اقىن قالقامان سارين ۇيىمداستىرعان جەلٸدەگٸ ەدەبي باستاما شىنايى تانىم مەن رۋحاني تامىردى جاڭعىرتقان ماڭىزدى شاراعا اينالماقشى. ەدەتتە ەكراننان ەن ايتىپ, ساحنادا سٶيلەپ ٷيرەنگەن ٶنەر يەلەرٸنٸڭ ەندٸ كٸتاپ تۋرالى وي بٶلٸسۋٸ – بٸر مەزەتتە تاڭدانارلىق قۇبىلىس. بۇل شارا ۇلتتىق سانا مەن مەدەني كودتى قايتا جاڭعىرتۋدىڭ, قازاق قوعامىنىڭ رۋحاني يممۋنيتەتٸن قالىپتاستىرۋدىڭ زاماناۋي تەسٸلٸ دەسەك بولادى.
قالقامان ساريننٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ ٷندەۋٸ – ەستافەتا, ياعني بٸرٸنەن بٸرٸ جالعاساتىن رۋحاني امانات ٸسپەتتٸ. ەۋەلٸ ٶزٸ سٷيٸپ وقىعان كٸتاپتارىن ۇسىنىپ, كەيٸن وسى ٷردٸستٸ جالعاستىرۋ ٷشٸن كٶپشٸلٸككە ٷن قاتتى. وعان ٷن قوسقانداردىڭ اراسىندا ەنشٸ مەيرامبەك بەسباەۆ پەن اكتەر بەكجان تۇرىس, قوعام بەلسەندٸسٸ سىرىمبەك تاۋعا دەيٸن بار. بۇدان ەليتا مەن قاراپايىم حالىقتىڭ اراسىندا رۋحاني كٶپٸردٸڭ پايدا بولعانىن اڭعارامىز. سەبەبٸ كٸتاپ تاڭداۋى – ادامنىڭ ٸشكٸ مەدەني دەڭگەيٸن, دٷنيەتانىمدىق باعدارىن, ٶمٸرگە كٶزقاراسىن ايقىندايدى.
بٸر قىزىعى, بۇل جولى ەدەبيەتكە قاتىستى ٷندەۋ بيلٸك تاراپىنان ەمەس, شىعارماشىلىق ورتادان باستالدى. شىنايى ازاماتتىق پوزيتسييادان تۋعان باستاما – وسى شارانىڭ باستى ارتىقشىلىعى. سەبەبٸ ەدەبيەتپەن سۋسىنداۋ جٷرەكپەن جاسالاتىن ٸس.
بٷگٸندە كەز كەلگەن ازامات eGov Mobile قوسىمشاسى ارقىلى ٶزٸنٸڭ سٷيٸكتٸ ون شىعارماسىن ۇسىنا الادى. بۇل – ساندىق تەحنولوگييا مەن رۋحاني قۇندىلىقتاردىڭ سينتەزٸ. اقپاراتتىق دەۋٸردە كٸتاپ تۋرالى پٸكٸر بٸلدٸرۋ ٶتكەن عاسىرداعىداي كٸتاپحانا بۇرىشىندا ەمەس, تسيفرلىق الاڭدا جٷزەگە اسادى. ونىڭ ەل ٸشٸندەگٸ تانىمالدىلىعى, ەسٸرەسە جاستار اراسىنداعى قىزىعۋشىلىقتى ارتتىراتىنى سٶزسٸز.
ەلەمدە دەل وسىنداي ٷلگٸدەگٸ مەدەني ەستافەتالار بۇرىن دا بولعان. مەسەلەن, جاپونييادا «Kono hon ga sugoi!» («بۇل كٸتاپ كەرەمەت!») اتتى ۇلتتىق ساۋالناما جىل سايىن ٶتكٸزٸلەدٸ. وعان ەلدٸڭ مەدەنيەت جەنە مەديا تۇلعالارى قاتىسىپ, جاسٶسپٸرٸمدەر مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان ٷزدٸك شىعارمالاردى ۇسىنادى. وسىلايشا جاپوندار ٷزدٸك اۆتورلاردى انىقتاپ, جاس وقىرماننىڭ تالعامىن قالىپتاستىراتىن دەستٷر بار.
ال كانادادا ٶتكەن «Canada Reads» اتتى ۇلتتىق جوبادا ەربٸر پروۆينتسييانىڭ تانىمال تۇلعاسى بٸر-بٸر كٸتاپتى قورعاپ, تٸكەلەي ەفيردە پٸكٸر الماسىپ, ەڭ قاجەت دەگەن شىعارمانى حالىقتىڭ كٶمەگٸمەن انىقتايدى. بۇل – كٸتاپتى وقۋعا ەمەس, ونى تالقىلاۋعا, ودان نەتيجە شىعارۋعا باعىتتالعان دەموكراتييالىق ەدەبي فورۋم. دەمەك, بٸزدٸڭ ەلدەگٸ ەدەبي ەستافەتانىڭ دا وسىنداي اۋقىمعا شىعۋىنا مٷمكٸندٸك مول.
كٸتاپتى كٶپ وقىعان ۇلت – مەدەنيەتتٸڭ تۇتقاسىن ۇستايدى. سەبەبٸ بٸر ۇلتتىڭ رۋحاني ەلەۋەتٸ ونىڭ ەدەبي قورىمەن ٶلشەنەدٸ. بۇل رەتتە مەملەكەت تاراپىنان تسيفرلىق الاڭداردى كٸتاپ وقۋعا باعىتتاۋ – ستراتەگييالىق قادام. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ ترەندتەر كٶبٸنە سەن, تۇرمىس نەمەسە شوۋ باعىتىندا بولعانىمەن, ەندٸ ەدەبيەت تە سول كەڭٸستٸكتٸ مەڭگەرە باستادى.
مۇنداي ەدەبي ەستافەتالار قوعامداعى ساياسي-كٶزقاراستىق پولياريزاتسييانى جۇمسارتۋعا دا ىقپال ەتەدٸ. سەبەبٸ كٸتاپ – يدەولوگييالىق قۇرال عانا ەمەس, ديالوگتىڭ كٶپٸرٸ. مەيرامبەك بەسباەۆ پەن سىرىمبەك تاۋ بٸر ەدەبي تٸزٸمدە تۇرسا, بۇل – ورتاق قۇندىلىقتاردىڭ بار ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. دەمەك, ۇلت ٸشٸندەگٸ رۋحاني بٸرلٸككە اپاراتىن جول ەدەبيەتتٸڭ ارقاسىندا قايتا جاندانىپ كەلەدٸ.
ەدەبي ەستافەتا اياسىندا ۇسىنىلعان شىعارمالاردىڭ مازمۇنى دا نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. بٸرٸ تاريحي روماندى وقۋعا شاقىرسا, ەكٸنشٸسٸ پوەزييانى دەرٸپتەيدٸ. ٷشٸنشٸسٸ فيلوسوفييالىق ەڭبەكتەردٸ ۇسىنادى. بۇل – كٶپقىرلى قوعامنىڭ كٶرٸنٸسٸ. بٸر باعىتقا عانا بايلانباي, جان-جاقتى وقىرمان تالعامىنىڭ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانىن اڭعارامىز.
ەگەر بۇل ەستافەتا تۇراقتى سيپات الىپ, جىل سايىن جالعاساتىن دەستٷرگە اينالسا, وندا قازاقستاندا ەدەبي مەدەنيەتتٸ جاڭعىرتۋدىڭ جاڭا فورمۋلاسى قالىپتاسارى سٶزسٸز. سەبەبٸ بۇل جەردە باستى فاكتور – ەرٸك پەن ىقىلاس.
قالقامان ساريننٸڭ باستاماسى – قازٸرگٸ قازاق قوعامىنىڭ ينتەللەكتۋالدى سۇرانىسىنا بەرٸلگەن لايىقتى جاۋاپ. اتالمىش ەستافەتا جاي عانا كٸتاپتار تٸزٸمٸ ەمەس, رۋحاني سەرپٸلٸستٸڭ, مەدەني مۇراتتىڭ, ەل بولاشاعىنا دەگەن سەنٸمنٸڭ كٶرٸنٸسٸ. ەگەر بٸز شىن مەنٸندە قازاقتىڭ بولاشاعىن ويلاساق, وندا ۇرپاقتى تەك عىلىممەن ەمەس, ەدەبيەتپەن دە تەربيەلەۋٸمٸز كەرەك. ال ەدەبيەت دەگەنٸمٸز – حالىقتىڭ جٷرەگٸ. بۇل جٷرەك سوقپاسا, ۇلتتىڭ ٶمٸرٸ دە مەنسٸز بولادى.
