Freedom Inside '26

مەن قاتتى الجاسىپپىن!

مەن قاتتى الجاسىپپىن!

ولجاستى ولجابايدىڭ ۇرپاعى بولعانى ٷشٸن جەنە سوۆەت زامانىندا «از ي يا»-نى جازعانى ٷشٸن قاتتى قاستەرلەيتٸنمٸن. لەنينگراد كٸتاپحاناسىنىڭ مٶرٸ باسىلعان, ٶرتەلگەن «از ي يا» كٸتابىنىڭ كٷرەڭ تىسپەن قاپتالعان بٸر داناسىن كگب مەن ناحيا-دان جاسىرىپ, قۇرانداي ساقتايتىنمىن. 1979 جىلى موڭعولييا دالاسىنا بارىپ (كگب جانسىزدارىن «ەرتٸپ»!), تونىكٶكتٸڭ باسىنداعى تاس جازۋدى وقىپ, كٶزٸن دىمداعانىنا سەنگەنمٸن. سودان كەيٸن ولجاس پەن ولجابايدى قاستەرلەپ, ەكٸنشٸ ۇلىمنىڭ اتىن جۇدىرىقتاسۋدان ازييا جەڭٸمپازى ولزباي /ولجاباي/-عا «ولجاس» دەپ قويدىرىپ, اۋزىنا تٷكٸرتكەنمٸن. موڭعولدار مەنٸ «موڭعولييانىڭ ولجاسى» دەپ قادٸرلەيتٸنٸ ٷشٸن ولجاستىڭ جولىن بەك ۇستانعانمىن.
مىنا استانا تٶرٸنە قويىلعان, ٶۆٶرحانعايدا قورعاۋعا الىنعان تٷرٸك ەسكەرتكٸشتەرٸن قورعاۋدى موڭعولييادا العاش قولعا الىپ, جوباسىن جاساعانمىن. سول جوبا بويىنشا موڭعولييا مەدەنيەت مينيسترٸ نامبارىن ەنحبايار 1995 جىلى تٷرٸك-موڭعول كەلٸسٸمٸنە قول قويعان. دەرەكتەر ساقتاۋلى. ەرٸ دوسىم, موڭعولييانىڭ ەكس-پرەزيدەنتٸ نامبارىن ەنحبايار ولجاستى نۇرسۇلتان قالاي قاستەرلەسە, مەنٸ دەل سولاي قاستەرلەيدٸ. ٶكٸنٸشتٸسٸ, مەن «ورالمان» اتاۋىن العالى بەرٸ نۇرەكەڭ مەنٸ ادام, اقىن دەپ الدىنا بٸر شاقىرمادى, قورعاۋشىلارى سٸزگە اشىلعان ەسٸكتٸ ماعان اشپادى... (مٷمكٸن ول كٸسٸگە مەن تۋرالى اقپارات باسقا قىرىنان جەتٸپ جاتقان دا بولار!)
ولجاس – «ورىس», مەن – «موڭعول» بولعانىم راس. سول سەبەپتٸ, ولجاس نەنٸ جاساسا, مەن سونى جاسادىم. ول ورىس تٸلٸندە جاقسى ٶلەڭ جازسا, مەن موڭعول تٸلٸندە جاقسى ٶلەڭ جازدىم. ول «يگور جاساعىنا»  تٷسٸندٸرمە جازسا, مەن «التىن توبشىنى» قازاق تٸلٸنە اۋدارىپ, تٷسٸندٸرمە جازدىم. ول «مىڭ بٸر سٶزدٸ» جازسا, مەن «كٶشپەندٸلەر تاريحىن كٶنە تاڭبالار ارقىلى زەرتتەۋدٸ» قازاق تٸلٸنە اۋداردىم. بۇنىڭ اراسىنداعى ابايدان باستاپ اقبەرەنگە دەيٸنگٸ اقىندار ٶلەڭدەرٸنٸڭ اۋدارماسى – بٶلەك ەڭگٸمە! /ج.ح/.
ول ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن قالاسا, مەن ەجەلگٸ تٷرٸك دالاسىن تاستاپ, اتاجۇرتىما العاشقى بوپ, كٶش باستاپ كەلدٸم...
ارادا ەكٸ مٷشەل ٶتٸپتٸ.
مەن ولجاستى سول باياعى ولجاس دەپ ويلاپ جٷردٸم.
سول ويدىڭ جەتەگٸندە اتاجۇرتقا كەلگەن كٷننەن باستاپ, انا تٸلٸمدٸ ٷيرەنٸپ, انا تٸلٸمدە جازۋعا كٶشتٸم. بٶگدە تٸل – موڭعولشانى تاستاپ, قازاقشا ٶلەڭ جازدىم. قاتتى قينالدىم, ٷيرەندٸم, تارشىلىق كٶردٸم. ەلٸ كٷنگە دەيٸن كٶرٸپ كەلەمٸن!.
ال, مەن سەنگەن, مەن قاستەرلەگەن ولجاس اعام وسى ارالىقتا قازاق تٸلٸن ٷيرەنٸپ, قازاقتى قاستەرلەۋٸ قۇرىسىن, ٶزٸ الجاسقانىمەن قويماي, مەنٸ دە قوسا الجاستىرىپ كەلگەن ەكەن!..
ەندٸ, ەگەر, قاي بٸر پرەزيدەنت دوسىم مەنٸ قابىلدار بولسا, مەن دەل وسى ويىمدى ايتىپ, اعامدى دا, وعان الدانعان ەلٸمنٸڭ مىنا شىنايى بولمىس, شىنايى تٸرلٸگٸن دە سۋرەتتەپ بەرەمٸن.
ٶيتكەنٸ, تٸلدٸ – باستاعى ميمەن جٶنگە سالۋعا بولادى. ال, جٷرەككە ەشقاشان ەمٸر جٷرمەيدٸ.
ولجاس ومارۇلى سٷلەيمەنوۆ اعا!
مەن سٸزگە ەلٸكتەپ, قاتتى الجاسقان ەكەنمٸن.
ەندٸ سٸز دە ميداعى ەمەس, جٷرەكتەگٸ ەمٸرگە, قازاق ۇلتىنىڭ دەگەنٸنە تابىنىڭىز!!!


ٸزگٸ نيەتتەن موڭعولدا تەربيەلەنگەن ٸنٸڭٸز, اقىن, اۋدارماشى جٷكەل قامايۇلى.