كەزدەسۋگە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەر, سالالىق وداقتار مەن قاۋىمداستىقتار, بارلىق دەڭگەيدەگٸ قوعامدىق كەڭەس مٷشەلەرٸ, پارتييالىق جەنە كەسٸپوداق ۇيىمدارى, ورتالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار قاتىستى. اتاپ ايتقاندا, ەسەپتٸ 350 قاتىسۋشى زالدا, 1700-دەن اسا قاتىسۋشى بەينە كونفەرەنتسييا بايلانىس ارقىلى تىڭدادى. سوعان قوسا, مينيسترلٸكتٸڭ رەسمي سايتى (mgov.kz) مەن «Bnews.kz» اا تٸكەلەي ەفير ۇيىمداستىرىلدى.
كەزدەسۋ بارىسىندا اسقار مىرزاحمەتوۆ قازاقستاننىڭ اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنٸنٸڭ 2015 جىلعا ارنالعان نەگٸزگٸ دامۋ باعىتتارى مەن مەكەمەنٸڭ اعىمداعى جىلعا ارنالعان مٸندەتتەرٸن بايانداپ, سونىمەن قاتار قاتىسۋشىلاردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردٸ.
ونىڭ ەسەپتٸك اقپاراتىنا سەيكەس بىلتىرعى جىل اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن ٷشٸن جاقسى كٶرسەتكٸشتەرمەن اياقتالعان. 2015 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ جالپى كٶلەمٸ 3,4 پايىزعا ۇلعايىپ, 3,3 ترلن. تەڭگەنٸ قۇرادى.
بۇل رەتتە رەسپۋبليكالىق ٶندٸرٸس كٶلەمٸندە ەڭ ٷلكەن ٷلەستٸك سالماق الماتى, وڭتٷستٸك قازاقستان, سولتٷستٸك قازاقستان, شىعىس قازاقستان وبلىستارىنا تيەسٸلٸ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, اگرارلىق سەكتور بيزنەسكە تارتىمدى بولىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ (اشتٶ) اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندەگٸ (اٶك) مەملەكەتتٸك ساياساتقا دەگەن سەنٸمدەرٸ ارتىپ كەلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, باعىتتىڭ بولاشاعى بار ەكەنٸنە اۋىل شارۋاشىلىعىنا قۇيىلىپ جاتقان ينۆەستيتسييالار, ونىڭ ٸشٸندە اشتٶ-نٸڭ ٶز قارجىسىنىڭ 80%-دى قۇراۋى دەلەل.
ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىن ەرتاراپتاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلدى. نەتيجەسٸندە, بيدايعا دەگەن ۇسىنىس پەن سۇرانىس كٶلەمٸ تەڭگەرٸمدەلٸپ, ول اۋىسپالى ەگٸستٸ ەنگٸزۋگە, جەمدٸك استىق, مايلى, جەمشٶپتٸك داقىلدار مەن جالپى باقشا داقىلدارى اۋماقتارىن كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
الايدا, ەگٸن ناۋقانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2016 جىلى بٸرقاتار وبلىستاردا مەموراندۋمداردىڭ ينديكاتيۆتٸ كٶرسەتكٸشتەرٸنە قول جەتكٸزٸلمەي قالۋى كٷتٸلۋدە. وسىعان بايلانىستى ا. مىرزاحمەتوۆ ەكٸمدٸكتەردٸ مەموراندۋمداردا قاراستىرىلعان جوسپارلىق كٶرسەتكٸشتەردٸ ورىنداۋ جۇمىسىن جانداندىرۋعا شاقىردى.
مينيستر جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن سۋبسيديياعا قاتىستى ەسكٸ قاعيدالاردىڭ كٷشٸ جويىلمايتىنىن ايتا كەتتٸ. سۋبسيدييالاردىڭ تيٸمسٸز تٷرلەرٸنەن تيٸمدٸ تٷرلەرٸنە كٶشۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەزٸرلەۋ ماقساتىندا مينيسترلٸك مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى, بيزنەس, عىلىم, قوعامدىق ۇيىمدار ٶكٸلدەرٸنٸڭ, سونداي-اق ەكٸمدٸكتەر مەن باسقا دا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن جۇمىس توبىن قۇردى.
حالىقتى جەمٸس-جيدەك ٶنٸمدەرٸمەن جەنە ەرتە پٸسەتٸن كٶكٶنٸسپەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن مينيسترلٸك قارقىندى باقتاردى وتىرعىزۋ بويىنشا اٶك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ شىعىنىن ٶتەۋدە. 2014 جىلدان بەرٸ «قازاگرو» ۇبح» اق-نىڭ قاتىسۋىمەن جالپى الاڭى 670,2 گەكتاردى قۇرايتىن 10 جوبا پايدالانۋعا بەرٸلٸپ, 756,1 گەكتاردى قۇرايتىن 12 جوبا ماقۇلداندى. بۇدان باسقا, 2014 جىلدان باستاپ اشتٶ-نٸڭ جىلىجاي جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا جۇمسالعان شىعىندارى ٶتەلە باستادى. وسىلايشا, سوڭعى ەكٸ جىلدا جالپى 1,3 ملرد. تەڭگەگە 30,8 گەكتار جىلىجاي سۋبسيدييالاندى.
[caption id="attachment_16798" align="alignleft" width="443"]
ٸشكٸ نارىقتى نەگٸزگٸ ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ جاعدايىن تالداۋ 2015 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 80%-دى قۇرايدى. بۇل رەتتە, كٷرٸش, قوي ەتٸ, تاۋىق جۇمىرتقالارى, بيداي ۇنى, نان بويىنشا قامتاماسىز ەتۋ 100%-دى قۇرايدى.
سونىمەن بٸرگە, ٸشكٸ تۇتىنىمداعى وتاندىق ٶنٸمنٸڭ ٷلەسٸ جەكەلەگەن تاۋارلار بويىنشا ەلٸ كٷنگە تٶمەن دەڭگەيدە قالىپ وتىر. مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ٶزٸن-ٶزٸ قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتەر ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىنداردىڭ قانت, قۇرعاق سٷت, سارى ماي مەن قاتتى ٸرٸمشٸك ٶندٸرۋ ٷشٸن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ساتىپ الۋعا كەتكەن شىعىندارىن ٶتەۋ ارقىلى شەشٸلٸپ وتىر. مەسەلەن, 2015 جىلى بيۋدجەتتٸك سۋبسيدييالار كٶلەمٸ شامامەن 2,6 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى.
جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىنىڭ سانى كٶبەيدٸ. گەنوفوننىڭ بٸرتٸندەپ جاقسارۋى مەن جانۋار ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ ارتۋى بايقالۋدا. نەتيجەسٸندە, 2015 جىلى 16 مىڭ توننادان استام ەت پەن ەت ٶنٸمدەرٸ, ونىڭ ٸشٸندە 6,4 مىڭ توننا توڭازىتىلعان سيىر ەتٸ ەكسپورتتالدى.
كووپەراتسييانى دامىتۋ شەڭبەرٸندە سٷت ٶندٸرۋ مەن ٶڭدەۋدٸ جوعارىلاتۋ ٷشٸن 700 سٷت قابىلداۋ پۋنكتٸن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل اۋىل تۇرعىندارىن ايتارلىقتاي كٶلەمدە جۇمىسپەن قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
اتالعان نەتيجەلەر «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىندا كٶزدەلگەن اٶك-نٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارىن ٸسكە اسىرۋ نەتيجەسٸندە قامتاماسىز ەتٸلدٸ.
«اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسى اياسىندا جىل سايىن اٶك-نٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶلەمٸ ۇلعايۋدا. 2015 جىلى اٶك-نٸ سۋبسيدييالاۋ كٶلەمٸ 173,3 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى, بۇل 2014 جىلعا قاراعاندا 18,1%-عا كٶپ. 2016 جىلى اٶك-نٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ كٶلەمٸ 182,7 ملرد. تەڭگە دەڭگەيٸندە جوسپارلانۋدا.
اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەنگە جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ, اتاپ ايتقاندا, 2011 جىلعى 32 ملرد. تەڭگەدەن 2016 جىلى 155,2 ملرد. تەڭگەگە دەيٸنگٸ نەمەسە 4,9 ەسەلٸك كٶلەم جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارعا بەرٸلگەندٸگٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.
2015 جىلى ورمانداردى مولىقتىرۋ مەن ورمان ٶسٸرۋ كٶلەمٸ 60,2 مىڭ گەكتار ايماقتا جٷرگٸزٸلدٸ. بۇدان باسقا, استانا اينالاسىندا “جاسىل بەلبەۋ” قۇرۋ جۇمىسى جالعاسۋدا.
ونىڭ جالپى الاڭى 73 مىڭ گەكتارعا جەتتٸ. شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋماعىندا جابىق تامىرلى جٷيەمەن كٶشەت وتىرعىزۋ ماتەريالدارىن ٶسٸرۋدٸڭ جاڭا تەحنولوگييالارىن قولداناتىن زاماناۋي ورمان تۇقىمى كەشەنٸ قولدانىسقا ەنگٸزٸلدٸ.
30 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىستى سالۋ جەنە رەكونسترۋكتسييالاۋ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ التى وبلىسىندا سۋارمالى جەرلەردٸ سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جاقسارتىلدى.
سونىمەن بٸرگە, سۋ بەرۋ سەنٸمدٸگٸن جاقسارتۋ ٷشٸن جالپى حالىق سانى 75,1 مىڭ ادامدى قۇرايتىن 31 ەلدٸ مەكەندە سۋمەن جابدىقتاۋدى جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن 432,6 شاقىرىم سۋ قۇبىرى جەلٸسٸ رەكونسترۋكتسييالاندى جەنە سالىندى.
وسى جەنە باسقا دا سۋمەن قامتاسىز ەتۋ ماقساتتارىنا 2014 جىلى 42,1 ملرد. تەنگە, 2015 جىلى بار بولعانى 37,7 ملرد. تەڭگە باعىتتالعان.
الايدا, بٶلٸنگەن قاراجات سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىن قالپىنا كەلتٸرۋدەگٸ بٷكٸل قاجەتتٸلٸكتٸ قامتۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەيدٸ. ونىڭ ٷستٸنە, ەلٸمٸزدە سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جٷيەسٸندە ايقىن تەپە-تەڭدٸك جوق. مىسالى, وڭتٷستٸك وبلىستاردا اشتٶ ٷشٸن سۋدىڭ 1 تەكشە مەترٸ تيىنعا باعالانادى (وقو-دا سۋدىڭ بٸر تەكشە مەترٸ 0,2-0,8 تەڭگە, جامبىل وبلىسىندا – 0,2 تەڭگە, قىزىلوردا وبلىسىندا – 0,3 تەڭگە), ال پاۆلودار وبلىسىندا سۋدىڭ 1 تەكشە مەترٸ 16 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
وسىلايشا, ەكونوميكالىق نەگٸزدەلگەن تاريفتەر سۋ شىعىندارىن ٷنەمدەۋدٸڭ نەگٸزگٸ تەتٸگٸ بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸ جەكە جەنە حالىقارالىق ينۆەستيتسييالار تارتۋدى جوسپارلاپ وتىر, الايدا كەپٸلدەندٸرٸلگەن پايدانى تەك قانا دۇرىس تاريفتٸك ساياسات عانا قامتاماسىز ەتە الادى. بۇل جوبالاردىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى سۋ سالاسىن بيۋدجەتكە تەۋەلدٸلٸكتەن بٸرتٸندەپ اجىراتىپ, ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىقتى جاقسارتۋ بولىپ تابىلادى.
بٷگٸنگٸ قالىپتاسقان جاعدايدا اٶك-نٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – اۋىل شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ ەكسپورتىن, اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸنە كٸرگەن فەرمەرلەردٸڭ ٷلەسٸن, قولدانىستاعى سۋارمالى جەرلەر الاڭىن ۇلعايتۋ ارقىلى ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بولۋ.
