قازٸر قازاق قارىزعا ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر. مۇنىڭ باستى سەبەبٸ – كٷندەلٸكتٸ كٷيبەڭ تٸرلٸككە كەتەتٸن شىعىندى بىلاي قويعاندا, قارجىلىق ساۋاتتىلىقتىڭ كەمدٸگٸ. ونىڭ ٷستٸنە حالىق اراسىندا «قارىزدى تۋىستان سۇراعانشا, نەسيە العان وڭاي» دەگەن تٷسٸنٸك قالىپتاسقان. بٷگٸندە نەسيەنٸڭ 85%-ٸ بيزنەستٸ ٸلگەرٸلەتۋگە نە باسقا دا ناقتى ماقساتقا الىنباعان, ال بورىشكەرلەردٸڭ دەنٸ 27 جاسقا دەيٸنگٸ جاستار ەكەنٸ انىقتالىپ وتىر. ولار كٶبٸنە سمارتفون, قۇلاققاپ سىندى تەحنيكانى الىپ وتىرعان. قاجەتٸن نەسيەمەن ٶتەگەن جاستار ٷشٸن «NinetyOne» توبىنىڭ ەنشٸسٸ دۋلات مۇحامەتقاليەۆ – ZaQ بٸرنەشە لايفكاحپەن بٶلٸستٸ. ەشقاشان كرەديت الىپ كٶرمەدٸم دەگەن جۇلدىز اقشانى باسقارۋدا ونى ٷنەمدەۋگە, ەسەبٸن جٷرگٸزۋگە, بٸلٸمگە, تۇلعالىق دامۋعا, ينۆەستيتسييا قۇيۋعا شاقىردى.
اباي اتامىز «ەگەردە ەستٸ كٸسٸلەردٸڭ قاتارىندا بولعىڭ كەلسە, كٷنٸنە بٸر مەرتە, بولماسا جۇماسىندا بٸر, ەڭ بولماعاندا ايىندا بٸر, ٶزٸڭنەن ٶزٸڭ ەسەپ ال!» دەگەن ەكەن ون بەسٸنشٸ قارا سٶزٸندە. ياعني, ادام كٸرٸسٸ مەن شىعىسىن ساناپ, ٶزٸنە ەسەپ بەرۋ كەرەك. ەكٸنشٸدەن, كەز كەلگەن دٷنيەنٸڭ باعاسىن ساراپتاۋ قاجەت. ٷشٸنشٸ كەزەكتە قارجىلىق قور تۇر. ادام تاپقان تابىسىنىڭ جوق دەگەندە 10 پروتسەنتٸن جيناپ وتىرۋ كەرەك. ال بٸزدٸڭ جيٸ ەستيتٸنٸمٸز, قازاقستاندىقتار اقشانىڭ قايدا كەتٸپ قالعانىن بٸلمەيمٸن دەپ جاتادى. «اقشا جيناۋ ەشقاشان كەش ەمەس!» دەگەن سٶز بٸرٸنشٸ شىعارىلىمنىڭ باستى فيشكاسى بولدى دەسەك ارتىق ەمەس. بۇل رەتتە توپ مٷشەلەرٸ ٶز تەجٸريبەلەرٸن تارقاتا كەلە قارجىلىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ ستراتەگييالارىنا كٶڭٸل بٶلدٸ.
– دٷكەنگە بارماس بۇرىن الاتىن زاتتىڭ تٸزٸمٸن جاساپ, كەتەتٸن شىعىنداردى ەسەپتەپ شىعۋ كەرەك. سول كەزدە قارجىنىڭ قايدا كەتكەنٸن باقىلاي الاسىز. اي سوڭىندا جازعان كٸتاپشاڭىزعا نازار سالىڭىز. دٷكەننەن قالعان تيىنداردى كەز كەلگەن جەرگە قالدىرماڭىز. ەسٸڭٸزدە بولسىن, اقشا تيىننان قۇرالادى», – دەدٸ توپ سوليستٸ, Alem لاقاپاتىمەن تانىمال باتىرحان ماليكوۆ.
شىعارىلىمدا ازامات اشماقىن – Ace قوماقتى قارجىنى بانكتە ساقتاۋ, دەپوزيتتٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن قاجەتكە جاراتۋ تۋراسىندا سٶز قوزعادى. سپيكەر وتباسىنىڭ ەر مٷشەسٸنٸڭ اتىنا دەپوزيت اشۋ دۇرىس شەشٸم ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. سەبەبٸ, سالىمشى سانى شەكتەۋسٸز. شوتتى اتا-انانىڭ, كٷيەۋٸ مەن ەيەلٸنٸڭ, اعا-ٸنٸلەرٸنٸڭ, ەپكە-قارىنداستارىنىڭ, تٸپتٸ بالالاردىڭ اتىنا اشۋعا بولادى.
– جەكە باسىما كەلەتٸن بولساق, «وتباسى بانكٸنە» جٷگٸنەمٸن. بۇل بانك ەلٸمٸزدەگٸ تۇرعىن ٷي ساياساتىن بٸر ورتالىقتان باسقارا وتىرىپ, ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن قاريياعا دەيٸن باسپانالى بولۋعا مٷمكٸندٸك سىيلايدى. مىسالى, «ارناۋ» دەپوزيتٸن اشۋعا مٷمكٸندٸك بار مۇندا. ونى اشساڭىز, بالاڭىز 10 جىلدان كەيٸن ەڭ تٶمەنگٸ 2 پايىزبەن نەسيە رەسٸمدەپ, پەتەر الا الادى. بالاڭىز 8 جاستا بولسا, ول ٶز اتىنا اشىلعان «ارناۋ» دەپوزيتٸ ارقىلى 10 جىلدان كەيٸن, ياعني 18 جاسقا كەلگەندە باسپانالى بولا الادى. جاس وتباسىلار ٷشٸن دە تيٸمدٸ شارتتار قامتىلعان بٸرنەشە مٷمكٸندٸك بار. باستىسى, مۇندا 200 اەك دەيٸنگٸ سوماعا 20% مٶلشەرٸندە مەملەكەتتٸك سىياقىنى ەربٸر سالىمعا الۋعا بولادى. ەستۋٸمشە, بيىل دەپوزيتتەگٸ جيناققا قوسىلاتىن ەڭ جوعارى مەملەكەتتٸك سىيلىقاقى 138 مىڭ تەڭگەگە جۋىق ەكەن. الداعى ۋاقىتتا مەن دە وسى جيناق ارقىلى ارمانىمداعى ٷيگە قول جەتكٸزۋدٸ ويلايمىن. وتانداستارىما ايتارىم, قيىندىقتارمەن بەتپە-بەت كەلگەندە بەرٸلمەۋ كەرەك. پەتەر الامىن دەگەن ماقسات بولسا, وعان بٶلەك بيۋدجەت ارناپ, ديستسيپلينا قالىپتاستىرعان ماڭىزدى, – دەدٸ ەنشٸ.
«قارجىلىق ساۋاتتىلىق» ايدارىنىڭ 2-شٸ شىعارىلىمىندا دا قامتىلعان دٷنيە كٶپ. جۇلدىزدى توپ قارجى باسقارۋداعى تەحنيكالاردى تارازىعا سالىپ, باستان كەشكە وقيعالارىن باياندادى, اقشانى الاقاندا ۇستاپ, شىعىنسىز تابىسقا شىعۋ مەسەلەلەرٸنە كەلگەندە دە اشىقتىق تانىتتى. سونداي-اق ۋاقىت تاۋىپ, قانداي موتيۆاتسييالىق كٸتاپتاردى پاراقتايتىنىمەن بٶلٸستٸ. سەبەبٸ قازٸر جاستار كەسٸپ يگەرۋدە بەدەلدٸ بيزنەسمەندەردٸڭ باعىتىن نەگٸزگە الادى. كەرەك كەڭەسٸن تٷرتٸپ الىپ, قاجەتٸنە جاراتۋعا ەزٸر.
– دجورج كلەيسوننىڭ «ۆاۆيلونداعى ەڭ باي ادام» بەستسەللەرٸن قازاق تٸلٸندە سەرٸك ەرعالي مازمۇنداعان. كٸتاپ اتاۋىنان بايقاعانىمىزداي, باسىلىم باي بولۋدىڭ ەرەجەلەرٸن باياندايدى. قارجىنى دۇرىس پايدالانۋدى, تابىستى ساقتاۋدى ٷيرەتەتٸن بۇل كٸتاپ «بايلىق ەلٸپپەسٸ» دەپ تە اتالىپ جٷر. بۇدان بٶلەك, دەۋلەت ارمانۇلىنىڭ «ميلليون دوللار قولدا», «مەنتور» كٸتابى بار. بۇل كٸتاپتاردا ارماندى قالاي ماقساتقا اينالدىرۋعا بولاتىنى جازىلعان. ول وقىرماننىڭ سەنٸمٸنە كٸرٸپ, ميمەن جۇمىس ٸستەۋدٸڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەنٸن ايشىقتايدى. سٸزدەرگە وسى كٸتاپتاردى وقۋعا كەڭەس بەرەمٸز جەنە كٶرەرمەندەرگە اۆتوگراف قالدىرىپ, سٷيٸكتٸ كٸتاپتارىمىزدى تاراتۋعا دا دايىنبىز, – دەپ قورىتىندىلادى BALA لاقاپاتىمەن بەلگٸلٸ دانييار قۇلىمشا.
شىعارىلىم سوڭىندا جۇلدىزدار «وتباسى بانكٸنٸڭ» باستاماسى جالعاسىن تاباتىنىن جەتكٸزدٸ. ٶيتكەنٸ جاقىن كٷندەرٸ كٶپتٸڭ تاعاتسىز كٷتەتٸن باعدارلاماسىنا اينالعان «قارجىلىق ساۋاتتىلىقتىڭ» 3-شٸ بٶلٸمٸ جارىق كٶرەدٸ. «91»-لٸكتەر كەرٸ بايلانىستا دا كەرٸ تارتپاق ەمەس. ەڭ بەلسەندٸ كٶرەرمەنگە كٶرسەتٸلەر قۇرمەت ەرەكشە بولماق. قارجى تاقىرىبى تٶڭٸرەگٸندە قىزىقتى سۇراقتار قويىپ, بەلسەندٸلٸك تانىتقان
ەڭ ٷزدٸك كٶرەرمەن تٸكەلەي ستۋديياعا جولداما ۇتىپ الىپ, ٶز ساۋالىن NinetyOne-مەن بٸرگە تالقىعا سالادى دەپ جوسپارلانعان.
بۇدان بٶلەك, ەربٸر وقىرماننىڭ ەرەكشە چەللەندجگە قاتىسىپ, سپيكەرلەردٸڭ ۇسىنعان كٸتاپتار مەن «91»-لٸكتەردٸڭ مەرچىن سىيعا الۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار. ول ٷشٸن سٸز بەلگٸلٸ بٸر ماتەريالدىق ماقساتقا جەتۋ ٷشٸن قالاي اقشا جيناعانىڭىزدى TikTok-تا بٶلٸسٸپ, ۆيدەو تٷسٸرۋٸڭٸز شارت. ۆيدەونىڭ استىنا #NinetyOneOtbasy حەشتەگٸ مٸندەتتٸ تٷردە قويىلۋى تيٸس. سوناي-اق Otbasy Bank-تٸڭ TikTok ارناسىنا جازىلۋ دا بايقاۋ تالاپتارىنا كٸرەدٸ.
ونىڭ نەتيجەلەرٸ بانكتٸڭ TikTok ارناسىندا 2023 جىلدىڭ 22 جەلتوقسانىندا ساعات 17:00-دە تٸكەلەي ەفيردە كٶرسەتٸلەدٸ. سەتتٸلٸكتٸ ۋىستان شىعارىپ الماڭىز, وقىرمان!
