جاقىندا informburo.kz سايتىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ماگيسترانتى سۇلتان مۇساحان ەسٸمدٸ جاس عالىمنىڭ سۇحباتى جارييالاندى. جاس جٸگٸت جاستىقتىڭ بۋىمەن بٸراز دٷنيەنٸ ايتىپ تاستاپتى. سونىڭ ٸشٸندە قازاق تٸلٸنە قاتىستى ايتقانى بٸزدٸڭ كٶڭٸلٸمٸزگە قونبادى. ەلباسىمىزدىڭ ٶزٸ رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ۇسىنعاندا ۇلتتىق كودىمىزعا قايتا ورالۋدىڭ ماڭىزى تۋراسىندا ايتقان ەدٸ. ال كەيبٸر جاستارىمىزدىڭ قازاق تٸلٸنە قاتىستى اسىعىستاۋ وي ايتقانىن, ورىنسىز دەپ قابىلدادىق.
[caption id="attachment_32825" align="alignleft" width="417"]
سۇلتان مۇساحان گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كەزٸندە عالىمدار ٶتٸنٸمدەرٸن قازاق, ورىس, اعىلشىن تٸلٸندەرٸندە بەرۋٸن قۇپتامايتىنىن ايتىپتى. شاماسى جاس جٸگٸت بۇل باعىتتاعى جۇمىستار مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ٷش تۇعىرلى تٸل ساياساتىمەن تولىق قابىساتىنىن تٷسٸنبەيتٸن سەكٸلدٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا عىلىمنىڭ قاي سالاسىن الساڭىز دا قاندايدا بٸر تٸلدٸك بارەر عىلىمنىڭ دامۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر دەپ ايتا المايسىڭ. ٸزدەنۋشٸلەر ٷش تٸلدە دە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جٷرٸپ جاتىر. يە, عىلىمدى دامىتۋدا اعىلشىن تٸلٸنٸڭ مٷمكٸندٸگٸ زور. بٸراق اعىلشىن تٸلٸنٸڭ مٷمكٸندٸگٸن ەسكەرٸپ, عالىمدارىمىز بەرٸ تۇتاستاي اعىلشىن تٸلٸنە بەت بۇرىپ كەتتٸ دەپ ايتا المايسىڭ.
سۇلتان مۇساحان ٶزٸ تاڭداعان بيولوگييا سالاسىن اعىلشىن تٸلٸندە زەرتتەۋ جٷرگٸزەتٸنٸن بايقادىق. قازٸر وسى بيولوگييا سالاسى بويىنشا قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە عىلىممەن اينالىسىپ, شەكٸرت تەربيەلەپ جاتقان قانشاما عالىمدارىمىز بار? البىرتتىق سالىنعان جاس عالىم ولاردىڭ مٷددەسٸن ەسكەرمەي, ارتىق كەتكەنٸن ٶزٸ دە اڭعارماي قالعان سىڭايلى.
سۇحباتتى وقىپ شىققاندا «بولاشاقتا قازاق تٸلٸ عىلىمنىڭ تٸلٸ بولا ما?» دەگەن ٷلكەن سۇراق تۋىنداعانىن بايقادىق. ٶز باسىم قازاق تٸلٸ عىلىم مەن بٸلمٸنٸڭ تٸلٸنە اينالۋىنا تولىق مٷمكٸندٸگٸ بار دەپ ەسەپتەيمٸن. بۇعان كٶز جەتكٸزۋ ٷشٸن, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قازاقستاندا عىلىمنىڭ دامۋىنا اۋقىمدى كٶزقاراسپەن قاراۋ ماڭىزدى.
«ۇلتتىق مەملەكەتتٸك عىلىمي-تەحنيكالىق ساراپتاما ورتالىعى» اق-عا قاراستى اقپاراتتىق رەسۋرستاردى قالىپتاستىرۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە سوڭعى 5 جىلدا تەك قانا قازاق تٸلٸندە جازىلعان ديسسەرتاتسييالاردىڭ جالپى سانى 575-كە جەتسە, قازاق تٸلٸندە جازىلعان عىلىمي ەسەپتەردٸڭ سانى 667-گە ۇلعايعانىن بايقاۋعا بولادى. وسى بٸر قاراپايىم مەلٸمەتتەن-اق ەلٸمٸزدە قازاق تٸلٸندە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جازۋدىڭ جىل سايىن ارتىپ كەلە جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. ال مۇنى كەيبٸر ستۋدەنت جاستار بٸلمەۋٸ مٷمكٸن.
تاعى دا ايتا تٷسسەك, 2011 جىلدان باستاپ وتاندىق عالىمدار شەتەلدٸڭ ماڭدايالدى Springer Link, سlarivate اnalytics (بۇرىنعى Thomson Reuters), Elsevier سىندى عىلىمي مەلٸمەتتەر قورىنا قول جەتكٸزٸپ, عالىمدارىمىز تانىم كٶكجيەگٸن كەڭەيتە تٷستٸ. دەل وسى كومپانييالاردىڭ ەلٸمٸزدەگٸ ٶكٸلدەرٸ قازٸرگٸ تاڭدا قازاق, ورىس تٸلدەرٸندە تٷرلٸ سەمينارلار ٶتكٸزٸپ, وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي ٷلەس قوسىپ جٷر. ايتالىق, Springer كومپانيياسىنىڭ مەنەدجەرٸ يرينا الەكساندروۆا ٶز سەمينارلارىن قازاق, ورىس تٸلدەرٸندە مٷدٸرمەي جٷرگٸزەتٸنە تالاي رەت كۋە بولدىم. سول سيياقتى سlarivate اnalytics كومپانيياسىنىڭ ٶكٸلٸ لەزيزا مۇقاشەۆا دا قازاق تٸلٸندە سەمينار جٷرگٸزٸپ, قازاقستانداعى عىلىمنىڭ ەلەمدٸك عىلىمي قاۋىمداستىقپەن اراداعى بايلانىسىن كٷشەيتۋگە بار كٷش-جٸگەرٸن جۇمساپ جٷرگەنٸن بٸلەمٸن.
وسى رەتتە تاعى دا ايتا كەتەتٸن بٸر مەسەلە قازاق عىلىمنىڭ كوريفەيلەرٸ زۇلحايىر مانسۇروۆا, تىنىسبەك كەلمەنوۆ, مۇحتارباي ٶتەلباەۆتارمەن سۇحباتتاسقانىمدا قىتايدان كەلگەن قازاق بالالارى ماڭىزدى عىلىمي جۇمىستارمەن اينالىسىپ, ٷلكەن جەتٸستٸككە قول جەتكٸزگەنٸن ايتقان ەدٸ. وسى جاستاردىڭ بەرٸ ٶز جۇمىستارىن قازاق تٸلٸندە جازعانى بەلگٸلٸ. ز.مانسۇروۆ ٶزٸنٸڭ ورالمان شەكٸرتٸن Nazarbayev University اتتاي قالاپ الدىرىپ, سوندا جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن ماقتانىشپەن ايتقان ەدٸ. جالپى مۇنداي مىسالدا ونداپ, جٷزدەپ كەلتٸرۋگە بولادى.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى عىلىمنىڭ دامۋ دەڭگەيٸمەن جەتٸك بٸلەتٸن مۇنداي پٸكٸرمەن كەلٸسپەسٸ انىق. سوندىقتان قازاق تٸلٸ عىلىم مەن تەحنيكانىڭ تٸلٸ بولۋعا تولىق مٷمكٸندٸگٸ بار دەپ ايتۋعا قاقىمىز بار.
دەرەككٶزٸ: nauka.kz
