جەتٸسۋ بالالارىنا ارنالعان جىر شاشۋلار
ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيلولوگييا فاكۋلتٸندە (1996 ج.), ٶ.جولداسبەكوۆ اتىنداعى قۇقىق جەنە ەكونوميكا اكادەميياسىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸندە (2011 ج.) بٸلٸم العان. ەڭبەك جولىن قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ بولىپ باستاعان. 1995-2008 ج.ج. مەكتەپتە مۇعالٸم, ديرەكتوردىڭ وقۋ-ٸسٸ جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى, كوللەدجدە ديرەكتوردىڭ ەدٸستەمە جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى بولدى. 2008-2015 ج.ج. الماتى وبلىسىنىڭ تٸلدەردٸ دامىتۋ باسقارماسىندا باس مامان, تٸلدەردٸ دامىتۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى قىزمەتتەرٸندە ٸستەدٸ. 2015-2020 جىلدارى الماتى وبلىسى ەكٸمدٸگٸ, ۇيىمداستىرۋ-ينسپەكتورلىق جۇمىس بٶلٸمٸندە وبلىس ەكٸمٸنٸڭ باس ينسپەكتورى, وبلىستىق بٸلٸم باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقاردى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا جەتٸسۋ وبلىسى ەكٸمٸ اپپاراتىندا وبلىس ەكٸمٸنٸڭ باس ينسپەكتورى بولىپ جۇمىس جاسايدى. «الۋا» (2014 ج.), «باقىت گٷلٸ» (2015 ج.), «قۇسقاناتى» (2017 ج.), «جٷرەگٸمنٸڭ حاتتارى» (2020 ج.) جىر جيناقتارى, «كٷنتۇمار-ايتۇمار» (2019 ج.) اتتى قىرعىز تٸلٸندە, «باقىت گٷلٸ» (2023 ج.الانيا قالاسىندا) تٷرٸك تٸلٸندە كٸتابى شىقتى. «بالالالار كٸتاپحاناسى» اياسىندا «كٷن دەگەنٸم-دەۋ جۇلدىز» (2023 ج.) اتتى سۋرەتتٸ كٸتابى مەملەكەتتٸك قولداۋمەن شىقتى.
ٶلەڭدەرٸ قىرعىز, ەزەربايجان, تٷرٸك, ساحا, ورىس, قىتاي تٸلدەرٸنە اۋدارىلعان. «جەتٸسۋ» تەلەارناسىندا مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «اسىل سٶز» زيياتكەرلٸك باعدارلاماسىن (2011-2014 جج.) ۇيىمداستىرىپ جٷرگٸزدٸ. وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جەڭٸمپازى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مٷشەسٸ, «ماعجان كٶكتەمٸ» ٶنەر فەستيۆالٸنٸڭ لاۋرەاتى, حالىقارالىق ەلٸشەر ناۋاي اتىنداعى سىيلىقتىڭ يەگەرٸ. «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالٸمەن, «تەۋەلسٸزدٸككە 25 جىل, 30 جىل» مەرەكەلٸك مەدالٸمەن ماراپاتتالعان.
شىنى كەرەك بٷگٸندە بالالارعا ارنالىپ جازىلعان ٶلەڭ, تاقپاقتار جەتٸسپەگەندٸكتەن بالا پسيحولوگيياسىنا ساي ەمەس شۋماقتاردى جاتتاپ, تٸپتٸ بالاباقشادا اياز اتاعا ايتىپ بەرٸپ جٷرگەن بالالار از ەمەس. وسى ورايدا گٷلباقىتتىڭ قىس تاقىرىبىنداعى جەنە باسقا دا بالالارعا ارنالعان ٶلەڭدەرٸن نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز.
جاڭا جىل كەلدٸ
- جاڭا جىل كەلدٸ!
- قويان با?
- جاتىرسىڭ نەگە ويانباي?
تۇرا عوي قەنە, ەرٸنبە,
دالاعا شىقشى ويلانباي.
دالانىڭ ەپپاق اجارىن,
كٶردٸڭ بە ٶمٸر بازارىن.
بالالىق - باقىت, ەركەلە,
ەركەلە, جىر عىپ جازامىن.
قۋانىپ ويان, كٷلٸمدە,
مەرەكە بولسىن بٷگٸن دە.
- اق قويان قايدا?
- وتىر عوي...
جاسىل شىرشانىڭ تٷبٸندە.
قىس
قىس قانداي كەرەمەت,
قىزىقتىڭ بەرٸ بار.
اق تٷتەك ۇلپالاق
بورانى, قارى بار.
تٸرٸلدٸ اققالا,
اق تونىن جامىلعان.
وياندى شىرشالار,
مونشاعىن تاعىنعان.
قىر باسى كٶڭٸلدٸ,
ەرتەگٸ ەلٸندەي.
بالالار وينايدى,
ايازعا بەرٸلمەي.
شىنىعامىز قار كٷرەپ
تاۋ-تاۋ بولىپ ٷيٸلگەن,
كٷپسەك قاردى كەشەمٸز,
دوسىم شىقتى ٷيٸنەن,
جاقىن بٸزدٸڭ كٶشەمٸز.
جالعاس ايتتى ولجاسقا:
- جول اشامىز ٷيگە بٸز.
قانداي شارا توڭباسقا?
- قالىڭ كيٸم كيەمٸز.
اعاش شانا, بار كٷرەك,
قولىمىزعا الامىز.
شىنىعامىز قار كٷرەپ,
بٸز ەڭبەكقور بالامىز.
قىس كەلدٸ
ايازى دا ەدەمٸ, بورانى دا,
الاقانعا ەپپاق قار قونادى ما?
قىس كەلدٸ دەپ قۋانعان بالالار مەز,
اياز اتا ساعىنعان قوناعى ما?
اق كٷمٸسكە مالىنعان دالا قانداي?
اق مامىققا اۋناعان بالا قانداي?
سىرعاناقتىڭ قىزىعى تاۋسىلمايدى,
شانا بٸتكەن تۇلپار بوپ جارالعانداي.
اققالا
قايتا كەلگەن ٶمٸرگە...
اققالامىز بۇرىنعى,
كٶزٸ قارا كٶمٸردەن,
قىزىل سەبٸز مۇرىنى,
تٷيمەلەرٸ تەمٸردەن,
ەپپاق قاردان تۇعىرى.
تەسٸك شەلەك تۇماعى,
موينىندا الا وراما,
ٸنٸم ۇقپاي سۇرادى:
- تونى قايدا? توڭا ما?
جوق ەكەن عوي قۇلاعى,
ٷيگە كٸرسە بولا ما?
- مەكەنٸ ونىڭ دالادا,
دوس بولامىز تەك قىستا,
كٶڭٸلٸ ەپپاق, باعالا,
عۇمىرى دا ەڭ قىسقا.
كٶكتەمگە بٸر بارايىق,
قولىڭ قايدا, كەل, ۇستا!
قىس قىزىعى
قىس قىزىعى تاۋسىلار ما,
قالا سالار اق قاردان,
تاڭ اتادى, كەش باتادى,
بارلىق بالا شاتتانعان.
-ەرتەڭ ەرتە تۇرايىقشى,-
دەدٸ مايرا داناعا,
شەلەگٸ مەن قوس كٷرەگٸن,
سالىپ قويدى شاناعا.
- جارىسامىز شانامەنەن,
جارىسامىز شاڭعىمەن.
- ەڭ ەدەمٸ اققالانى
جاسايىقشى الدىمەن...
ساياباققا جينالىپتى,
بٷكٸل اۋىل بالاسى,
تاڭقالدىرار تاڭعاجايىپ,
ەرتەگٸلەر قالاسى.
بٷلدٸرشٸندەر مەز-مەيرام بوپ,
دومالاتار اق قاردى,
دەۋ اققالا جاساپ شىعىپ,
دوستارىنا ماقتاندى.
قىس قىزىعى تاۋسىلار ما,
قالا سالار اق قاردان,
باقىت ەنٸ ەستٸلەدٸ,
اۋلالاردان, باقتاردان.
كٶكتەم ناقىشتارى
كٶك شىعىپ قىرلارعا
قىس تاستاپ بٶرٸگٸن,
بالالار قىزدىردى
ويىننىڭ كٶرٸگٸن.
***
قوزى-لاق جامىراپ,
سەكٸرٸپ وينايدى.
حورمەن ەن سالعانداي
كٶككە ەۋەن بويلايدى.
***
باۋ-باقشا جاپ-جاسىل,
ٶرٸكتەر گٷلدەدٸ,
اق ماقتا تەرٸزدٸ
الما اعاش بٷرلەدٸ.
***
قىپ-قىزىل قىزعالداق
كٶمكەردٸ دالانى.
جۋساننىڭ يٸسٸ
تازارتتى اۋانى.
***
كٶك تٷس پەن جاسىلعا
اعاشتار بويالدى.
قۇستاردىڭ ٷنٸمەن
قۋانىپ وياندىم.
بەيشەشەك
مٶپ-مٶلدٸر نەزٸك بەيشەشەك -
بەلگٸسٸ ارۋ كٶكتەمنٸڭ.
اق گٷلدەن تۇمار تاققانداي
ەدەمٸسٸن-اي كٶك بەلدٸڭ.
كٸرشٸكسٸز ەپپاق بەيشەشەك -
نىشانى بەرٸك دوستىقتىڭ,
جاڭارعان سەتتە دٷنيە
مەن داعى ادال دوس كٷتتٸم.
ٷلبٸرەر سۇلۋ بەيشەشەك -
ٷمٸتتٸڭ گٷلٸ ارايلى.
تازالىق تۇنعان بار ەلەم
سٷيسٸنٸپ دالا قارايدى.
دومبىرا
بٸزدٸڭ ٷيدٸڭ تٶرٸندە,
بار ٷكٸلٸ دومبىرا,
قازاعىمنىڭ بولمىسى,
قاسيەتتٸ ول - مۇرا.
قۇرمانعازى, دينانىڭ,
كٷيٸن تٶگەر, تىنبايدى,
اتا مەنٸڭ سٷيسٸنٸپ,
قوڭىر ٷنٸن تىڭدايدى.
قوبىز
كٷيٸ بٶلەك قوبىزدىڭ,
تابيعاتپەن ٷندەسكەن.
كٷي اتاسى كەمەڭگەر
قورقىت بابام تٸلدەسكەن.
تاريحىمدى اقتارسام,
قوبىز جايلى اڭىز كٶپ.
قويلىبايدىڭ قوبىزى,
بەيگە العان جالعىز كەپ..
قاراعايدان قايىرعان,
ٷيەڭكٸدەن ٷيٸرگەن,
اققۋ مٷسٸن, كيەلٸ
قاناتىنا كٷي ٸلگەن.
