ جاستار مۇنداي سٶزگە تاڭداناتىنى انىق, بەلكٸم, تٸپتٸ تٷسٸنبەيتٸن دە شىعار. مەسكەۋدەگٸ ەلشٸلەر دەگەنٸ قالاي دەيتٸن شىعار. مەسەلە مىنادا. باستاپقى كەزدە تەك بٸر بٸزدٸڭ ەمەس, تمد ەلدەرٸنٸڭ بەرٸنٸڭ شەت ەلدەردەگٸ مٷددەلەرٸ رەسەيدٸڭ ديپلوماتييالىق ٶكٸلدٸكتەرٸ ارقىلى قورعالاتىن. بٸردە-بٸرەۋٸندە شەتەلدٸك ەلشٸلٸكتەر بولمايتىن. ٶيتكەنٸ, بٸزدٸڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ اتى بار دا زاتى جوق ەدٸ. وداقتاس رەسپۋبليكالارداعى ونداي مينيسترلٸكتەردٸ ورتالىق ەيتەۋٸر كٶز قىلۋ ٷشٸن, رەسپۋبليكا ەكەن دەگٸزۋ ٷشٸن عانا قۇرىپ قويعان بولاتىن. ولاردىڭ قىزمەتٸ ديپلوماتييادان الىس جاتاتىن. سول كەزدە ايتىلاتىن «رەسپۋبليكانسكايا ديپلوماتييا» دەگەن كەكەسٸندٸ سٶز دە بولاتىن.
– تەۋەلسٸزدٸك العاننان كەيٸن بٸزدٸڭ سىرتقى ساياساتىمىزداعى ەڭ باستى ۇستانىم قانداي بولىپ بەلگٸلەندٸ?
نۇرسۇلتان نازارباەۆ: ەلٸمٸزدٸڭ گەوگرافييالىق تۇرعىدان ورنالاسۋىن, مەملەكەتتٸڭ گەوساياسي جاعدايىن, كٶپۇلتتىلىعىمىزدى, كٶپدٸندٸلٸگٸمٸزدٸ, كٶپتٸلدٸلٸگٸمٸزدٸ ەسكەرە وتىرىپ بٸزدٸڭ سىرتقى ساياساتتاعى ەڭ باستى ۇستانىمىمىز كٶپجاقتى باعدار بولۋى كەرەك دەگەن توقتامعا كەلدٸك. بۇل ارادا دا بٸز ٶزٸمٸزدٸ تولعاندىرعان كٶپ سۇراققا جاۋاپتى ۇلى ابايدان تاپقانداي بولدىق. ونىڭ «ادامزاتتىڭ بەرٸن سٷي, باۋىرىم دەپ» ايتاتىن سٶزٸ ناعىز حالىقارالىق ديپلوماتييانىڭ وي قازىعى ەمەس پە?
جالپى, بٸز حالىقارالىق ارەناداعى ٸس-قيمىلدارىمىزدى تەۋەلسٸزدٸككە دەيٸن-اق باستاعانبىز. 1991 جىلدىڭ باسىندا مەن تٷركييا پرەزيدەنتٸ تۇرعىت وزالدى قازاقستانعا شاقىرعانمىن. ول كەزدە كسرو سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ, ياعني وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ مەسكەۋدٸ اينالىپ ٶتٸپ, سىرتقى ساياسات سالاسىندا ەرەكەت جاساۋىنا قۇقى جوق بولاتىن. سوعان قاراماي مەن بٸرقاتار ەلدەر باسشىلارىمەن تٸكەلەي قارىم-قاتىناس ورناتتىم. اقش پرەزيدەنتٸ دجوردج بۋشپەن, ۇلىبريتانييا پرەمەر-مينيسترٸ دجون مەيدجورمەن, وڭتٷستٸك كورەيانىڭ پرەزيدەنتٸ رو دە ۋ-مەن كەزدەستٸم. سينگاپۋر ليدەرٸ لي كۋان يۋ-دٸ الماتىعا شاقىرىپ, كٶپ سٶيلەستٸم. ونىڭ بٸزدٸڭ ەكونوميستەردٸڭ الدىندا لەكتسييالار وقۋىن ۇيىمداستىردىم.
ەرينە, كەز كەلگەن ەگەمەن مەملەكەت ٶزٸنٸڭ ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قورعانىس قابٸلەتتٸلٸگٸن ساقتاۋ ارقىلى نىعايتاتىن بولادى. سوندىقتان بٸز ە دەگەننەن-اق سوعىستى بولدىرماۋ شارالارىن دا ويلاستىردىق, ەلٸمٸزدٸ, جەرٸمٸزدٸ قورعاۋدىڭ ەدٸستەرٸن كٶزدەيتٸن ەسكەري دوكترينانى, تيٸستٸ زاڭداردى قابىلدادىق. قازاقستاننىڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸگٸ, ەكونوميكاسىنىڭ دامۋى مەن ەسكەري قۇرىلىسىنىڭ دەڭگەيٸ ەلدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدە ەسكەري قۇرالداردى ەمەس, ەڭ الدىمەن ٶزٸنٸڭ ٸشكٸ قۋاتىنا جەنە پاراساتتى, سالماقتى ديپلوماتيياعا سٷيەنٸپ وتىرىپ, وسى زامانعى ساياسي قۇرالدارعا باسىمدىق ەتۋدٸ الدىمەن قاجەتسٸنەتٸن ەدٸ. شەكارانى تاسپەن قورشاماۋ كەرەك, شەكارانى دوسپەن قورشاۋ كەرەك. بٸز سولاي ەتتٸك.
– سٸزدٸڭ حالىققا جىل سايىنعى جولداۋلارىڭىزدا سىرتقى ساياسات مەسەلەلەرٸ دە قوزعالىپ تۇرادى. سولاردىڭ بەرٸندە باسىمدىقتار قاتارىندا الدىمەن رەسەي فەدەراتسيياسىمەن قارىم-قاتىناس ايتىلادى. مۇنىڭ سىرى نەدە?
– «سىرى» دەيتٸندەي ەشتەڭە جوق. گەوگرافييالىق تۇرعىدان دا, تاريحي تۇرعىدان دا بٸز ٷشٸن رەسەيدٸڭ ورنى بٸر بٶلەك.
دامۋ ٷدەرٸسٸندەگٸ قازاقستاننىڭ باستى سەرٸكتەسٸ – رەسەي. 2006 جىلى مەملەكەتتٸك دۋمانىڭ 100 جىلدىعىنا ارنالعان وتىرىستا سٶيلەگەن سٶزٸمدە مەن تەك بٸر جىلدىڭ ٶزٸندە, اتاپ ايتقاندا 2005 جىلى رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ پۋتينمەن 8 رەت كەزدەسكەنٸمٸزدٸ ايتقانمىن. مۇنداي جاعداي مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ اراسىندا سيرەك دەپ ويلايمىن. باسقاشا بولۋى دا مٷمكٸن ەمەس. مەسەلە قازاقستان حالقىنىڭ شيرەك بٶلٸگٸن ورىس ەتنوسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ قۇرايتىنىندا عانا ەمەس. قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ مەڭگٸلٸك ەرٸپتەستەر بولۋعا تيٸستٸگٸ تالاسسىز. مەنەن رەسەيمەن قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ قانداي بولعانىن قالار ەدٸڭٸز دەپ سۇراپ جاتادى. وعان كەزٸندە جۇرتقا بەلگٸلٸ سٶزدٸ پايدالانىپ جاۋاپ بەرگەنمٸن. «گەوگرافييا بٸزدٸ كٶرشٸ ەتتٸ. ەكونوميكا بٸزدٸ سەرٸكتەس ەتتٸ. قاجەتتٸلٸك بٸزدٸ وداقتاستار ەتتٸ», دەگەنمٸن. قازٸر دە سونى ايتامىن. جاڭاعى سٶزدٸ ايتقان ادام – دجون كەننەدي, ول سٶزٸ اقش-تىڭ كانادامەن قارىم-قاتىناسىنا بايلانىستى ايتىلعان. مەن قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ قارىم-قاتىناسى وسى سيپاتتا بولعانىن قالايمىن. ونى رەسەيدەگٸلەر دە جاقسى تٷسٸنەدٸ. گۋميلەۆتٸڭ بٸر سٶزٸ بار, رەسەي تەك ەۋرازييالىق مەملەكەت رەتٸندە عانا, تەك ەۋرازييالىق يدەياسى ارقىلى عانا ەل بولىپ قالا الادى دەپ كەلەتٸن. ەكٸ ەلدٸڭ اراسىندا سىندارلى ٷنقاتىسۋ ارقىلى, ٶزارا مٷددەلەردٸ ەسكەرۋ ارقىلى شەشۋگە بولمايتىن بٸردە-بٸر پروبلەما جوق.
– قازاقستان ديپلوماتيياسىنىڭ تاريحىنان قانداي وقيعالار ەسٸڭٸزدە قالدى?
– بٸر جولى مىنانداي جاعداي ورىن الدى. استانادا ٶتە اۋقىمدى كونفەرەنتسييا ٶتٸپ جاتقان ەدٸ. كونفەرەنتسييا باعدارلاماسىنا شۇقشييا قاراپ وتىرعان پۋتين بٸر كەزدە الدىنداعى ميكروفوندى قوسىپ: «مىنا قاعازدى دايىنداعان ادامدار – نازارباەۆتىڭ جاۋلارى» دەپ سالدى. بەرٸمٸز اڭ-تاڭ قالدىق. سودان كەيٸن ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ ٶز ويىن: «مۇندا رەسەي اقش-پەن, باسقا دا كٷشتەرمەن بٸرگە ٶڭٸردەن تىس كٷش رەتٸندە كٶرسەتٸلٸپتٸ. قاشاننان بەرٸ بٸز ٶڭٸردەن تىس كٷشكە اينالىپ جٷرمٸز?» دەپ تٷسٸندٸردٸ. سٶزٸ دۇرىس بولعان سوڭ مەن ٷندەمەدٸم. راسىندا دا, ٶزٸمٸزدٸڭ قۇداي قوسقان كٶرشٸمٸز رەسەي بٸز ٷشٸن قالاي ٶڭٸردەن تىس كٷش بولا الادى? سٶيتسەم, كونفەرەنتسييا قۇجاتتارىن دايىنداۋ ەدەتتەگٸدەي سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنە ەمەس, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸنە تاپسىرىلعان ەكەن, ديپلوماتييانىڭ قىر-سىرىن, ەڭ باستىسى – سىرتقى ساياساتتىڭ مەن-جايىن ولار قايدان بٸلسٸن?
سونداي تاعى بٸر جاعداي ەلٸمٸزدٸڭ اتاۋىنىڭ اعىلشىنشا جازىلۋىنا بايلانىستى بولدى. بٸز بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا قابىلدانعاندا ەلدٸڭ اتى اعىلشىن تٸلٸندە «Kazakhstan» كٷيٸندە جازىلاتىن. دۇرىس جازىلاتىن. وسىلاي بولعاندا «kh» ارقىلى قازاقتىڭ تٸلٸندەگٸ «ق» دىبىسى دەل بەرٸلەتٸن. بٸرنەشە جىلدان كەيٸن ونوماستيكالىق كوميسسييا ەلدٸڭ اعىلشىنشا اتاۋىن «Kazakstan» دەپ جازۋ جٶنٸندە شەشٸم شىعارىپتى. سٶيتٸپ, بٸز قازاقتاردىڭ ەلٸ ەمەس, كازاكتاردىڭ ەلٸ سيياقتى كٶرٸنەتٸن بولدىق. بۇل حالىقارالىق ۇيىمداردا كەدٸمگٸدەي تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸك تۋعىزدى. اقىرى ول قاتەلٸكتٸ جٶندەدٸك. قازٸر ەل اتاۋى باستاپقى نۇسقاسىنداعىداي «Kazakhstan» بولىپ جازىلادى.
ديپلوماتييادا ۇساق-تٷيەك دەگەن بولمايدى. بٸزدٸڭ بٸر جوعارى لاۋازىمدى ديپلوماتىمىز بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا جاسىل تٷستٸ كوستيۋم كيٸپ بارعان كٶرٸنەدٸ. سول-اق ەكەن ديپلوماتييالىق ورتادا بۇل ارقىلى قازاقستاننىڭ يسلامدىق مەملەكەت ەكەندٸگٸ مەڭزەلٸپ تۇر دەگەن ەڭگٸمە تاراپ كەتٸپتٸ. ودان كەيٸن ديپلوماتىمىزدىڭ جاسىل تٷستٸ كيٸمگە جولاۋدى قويعانى ٶزٸنەن ٶزٸ تٷسٸنٸكتٸ شىعار.
وسى ارادا تاعى بٸر جايعا توقتالا كەتەيٸن. بٸزدٸ, مىسالى, بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىندا مەملەكەتتٸك تٸلدە – قازاق تٸلٸندە سٶيلەمەدٸ دەپ كٸنە تاعىپ جاتاتىندار تابىلادى. نەگٸزٸندە, وندا قاي تٸلدە سٶيلەسەڭ دە ەرٸكتٸسٸڭ. بٸراق سٶزٸڭدٸ سونداعى رەسمي التى تٸلدٸڭ بٸرەۋٸنە سينحروندى اۋدارمانى قامتاماسىز ەتۋٸڭ كەرەك. جارايدى, ونى دا جاساۋعا بولادى دەيٸك. قازاق تٸلٸندەگٸ سٶزدٸ, ايتالىق, اعىلشىن نەمەسە فرانتسۋز تٸلٸنە اۋدارىپ تۇرسىن دەيٸك. الايدا, سول تٸلدەن يسپان نەمەسە قىتاي تٸلٸنە ەرٸ قاراي تاعى اۋدارۋ كەرەك. مۇنداي قوسارلانعان اۋدارمادا سينحروندىلىقتى ساقتاۋ ٸس جٷزٸندە مٷمكٸن ەمەس. ونىڭ ٷستٸنە ٶتە جاۋاپتى مەتٸندەردٸڭ اۋدارماسىندا ساياسي تۇرعىدان ونشا دەل جەتكٸزٸلمەگەن تۇستار دا كەزدەسٸپ قالاتىنى بولادى.
مەن كەلٸسسٶزدەردٸ قازاق تٸلٸنەن سەنٸمدٸ اۋدارماشى بار جەردە قازاق تٸلٸندە جٷرگٸزۋگە تىرىسامىن. امال نە, ونداي مٷمكٸندٸك دەيٸم بولا بەرمەيدٸ. اۋدارماشىعا دا كٶپ نەرسە بايلانىستى.
– كٶپتەگەن كٸتاپتاردا سٸزدٸڭ كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋ مەنەرٸڭٸز جٶنٸندە جازىلعان. كەلٸسسٶزدٸ كٶڭٸلدەگٸدەي جٷرگٸزۋ ٷشٸن قانداي قاسيەتتەر قاجەت دەر ەدٸڭٸز?
– ەڭ كەرەگٸ – مەملەكەتتٸك مٷددەلەرگە ادالدىق. ەر كەلٸسسٶزگە ٷلكەن دايىندىق كەرەك. مەسەلەنٸڭ مەن-جايىنا قانىق بولۋ قاجەت. ديپلوماتييا دەگەندٸ كٶپ ادام الدىمەن ايلا دەپ ويلايدى. كەلٸسسٶزدەر كەزٸندە قۋلىقپەن, ايلامەن الداپ سوققان جاعدايلار تاريحتا بارشىلىق, بٸراق بٷگٸندە ونداي تەسٸلدەردٸڭ كٷنٸ ٶتكەن. قۋ ادام سەنٸمسٸزدٸك تۋعىزادى. مەن اڭعارىمپاز جەنە ىنتالى اقىل دەر ەدٸم. پاراساتتى پايىم كەرەك. بايقامپازدىقتىڭ دا ورنى ٷلكەن. كەلٸسسٶز جٷرگٸزٸپ وتىرعان ادامىڭنىڭ بەت-جٷزٸندەگٸ بايقالار-بايقالماس ٶزگەرٸستەردەن جان دٷنيەسٸندەگٸ تولقىنىستاردى تانۋ ٶتە قيىن, بٸراق مٷمكٸن نەرسە. جالپى, كەلٸسسٶز جٷرگٸزۋ ٶنەرٸ ٶزٸڭمەن سٶيلەسۋشٸنٸڭ اقىل-ويىنا ٶزٸڭنٸڭ مٷددەڭ تالاپ ەتەتٸن يدەيالاردى بٸر-بٸر تامشىلاپ قۇيا بٸلۋدەن كٶرٸنەدٸ دەر ەدٸم.
– 2001 جىلى مەن سٸزدٸڭ اقش-قا ساپارىڭىزدى كٶرسەتەتٸن جۋرناليستەر توبىندا بولعانمىن. سوندا الدىمەن ەلدٸڭ پرەزيدەنتٸ دجوردج بۋشتىڭ ەكەسٸ تۇراتىن تەحاسقا بارعانىڭىز, ٷلكەن بۋشپەن بەيرەسمي سٶيلەسكەنٸڭٸز, ناگرادا تاپسىرعانىڭىز, ودان كەيٸن ەرتەڭٸندە ۆاشينگتونعا كەلٸپ, كٸشٸ بۋشپەن كەلٸسسٶز جٷرگٸزگەنٸڭٸز ٶتە ەدەمٸ شىقتى.
– جالپى, امەريكالىقتار ٶزدەرٸن ٶتە تابيعي ۇستاي الادى. 2006 جىلى اقش-قا بارعانىمدا دا اتلانت مۇحيتىنىڭ جاعاسىندا ٷلكەن بۋشتىڭ ٷيٸندە بولعانمىن. سوندا دجوردج بۋش مەنٸ تٷنەمەلٸككە ۇلىنىڭ, ياعني كٸشٸ دجوردج بۋشتىڭ ۇيىقتايتىن تٶسەگٸنە جاتقىزدى, ەرتەڭٸنە شتۋرۆالعا ٶزٸ وتىرىپ, ٷلكەن كاتەرمەن بٸزدٸ اشىق مۇحيتقا سەرۋەنگە الىپ شىقتى, كاتەرگە وتىراردا ٷيدٸڭ شوشالاسىنا ٶزٸ كٶتەرٸلٸپ, ماعان دەل كەلەتٸن كروسسوۆكا تاۋىپ بەردٸ. مەن جانىمداعى دەلەگاتسييا مٷشەلەرٸنە: «قۇددى قۇدالارىمىزعا كەلگەندەي بولدىق قوي», دەپ ەزٸلدەپ جاتتىم. ەرتەڭٸندە اقش پرەزيدەنتٸ اق ٷيدەگٸ كابينەتٸندە مەنٸ: «دوسىم, ٶزٸڭدٸ ۆاشينگتوندا كٶرگەنٸمە قۋانىشتىمىن!» دەپ قۇشاقتاي قارسى الدى. وسىنداي-وسىنداي ادامدىق قارىم-قاتىناس ەلدەر اراسىن جاقىنداستىرا تٷسەدٸ.
دەرەككٶز: ەگەمەن قازاقستان
