عىلىمي ەڭبەك تٶرت تاراۋدان تۇرادى. بٸرٸنشٸ تاراۋدا 1991-1997 جىلدار ارالىعىندا ەلدەگٸ ساياسي-ەكونوميكالىق جاعداي, ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر جەنە كسرو ەكونوميكالىق قيراندىسىنان ىرعاقتى دامۋ ارناسىنا تٷسكەن قازاقستان ەكونوميكاسىن تٷزەتۋدٸڭ ەرەكشەلٸكتەرٸ, ەلباسىنىڭ تاريحي ەرٸ پاراساتتى باستامالارى ەلٸمٸزدٸڭ قالىپتاسۋى مەن بولاشاقتا تابىستى دامۋىنىڭ ايقىنداۋشى فاكتورىنا اينالعانى تيياناقتى عىلىمي ساراپتان ٶتكٸزٸلەدٸ.
ەكٸنشٸ تاراۋدا 1997-2007 جىلدار ارالىعى قاراستىرىلادى. بۇل تاراۋ «قازاقستان-2030» دامۋ باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى ون جىلدىق تىنىمسىز ەڭبەكتٸ تالداۋعا ارنالعان.
ٷشٸنشٸ تاراۋدا 2007-2013 جىلدار ارالىعىنداعى ەلباسىنىڭ جەكەلەگەن مەملەكەتتەر اراسىنداعى ساياسي قىرعيقاباقتىق پەن ەكونوميكالىق بەسەكەلەستٸك سالدارىنان تۋىنداعان مەسەلەلەردٸڭ جٸگٸن جاتقىزىپ, سىزىن جٸبٸتٸپ جٸبەرگەن بٸتٸمگەرشٸلٸك ەلەۋەتٸ تۋرالى جان-جاقتى ايتىلادى.
بۇل عىلىمي ەڭبەكتە ناقتى دەرەكتەر ارقىلى تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ كەشەگٸسٸ مەن بٷگٸنٸنە سالىستىرمالى تالداۋ جٷرگٸزٸلگەن. ەلٸمٸزدٸڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى ساياساتى تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەنە ەكونوميكالىق جاعدايلارىمەن, سونداي-اق, بۇرىنعىنىڭ تاريحي اقيقاتتارىمەن بٸر كەڭٸستٸكتە قاراستىرىلعان. اۆتور تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸڭ قۇراۋشىسى – تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ۇزاق جىلعى دەيەكتٸ جاسامپازدىق قىزمەتٸنٸڭ نەتيجەسٸ قازاقستاندىقتاردى بولاشاققا جەتەلەيتٸن «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىنىڭ ايرىقشا باعدارىن وقىرمانعا وي سالار دەيەكتەرمەن جەتكٸزە بٸلگەن. اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, «بۇل مونوگرافييانى شىعارۋداعى ماقسات – مەملەكەتتٸك تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋ, «مەڭگٸلٸك ەل مۇراتى» يدەيالارىنىڭ مەنٸن جان-جاقتى جەنە جٷيەلٸ اشىپ كٶرسەتۋ, ەلباسى كٶرسەتٸپ بەرگەن قازاق حالقىنىڭ بولاشاققا باستاعان جولىن ماڭىزدى مٸندەت ساناپ, پاش ەتۋ».
بٷگٸنگٸ تاڭدا ۇلى دالانىڭ مۇراگەرٸ ساناتىنداعى قازاقستاننىڭ ٶتكەن جولىن, رۋحاني مول مۇراسىن, مەدەني بايلىعىن, ەل ٷشٸن قان كەشكەن ۇلى بابالاردىڭ حالىققا جاساعان قىزمەتٸن ٶسكەلەڭ ۇرپاققا ٷلگٸ-ٶنەگە قىلۋ – ماڭىزدى مٸندەت. «مەڭگٸلٸك ەل مۇراتى» يدەيالارىن جان-جاقتى زەرتتەۋ, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قالىپتاسۋىنداعى تاريحي وقيعالاردىڭ مەن-ماڭىزىن اشىپ كٶرسەتۋ جاستاردى ۇلتتىق رۋحتا تەربيەلەۋ, جاڭا قازاقستاننىڭ ستراتەگييالىق جوسپارىن ٸسكە اسىرۋ مٸندەتتەرٸنە تولىق سەيكەس كەلەدٸ.
وسى رايدا ايتا كەتۋ كەرەك, مونوگرافييا اۆتورى ٶزٸ باستاما كٶتەرٸپ, ٶتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى كٸتاپحاناسىنا اتالعان كٸتابىنىڭ بٸرنەشە داناسىن تارتۋ رەتٸندە جٸبەرگەن بولاتىن. كٶپ كەشٸكپەي ەلباسى كٸتاپحاناسى قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ب.جۇمابەكوۆتەن حات كەلدٸ. وندا اۆتورعا شىن جٷرەكتەن العىس ايتىپ: «سىيعا بەرگەن «مەڭگٸلٸك ەل وسىلايشا سومدالعان» اتتى مونوگرافيياڭىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ – ەلباسى كٸتاپحاناسىنىڭ قورىنان لايىقتى ورىن الاتىنىن حابارلايمىز», – دەپ اتاپ كٶرسەتٸپتٸ.
ولاي بولسا, ەل ٶمٸرٸنٸڭ ناقتى دەرەكتەرٸنە سٷيەنە وتىرىپ جان-جاقتى زەرتتەپ, تالداپ, زەردەلەي كەلە ەلباسى تۇلعاسىنىڭ ٶسۋ, كەمەلدەنۋ جولىن سومداعان بۇل قۇندى ەڭبەك تەك بٷگٸنگٸنٸڭ عانا ەمەس, ٶكشە باسار ۇرپاقتىڭ دا ٷلگٸ الۋ ٷشٸن وقيتىن كٸتابى بولاتىنىنا سەنەمٸز, سوعان ٷمٸت ارتامىز.
بولات جۇمىنۇلى
