ەۋەلدە قايران قالدىق. قازاقستاندا ٶندٸرٸلەتٸن ٶنٸمنٸڭ شەتەلگە شىعىپ جاتقانىن سيرەك ەستيتٸنٸمٸز جاسىرىن ەمەس قوي ەندٸ.
جاپونيياعا ماي تاسىمالداماس بۇرىن Kaz-Ir AGRO التى اي بويىنا ساپانى راستاۋعا, مەملەكەتتٸك جەنە حالىقارالىق ستاندارتتارعا سەيكەستٸككە جٷرگٸزٸلگەن زەرتحانالىق تالداۋلار بويىنشا مۇقييات تەكسەرۋدەن ٶتٸپتٸ. كەلٸسٸمشارتقا كٷنٸ كەشە قول قويىلعان.
Kaz-Ir AGRO قايدا ورنالاسقان? كٶزبەن كٶرگٸمٸز كەلدٸ بۇل زاۋىتتى.
پرەزيدەنت نە دەپ ەدٸ?
بٸر سٶزٸندە پرەزيدەنت يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق جوبالاردىڭ قالالاردا ەمەس, شالعاي اۋدان-اۋىلداردا ورىن تەپكەنٸ جٶن ەكەنٸن ايتقان.
جاپونيياعا ماي ەكسپورتتايتىن Kaz-Ir AGRO – شۋ اۋدانىندا ورنالاسىپتى. باردىق. كٶردٸك.
وسى شۋدىڭ بٸرلٸك اتتى اۋىلىندا 60 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر بۇل زاۋىت. وسىدان شامامەن 12 جىل بۇرىن قۇرىلىپتى.
Kaz Ir AGRO كومپانيياسى بٸرلٸكتەگٸ 5 مىڭ گەكتار جەرگە ماقسارى ٶسٸرٸپ, سونىڭ مايىن سىعىپ الادى.
كومپانييانىڭ قارجى ديرەكتورى ابۇلفازىل اليناگييان كٷتٸپ الدى بٸزدٸ. ۇلتى پارسى ەكەن.
– بۇل قازاقستان مەن يراننىڭ بٸرٸگٸپ جاساعان جوباسى عوي. مۇندا كەلگەنٸمە كٶپ بولعان جوق. ماماندىعىم قارجىگەر. بٸراق اۋىل شارۋاشىلىعىن بەس ساۋساعىمداي بٸلەم. وسى سالانىڭ قازانىندا قايناپ جٷرگەنٸمە بٸراز ۋاقىت بولدى, – دەدٸ ول.
ايتۋىنشا, وسى بٸرلٸكتە ٶندٸرٸلەتٸن ماقسارى مايى بٸراز ەلدە مٷلدە ٶسپەيدٸ ەكەن. ماقسارىنىڭ ٶسٸپ-ٶنۋٸنە قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸ اسا قولايلى.
ودان بۇرىن بۇل ماي تاعامدى تالعاپ جەيتٸن جاپونييا, اقش, چەحييا, بەلگييا سيياقتى دامىعان ەلدەردە جوعارى باعالانادى. باعاسى دا ساپاسىنا ساي. ايتالىق, جاپونيياداعى ماقسارى مايىنىڭ قۇنى بٸزدەگٸدەن ون ەسە قىمبات.
ماقسارى مايى دەگەنٸمٸز نە?
شىنى كەرەك, قانداي, نەندەي ماي ەكەنٸن بٸلمەپپٸز العاشقىدا. كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە كٶپ قولدانبايتىندىقتان باستاپقىدا اتاۋى دا تاڭسىق ەستٸلدٸ.
پايداسى بەس ەلٸ ەكەن سٶيتسەك. ەلەمنٸڭ دامىعان ەلدەرٸ ٸزدەپ جٷرٸپ الدىرتادى ەكەن.
– سٸز ونىڭ قانداي قاسيەتٸ بارىن بٸلەسٸز بە? جاپوندار بۇل مايعا نەگە قىزىعىپ جٷر? – دەپ سۇرادىق بٸز.
– ماقسارى ما? بۇل دا مايلى داقىل. سىرت كٶزگە كەدٸمگٸ كٷنباعىس مايىنان ايىرماشىلىعى بولماعانمەن جوعارى تەمپەراتۋرادا قىزدىرعان سەتتە دە ٶز قۇندىلىقتارىن ساقتاپ قالاتىن قاسيەتٸ بار.
تاعى بٸر ەرەكشەلٸگٸ – حولەستەرينٸ تٶمەن.
دەرٸگەرلەردٸڭ ٶزٸ ەمدٸك ماقساتتا قولدانۋعا ۇسىناتىن مايلى داقىلدىڭ بٸرٸ. جيٸ تۇتىنعان جاعدايدا جٷرەكتٸڭ يشەمييالىق اۋرۋلارى, قانت ديابەتٸ, جوعارى قان قىسىمى, اتەروسكلەروز سىندى تٷرلٸ دەرتپەن كٷرەسۋگە سەپتەسەدٸ.
– جاپوندار مۇنى جاقسى بٸلەدٸ عوي, دەمەك?..
– ەرينە. ماقسارىنىڭ قۇرامىندا ە دەرۋمەنٸ ٶتە كٶپ. سودان دا شىعار ادامنىڭ قان اينالىمىن جاقسارتىپ, تۇتاس يممۋندىق جٷيەنٸ نىعايتىپ, اعزاداعى اۋرۋدىڭ اسقىنىپ كەتۋٸن تەجەيدٸ.
– بٸز بٸلسەك جاپوندار بۇل مايدى باسقا سالالاردا دا قولداناتىن سيياقتى?
– بۇل راس. قولدانۋ اياسى كەڭ ٶيتكەنٸ. سۋسابىن دا جاسايدى بۇل مايدان. كرەم دە ەزٸرلەيدٸ. ەسٸرەسە, شاش ٶسٸرۋگە, تەرٸ كٷتٸمٸنە دە تاپتىرمايدى. كوسمەتيكالىق ماقساتتا مولىنان قولدانادى, – دەدٸ بٸزگە زارينا ميروشنيكوۆا.
ايتپاقشى, ٸزدەنە كەلە تاپقانىمىز: ماقسارىنىڭ مايىنان قالعان قالدىقتان يراندا حالۋا دايىندالادى ەكەن, ال تٷركييادا تٷرلٸ سابىندار شىعارادى. بولاشاقتا بٸزگە دە وسى كٶشكە ٸلەسۋ قاجەت شىعار.
تاعى بٸر ەرەكشەلٸگٸ
ٸلگەرٸدە ايتتىق كەسٸپورىننىڭ قابىرعاسى 12 جىل بۇرىن قالانىپتى. قازٸر مۇندا 60-قا جۋىق ادام ەڭبەك ەتۋدە. بۇلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ بٸرلٸك اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى.
زاۋىت باسشىسى, پارسى كەسٸپكەرٸ حاميدرەزا اليناگيياننىڭ ايتۋىنشا, ماقسارى مايىن ٶسٸرۋگە شۋ ٶڭٸرٸنٸڭ تاڭدالىپ الىنۋى تەگٸن ەمەس.
بٸزدٸڭشە, بۇعان تابيعات قانا ەمەس, جاڭا تەحنولوگييالار دا سەپتەسۋ كەرەك. ونى دا كٶزبەن كٶردٸك.
ماقسارى سالقىنداي سىعىلادى ەكەن. ال بۇعان قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقتى گەرمانييادان الدىرتىپتى. بارلىعى اۆتوماتتاندىرىلعان.
وسىنداعى جۇمىسشىلارمەن دە تٸلدەسٸپ ٷلگەردٸك. سونىڭ بٸرٸ جامبىل ساعىنبەكوۆ بىلاي دەدٸ بٸزگە:
– ٶزٸڭٸز دە كٶردٸڭٸز. مۇنداعى جٷيەنٸڭ دەرلٸگٸ اۆتوماتتاندىرىلعان. تۋ سىرتىمدا اموفيلتر دەگەن فيلتر تۇر (سۋرەتتە). سول فيلتردە 1 ساعات بويى سۇرىپتالادى. بۇل – بٸرٸنشٸ تازارتۋ. ەكٸنشٸ تازارتۋعا 1 جارىم ساعات ۋاقىت جۇمسالادى. تەك سودان كەيٸن بارىپ تاعى دا ەكٸ شاعىن فيلتردٸڭ ەلەگٸنەن ٶتٸپ, قۇيۋ جٷيەسٸنە بارادى.
KAZ-IR AGRO -نىڭ قولداۋشىسى كٸم?
قازٸر زاۋىت ايىنا 130 مىڭ ليتردەن اسىپ جىعىلاتىن ماي ٶندٸرۋدە. ماي ٶڭدەيتٸن تسەحتى, داقىل ساقتايتىن قويمانى قوسا العاندا زاۋىت اۋماعى 8 گەكتار جەردٸ الىپ جاتىر.
ايتپاقشى, 2006 جىلى ٸسكە قوسىلعان بۇل جوبانىڭ قۇنى 5,7 ملن دوللاردى قۇراپتى.
«زاۋىتقا پارسىلاردىڭ قانداي قاتىسى بار?» دەسەڭٸز بۇعان يران كەسٸپكەرلەرٸ ينۆەستيتسييا قۇيعان.
قازٸرگٸ تاڭدا KazakhExport كومپانيياسىمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەۋدەمٸز.
ولار سەنٸمدٸ كومپانييا, بٸزدٸڭ جوبانى كەپٸلدەندٸرٸپ, 200 جٷز ميلليون تەڭگەگە ساقتاندىرۋ قورعانىسىن بەردٸ جەنە ٶنٸمدٸ شەتەلدٸك كليەنتتەرگە ساتۋعا كٶمەكتەسٸپ جاتىر», – دەيدٸ ول.
دايىنداعان, دۋمان بىقاي
