«فريدوم فينانس» اق Freedom Holding Corp. حولدينگٸنە كٸرەتٸن كومپانييالاردىڭ قىزمەتٸ جەنە ونىڭ اكتسيونەرٸ تيمۋر تۋرلوۆ تۋرالى دەيەكسٸز جەنە جاڭىلىسۋعا ەكەلەتٸن اقپارات قامتىلعان بٸرقاتار ينتەرنەت-رەسۋرس ورنالاستىرعان جارييالانىمدارعا بايلانىستى مەلٸمدەمە جاسادى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
جالپى تەرٸس باعىتپەن بٸرٸكتٸرٸلگەن جارييالانىمدار «فريدوم فينانس» اق-تىڭ باستاماسىمەن كومپانييانىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرٸ ۆ. سۆەتوۆويعا قاتىستى قوزعالعان قىلمىستىق ٸستٸ تەرگەپ-تەكسەۋگە قاتىستى بولىپ وتىر. اتالعان ماتەريالداردا بٸرقاتار ەلەۋلٸ قاتەلٸك پەن دەلسٸزدٸكتەر جٸبەرٸلدٸ, وندا ەكٸ تٷرلٸ ٸس: «فريدوم فينانس» اق-تىڭ بۇرىنعى قىزمەتكەرٸ ت. بەكوۆقا قارسى ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ٸسٸنە جەنە ج. كاپاروۆانىڭ ٸسٸنەبايلانىستى اقپاراتتىڭ سەيكەس كەلمەۋٸ جەنە ارالاسۋى ورىن الدى.
جالعان جەنە جاڭىلىسۋعا ەكەلەتٸن مەلٸمەتتەردٸڭ تارالۋىن بولدىرماۋ ٷشٸن, سونداي-اق تيٸستٸ ٸستەردٸڭ دۇرىس جەنە تولىق جارييالانۋىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن وسى مەسەلە بويىنشا تٷسٸنٸكتەمە جارييالاۋ قاجەت دەپ سانايمىز.
ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ٸسٸنٸڭ مەنٸ
ۆيتاليي ۆالەرەۆيچ سۆەتوۆوي توپ-مەنەدجەر بولعان جوق, كومپانييانىڭ ساتۋ دەپارتامەنتٸندەگٸ ورتا باسقارۋ بۋىنىنا قاتىستى قىزمەتتە جۇمىس ٸستەدٸ. الدىمەن ول پەتروپاۆل قالاسىنداعى (سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى) ساتۋ بٶلٸمٸنە, سودان كەيٸن 2023 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ الماتى قالاسىنداعى سەگٸز ساتۋ بٶلٸمٸنٸڭ ەكەۋٸنە جەتەكشٸلٸك ەتتٸ. اتقاراتىن لاۋازىمدارىنداعىمٸندەتتەرٸنە كليەنتتەرمەن تٸكەلەي ٶزارا ٸس-قيمىل جاساۋكٸرمەدٸ. سۆەتوۆويدىڭ ستراتەگييالىق شەشٸمدەر قابىلداۋعا جەنە كليەنتتەرمەن ٶزارا ٸس-قيمىل جاساۋكەزٸندە كومپانييانىڭ اتىنان ەرەكەت ەتۋگە قۇقىعى بولعان جوق.
2024 جىلعى تامىزدا كومپانيياعا گ. يساەۆا ٶزٸنٸڭ ەكەسٸسۆەتوۆويعا بەرگەن اقشانى قايتارۋ تۋرالى تالاپپەنجٷگٸندٸ. گ. يساەۆانىڭ ايتۋىنشا, سۆەتوۆوي بۇل اقشانى ٷلكەن پايىزبەن قايتارۋعا ۋەدە بەرگەن. بۇل رەتتە قاراجات كومپانيياداعى شوتتار ارقىلى ەمەس, سۆەتوۆويدىڭ جەكە ٶزٸنە قولما-قول اقشامەن نە ونىڭ جەكە بانكتٸك شوتتارىنا بەرٸلدٸ. ۇسىنىلعان راستايتىن قۇجاتتار بولعان جوق.
كەلٸپ تٷسكەن شاعىم نەگٸزٸندە كومپانييا ٸشكٸ تەكسەرۋدٸڭ جٷرگٸزٸلۋٸنە باستاما جاسادى, سۆەتوۆوي دەرەۋ جۇمىستان شەتتەتٸلدٸ. تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا 2024 جىلعى 6 تامىزدا سۆەتوۆوي بەدەلٸنە كٸر كەلتٸرەتٸن نەگٸزدەر بويىنشا جۇمىستان شىعارىلدى.
ٸشكٸ تەرگەپ-تەكسەرۋ جۇمىستارى نە شەشتٸ?
ۆ. سۆەتوۆوي, ەڭبەك شارتىنىڭ ەرەجەلەرٸن, لاۋازىمدىق نۇسقاۋلىقتى, كومپانييالاردىڭ ٸشكٸ قۇجاتتارىن (ساتۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸ ٷشٸن كليەنتتٸك سەرۆيس ساپاسىنىڭ ستاندارتتارىن, كورپوراتيۆتٸك ەتيكا كودەكسٸن, الاياقتىق پەن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل جەنە الدىن الۋ جٶنٸندەگٸ ٸشكٸ باقىلاۋ ساياساتىن) بۇزا وتىرىپ:
- جەكە تۇلعالاردان جەكە اۋدارىمدار نەمەسە پايىزبەن قايتارۋ تۋرالى ۋەدەلەرمەن اسا ٸرٸ مٶلشەردە قولما-قول اقشا بەرٸلۋ ارقىلى اقشا الدى. ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ايتۋىنشا, ول كەم دەگەندە 16 ادامنان اقشا الدى;
- كليەنتتەرگە ٷلكەن ينۆەستيتسييالىق جەتٸستٸكتەر بولادى دەپ جاڭىلىستىرۋ ٷشٸن قۇجاتتاردىڭ قولدان جالعان سكرينشوتتارىن جاساپ, جٸبەردٸ;
- جەبٸرلەنۋشٸلەرگە اقشانى, سونىڭ ٸشٸندە قولما-قول اقشانى بٸرنەشە رەت الىپ, ٶزٸ بەردٸ;
- ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ايتۋىنشا, ول العان اقشانى بۋكمەكەرلٸك كەڭسەلەردەگٸ ستاۆكالارعا, جەكە قاجەتتٸلٸكتەرٸنە جەنە ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا اۋدارىمدارعا جۇمساعان;
- زارداپ شەككەن كٶپتەگەن ادامنان (ولاردىڭ كەيبٸرەۋلەرٸ كومپانييانىڭ كليەنتتەرٸ ەمەس) جەكە جيناقتارىنان اقشا الدى, ولار كومپانييانىڭ شوتتارىندا ەشقاشان ورنالاستىرىلماعان.
بۇل رەتتە اقشا بەرۋ قولحاتسىز, شارتتارسىز جەنە راستاۋسىز رەسٸمدەلدٸ. زارداپ شەككەن ادامدار دا, ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ٶزٸ دە اۋدارىمداردىڭ تاريحىن: قانشا اقشا بەرٸلگەنٸن جەنە قانشا اقشا قايتارىلعانىن قالپىنا كەلتٸرە المادى نەمەسە قۇجاتپەن راستاي المادى. ٸشكٸ تەكسەرۋ شەڭبەرٸندەگٸ زالالدىڭ شامامەن الىنعان سوماسى ۆ.سۆەتوۆويدىڭ ٶزٸنٸڭ ايعاعى بويىنشا جەنە ول ەدب-دەگٸ شوتتارى بويىنشا بەرگەن بانكتٸك ٷزٸندٸ كٶشٸرمەلەر نەگٸزٸندە انىقتالدى, بۇل ايعاقتار كەيبٸر كليەنتتەر ۇسىناتىن جاسالعان اۋدارىمدار تۋرالى بٸرنەشە قۇجاتپەن سالىستىرىلدى, اتالعان اۋدارىمدار ولار مەلٸمدەگەن زالال سوماسىنا سەيكەس كەلمەدٸ. سونداي-اق, قولما-قول اقشامەن بەرٸلۋٸ مٷمكٸن سوما بەلگٸسٸز بولىپ قالدى.
وسىلايشا, كومپانييانىڭ كٷشٸمەن قانداي سومانىڭ قولما-قول اقشامەن بەرٸلگەنٸن نەمەسە قايتارىلعانىن ناقتى انىقتاۋ مٷمكٸن بولمادى.
كومپانييا دەرەۋ پوليتسيياعا (№جت-2024-05032942) ارىزبەن جٷگٸنٸپ, جينالعان بارلىق ماتەريالدى بەردٸ. قىلمىستىق ٸس قوزعالدى. بٸز تەرگەۋگە جان-جاقتى قولداۋ كٶرسەتۋدٸ جالعاستىرىپ جاتىرمىز.
سول سەتتەن باستاپ كومپانييا رەتتەۋشٸلەردٸڭ كٶپتەگەن سۇراۋىنا جاۋاپ بەردٸ, ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ٸسٸنٸڭ مەن-جايلارىنا قاتىستى بارلىق سۇراتىلعان اقپاراتتى ۇسىندى.
«فريدوم فينانس» اق-تىڭ كٶزقاراسى
كومپانييا دا ۆ. سۆەتوۆويدىڭ قىزمەتٸنەن زارداپ شەككەن تاراپ بولىپ تابىلادى.
زارداپ شەككەن جەكە تۇلعالار (ولاردىڭ كەيبٸرٸ تٸپتٸ بٸزدٸڭ كليەنتتەرٸمٸز بولماي شىقتى) كٷدٸكتٸمەن جەكە قارجىلىق قارىم-قاتىناستا بولىپ, وعان قاراجاتىن كومپانييانىڭ اياسىنان تىس ٶز بەتتەرٸنشە بەردٸ.
بٸز ٶز تاراپىمىزدان:
- قاتاڭ قۇقىقتىق ايانىڭ شەڭبەرٸندە ەرەكەت ەتەمٸز;
- مەسەلەنٸ جاسىرعانىمىز جوق, كەرٸسٸنشە تەرگەپ-تەكسەرۋدٸڭ جٷرگٸزٸلۋٸنە باستاما جاسادىق;
- زاڭدا جەنە ٸشكٸ رەگلامەنتتە كٶزدەلگەن تەرگەپ-تەكسەۋ, شەتتەتۋ, جۇمىستان شىعارۋ سيياقتى بارلىق شارانى قولداندىق;
- پوليتسيياعا قىلمىستىق ٸس قوزعاۋ تۋرالى ارىز جولدادىق جەنە تەرگەپ-تەكسەرۋ بارىسىندا جينالعان بارلىق اقپاراتتى بەردٸك;
- تەرگەۋگە قولداۋ كٶرسەتٸپ جاتىرمىز جەنە رەتتەۋشٸلەرمەن (سونىڭ ٸشٸندە قنردا-مەن) تۇراقتى ٶزارا ٸس-قيمىلدى جٷزەگە اسىرۋدامىز, بارلىق سۇرانىسقا دەرەۋ جاۋاپ بەرٸپ جاتىرمىز;
- ٶز سايتىندا (https://ffin.kz/news/42205) 2025 جىلعى 9 اقپاندا رەسمي كٶزقاراسىمىزدى بٸلدٸردٸك.
الايدا, جەكەلەگەن ينتەرنەت-رەسۋرستار بۇل ٸستٸ حابارلاي وتىرىپ, ماڭىزدى دەرەكتەردٸ ەلەمەي, اقپاراتتى بۇرمالاۋدا.
قوعامداعى قىسىم جەنە بوپسالاۋ ەرەكەتتەرٸ
2024 جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ بٸرقاتار ادام كومپانيياعا قىسىم جاساۋ ەرەكەتتەرٸن باستادى, سونىڭ ٸشٸندە:
- سۇراتىلىپ وتىرعان سومانى تٶلەۋدەن باس تارتقان جاعدايدا جارييا كومپانييالارمەن جەنە شاعىمدارمەن قورقىتۋ;
- باق-تا, ونىڭ ٸشٸندە زارداپ شەككەندەر بولىپ تابىلمايتىن تۇلعالاردان تەكسەرٸلمەگەن اقپاراتتى تاراتۋ;
- تەرگەۋ قۇپيياسىن قۇرايتىن اقپاراتتى جارييا ەتۋ, فاكتٸلەرمەن ايلا-شارعى جاساۋ جەنە ەموتسيونالدى قىسىم كٶرسەتۋ.
سونىمەن بٸرگە, قوعامدا «فريدوم فينانس» اق-تىڭ اتىنا تەرٸس سيپاتتاعى بٸرنەشە جارييالانىم پايدا بولعانعا دەيٸن كومپانيياعا ەرتٷرلٸ تۇلعالاردان باق-تا تەرٸس جارييالانىمداردى بولدىرماۋ ماقساتىندا قوماقتىاقشامەن «جاعدايدى رەتتەپ بەرەمٸز» دەگەن ۇسىنىستار كەلٸپ تٷسە باستادى.
كومپانييا مۇنداي «ۇسىنىستاردان» باس تارتىپ, ولاردى بوپسالاۋ جەنە كورپوراتيۆتٸ قىسىم جاساۋ ەرەكەتٸ دەپ سانادى. مۇنداي «ۇسىنىستان» باس تارتقاننان كەيٸن كەلٸسٸلگەن جەنە بٸرنەشە جىلدام جارييالانىم, ونىڭ ٸشٸندە «قازتاگ» حاا اگەنتتٸگٸ ەكٸ كٷندە شىعارعان 12 ماتەريال شىقتى.
جاعدايلاردى ارالاستىرۋ جەنە جالعان ايىپتاۋ تۋرالى
بٸرقاتار باسىلىمدا ەكٸ تٷرلٸ ٸس ەدەيٸ ارالاستىرىلعان:
1-جاعداي – ج. كاپاروۆا ت. بەكوۆقا قارسى.
ج. كاپاروۆا, سوڭعى جارييالانىمداردا دەرەككٶز رەتٸندە جيٸ ايتىلادى, ول ۆ. سۆەتوۆويدان زارداپ شەككەن جوق.ونىڭ بروكەرلٸك شوتتارىندا شىعىندار بولعان جوق.
پروبلەمالىق جاعداي ج. كاپاروۆانىڭ اناسىندا پايدا بولدى, ونىڭ اناسى لوگينٸ مەن پارولٸن «فريدوم فينانس» اق-تىڭ بۇرىنعى مەنەدجەرٸ ت. بەكوۆقا ونىڭ كومپانييادان كەتەتٸنٸن بٸلە تۇرا بەردٸ. ت. بەكوۆ جۇمىستان كەتكەننەن كەيٸن ولار بٶلەك اقىعا ىنتىماقتاستىق قاتىناس جاساۋعا ۋاعدالاستى, ج. قاپاروۆانىڭ اناسى ت. بەكوۆقا ونىڭ شوتىن باسقارۋ ٷشٸن اۆتوريزاتسييالانعان دەرەكتەرٸن (لوگيندەر مەن پارولدەر) بەردٸ. بۇل اقپارات ج. قاپاروۆانىڭ ٶزٸ كومپانييانىڭ جەنە قنردا-نىڭ ٶكٸلدەرٸمەن بەتپە-بەت كەزدەسكەن كەزدە ۇسىنعان تٷسٸندٸرمەلەرمەن راستادى.
وسىدان كەيٸن ج. قاپاروۆا پوليتسيياعا, ونىڭ ٸشٸندە ت. بەكوۆقا قارسى قىلمىستىق ٸس قوزعاۋ تۋرالى ارىز جولدادى.
قۇقىقتىق ايادا كەرەك نەتيجەگە قول جەتكٸزبەگەندٸكتەن, ول ينتەرنەتتە كومپانييا تۋرالى تەرٸس اقپاراتتى بەلسەندٸ تٷردە جارييالاي باستادى.
ەرٸ قاراي, كومپانييانىڭ مەلٸمدەمەسٸ بويىنشا ۆ. سۆەتوۆويعا قارسى قوزعالعان ٸس تۋرالى بٸلگەننەن كەيٸن, ول زارداپ شەككەندەردٸڭ كەيبٸرٸمەن بٸرٸگٸپ, ونىڭ ٸشٸندە گ. يساەۆامەن بٸرلەسٸپ كومپانيياعا قوعامدىق ٶرٸستە قىسىم كٶرسەتۋگە تىرىستى, ج. قاپاروۆا گ. يساەۆامەن بٸرگە سوڭعى جارييالانىمداردىڭ كٶبٸندە نەگٸزگٸ اقپارات كٶزٸ رەتٸندە كٶرسەتٸلگەن.
2-جاعداي — ۆ. سۆەتوۆوي.
بۇل قىلمىستىق ٸس كومپانييانىڭ باستاماسىمەن قوزعالدى. بۇرىنعى قىزمەتكەر كليەنتتەرٸ مەن ەرٸپتەستەرٸن ەرتٷرلٸ سىلتاۋلارمەن اقشانى ونىڭ جەكە شوتتارىنا اۋدارۋعا نەمەسە قولما-قول بەرۋگە كٶندٸردٸ. ولاردىڭ كەيبٸرەۋلەرٸنە ٷنەمٸ كەرٸ اۋدارىمدار كەلٸپ تٷسەتٸن, بۇل سەنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىردى.
زارداپ شەككەندەردٸڭ ناقتى سانى انىقتالعان جوق. كومپانيياعا ەر تٷرلٸ ۋاقىتتا 14 ادام, پوليتسيياعا ٸستٸ تەرگەپ-تەكسەرۋ شەڭبەرٸندە 11 ادام جٷگٸندٸ.
جاقىندا, وسى ٸس بويىنشا تەرگەپ-تەكسەرۋدٸڭ جٷرٸپ جاتقانىنا قاراماستان, جەكەلەگەن جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ ٶتٸنٸشٸ بويىنشا ۆ. سۆەتوۆويعا قاتىستى سول ەپيزود بويىنشا ەكٸنشٸ ٸس قوزعالدى.
مەديا جاۋاپكەرشٸلٸگٸ تۋرالى
بٸرقاتار ينتەرنەت-باسىلىمنىڭ ماتەريالدارىندا مىنالار:
- دەيەكسٸز جەنە راستالماعان مەلٸمەتتەر;
- ەموتسيونالدى ايىپتاۋ;
- بۇرمالانعان دەرەكتەر, ولاردىڭ بايلانىسى جەنە رەتتٸلٸگٸ;
- ناقتى زارداپ شەكپەگەن ادامداردىڭ دەيەكسٶزدەرٸ قامتىلادى.
نەگٸزٸندە, مۇنداي ناۋقان كومپانييانىڭ زاڭسىز «سوتتان تىس ەسەپ ايىرىسۋعا» قاتىسۋدان باس تارتۋىنا جاۋاپ رەتٸندە ۇيىمداستىرىلعان PR شابۋىلى بولىپ تابىلادى.
كومپانييا باسىلىمداردىڭ بٸرٸنە ماقالانى الىپ تاستاۋ, اقپاراتتى جوققا شىعارۋدى جارييالاۋ جەنە جالعان اقپاراتتى تاراتۋدى توقتاتۋ تۋرالى تالاپپەن سوتقا دەيٸنگٸ شاعىم جٸبەردٸ.
«فريدوم فينانس» اق جۋرناليست ماماندىعىن جەنە سٶز بوستاندىعى قاعيداتتارىن قۇرمەتتەيدٸ, بٸراق باق-تان قۇقىق, ەتيكا جەنە فاكت-چەكينگ نورمالارىن ساقتايدى دەپ كٷتەدٸ.
- تۋىنداعان وقىس وقيعا تۋرالى اقپاراتتى العان كەزدە بەكٸتٸلگەن حاتتاماعا سەيكەس جاۋاپ بەردٸ - ٸشكٸ تەرگەپ-تەكسەرۋ جٷرگٸزٸپ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا حابارلادى;
- ۆ. سۆەتوۆويدىڭ ٸس-ەرەكەتٸن مۇقييات تەرگەپ-تەكسەرۋ ٷشٸن قىلمىستىق ٸس قوزعاۋعا باستاماشى بولدى;
- تەرگەۋمەن بەلسەندٸ ىنتىماقتاستىقتى جٷزەگە اسىرۋدا جەنە رەتتەۋشٸ ورگانداردىڭ بارلىق سۇراعىنا جاۋاپ بەرۋدە;
- PR شابۋىلىنا, قوعامدىق قىسىمعا جەنە جەكەلەگەن تۇلعالاردىڭ بوپسالاۋ ەرەكەتتەرٸنە تاپ بولدى;
- قۇقىقتىق ايا شەڭبەرٸندە ەرەكەت ەتەدٸ, وعان جوعارىدا اتالعان جاعدايلاردى حابالايتىن زارداپ شەككەن ادامدار مەن باق-تى شاقىرادى.
كومپانييا جالا جابۋعا مٷلدەم تٶزٸمدٸلٸك تانىتپايدى دەگەن قاعيداتتى ۇستانادى جەنە ٶزٸنٸڭ ٸسكەرلٸك بەدەلٸن سوت تەرتٸبٸمەن قورعاۋعا, سونىڭ ٸشٸندە جالعان اقپارات تاراتقان ادامدار مەن ۇيىمداردى جاۋاپقا تارتۋعا قۇقىلى.
كومپانييا وسى مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانىپ, كليەنتتەرگە زييانكەستەردٸڭ قۇربانى بولماۋ ٷشٸن مىنالار جايىندا ەسكەرتەدٸ:
- شوتتارىڭىزدى تەك كومپانييانىڭ رەسمي دەرەكتەمەلەرٸ بويىنشا تولتىرىڭىز;
- ينۆەستيتسييالاۋ ٷشٸن تەك ٶز مەنشٸكتٸ شوتىڭىزدى پايدالانىڭىز;
- اۆتوريزاتسييالانعان دەرەكتەرٸڭٸزدٸ (لوگيندەر مەن پارولدەردٸ) ەشقاشان ٷشٸنشٸ تۇلعالارعا (ونىڭ ٸشٸندە كومپانييانىڭ قىزمەتكەرلەرٸنە) بەرمەڭٸز;
- اۆتوريزاتسييالىق تەلەفون نٶمٸرٸڭٸزدٸ ٷشٸنشٸ تاراپ نٶمٸرلەرٸنە ٶزگەرتپەڭٸز.
ەگەر سٸزگە ٷشٸنشٸ تۇلعادان (ونىڭ ٸشٸندە كومپانييا قىزمەتكەرٸنەن) جوعارىدا كٶرسەتٸلگەن ەرەكەتتەردٸڭ بٸرەۋٸن جاساۋ نەمەسە اقشانى وسىنداي تۇلعاعا جەكە اۋدارۋ تۋرالى ۇسىنىس كەلٸپ تٷسسە, ودان باس تارتىڭىز دا, كومپانيياعا وسى وقيعا تۋرالى ونىڭ قولداۋ قىزمەتٸنە 7555 نٶمٸرٸ بويىنشا قوڭىراۋ شالۋ نەمەسە كومپلاەنس-قىزمەتتٸڭ: hotline.compliance@ffin.kz پوشتاسىنا ٶتٸنٸش جازۋ ارقىلى حابارلاڭىز.
