كوپ جۇمىلسا كول بولادى...
– ەرمەك مىرزا، جەر الەمدى شارپىعان كوروناۆيرۋس ويعا العان كوپتەگەن جۇمىستارعا قولبايلاۋ بولعانى بەلگىلى. ءبىراق اۋىل-ايماقتاردا مەملەكەتتىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ءجۇرىپ جاتقان جۇمىستار اناۋ ايتقانداي سايابىرسىماعان سياقتى... ۇستىمىزدەگى جىلى ءوزىڭىز باسقارىپ وتىرعان اۋليەاعاش اۋىلىنداعى كيەلى اعاشتىڭ اينالاسىن اباتتاندىرىپ، كىسى قىزىعارلىقتاي كورىكتى جەرگە اينالدىرعاندارىڭىزدى كوزىمىزبەن كوردىك. پاندەميا كەزىندە مۇنداي اۋقىمدى جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ وڭاي بولماعان شىعار؟
– دۇرىس ايتاسىز، الەمدى اپشىسىنا سالىپ قۋىرعان ءقاۋىپتى ىندەت ويعا العان ءبىراز شارۋامىزعا كەدەرگى كەلتىرگەنى جاسىرىن ەمەس. ءبىراق بىزدەر سانيتارلىق ساقتىق شارالارىن ساقتاي وتىرىپ، اۋىلدا قولعا العان جۇمىستاردىڭ قارقىنىن تومەندەتپەۋگە كۇش سالدىق.
جىل باسىندا پانفيلوۆ اۋدانى اكىمى تالعات ومىرالييەۆ مىرزا جاركەنت ءوڭىرىنىڭ سيمۆولىنا اينالعان كيەلى اعاشتىڭ اينالاسىن اباتتاندىرىپ، ماڭايىن رەتكە كەلتىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. جالپى، جازيرالى جاركەنت جەرىنە كەلگەن تۋريستەردىڭ كوپشىلىگى كيەلى اعاشقا ارنايى كەلىپ، ونىڭ باسىنا ءمىناجات ەتۋدى ادەتكە اينالدىرعان.
ءبىزدىڭ اۋىلدىق وكرۋگكە قارايتىن جاركەنت اراسان شاعىن اۋىلىنداعى شيپاجايعا كۇن سايىن ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كوپتەگەن دەمالۋشىلار كەلەدى. سول دەمالۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى كيەلى اعاشقا كەلىپ، تاعزىم ەتىپ، تابيعاتتىڭ عاجايىپ كورىنىسىن تاماشالاۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. بۇدان باسقا دەرتىنە داۋا ىزدەگەن ادامدار دا جەردىڭ شالعايلىعىنا قاراماي، ماقساتتى تۇردە ارنايى كەلەدى. ءبىر سوزبەن ايتسام، قىسى-جازى كيەلى اعاشتىڭ باسىنان ادام قاراسى ۇزىلمەيدى.
![](/uploads/images/20240127201017725.jpg)
– سوندا كيەلى اعاشتىڭ اينالاسىن اباتتاندىرۋعا قانشا قارجى جۇمسادىڭىزدار؟
– جالپى، اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا 9،5 ملن تەڭگە جۇمسالدى. سول كەزدەگى پانفيلوۆ اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى دۋمان تورەحانوۆ ادەپحان ۇلىنىڭ ەڭبەگىن ماقتانىشپەن ايتۋعا بولادى. اۋداندىق ءماسليحات حاتشىسى شوقپاروۆ ەرعالي وتارعالي ۇلىنىڭ ىقپالىمەن كاسىپكەر مۇقاتاي مەدەتتىڭ دەمەۋشىلىگى ارقىلى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان پاندۋس سالدىردى. اۋداندىق جەر قاتىناستار ءبولىمىنىڭ باسشىسى بولاتبەك دۇيسەنوۆ، اۋدانىمىزدىڭ باس ساۋلەتشىسى قايرات ابايەۆ جانە ءاۆتوموبيلدى جولدار ءبولىمىنىڭ باسشىسى ارعىنقالي ساۋرىقوۆ ءوز ۇلەستەرىن قوستى. و باستا مۇنشاما قاراجاتتى قايدان الامىز، ءبىزدىڭ باستامامىزدى كاسىپكەرلەر مەن اۋىل حالقى قالاي قابىلدايدى دەپ ويلاعان ەدىك. ءبىراق ءبىز بەكەرگە ۋايىمدادىق، اۋدانىمىزدىڭ ماڭدايىنا باسقان كيەلى اعاشتىڭ اينالاسىن كوركەيتۋ ىسىنە ازاماتتار بەل بۋىپ، بىلەك سىبانا كىرىسكەن ساتتە كوكەيىمىزدەگى كۇمان-كۇدىك بىردەن تولىقتاي سەيىلدى.
![](/uploads/images/20240127201018303.jpg)
اۋىلىمىزداعى زەينەتكەر اتا-اپالارىمىز وزدەرى ءبىرىنشى بولىپ 200 مىڭ تەڭگە قارجى جيناپ بەرگەنىن ماقتانىشپەن ايتقىم كەلەدى. بۇل رەتتە ماۋلەتحان قوعامبەكوۆ، نيازاقىن جانتۇگەلوۆ، جاڭىلحان بەرىكبايەۆا سىندى اتا-اپالارىمىزدىڭ اتتارىن اتاي كەتكەندى ءجون ساناپ وتىرمىن. اۋىل مەن اۋدان ورتالىعى جاركەنتتىڭ اراسىن جالعاپ جۇرگەن تاكسيست جىگىتتەرىمىزدىڭ ءوزى ورتاق ىستەن شەت قالماي 65 مىڭ تەڭگە جيناپ بەردى.
![](/uploads/images/20240127201018794.jpg)
![](/uploads/images/20240127201019237.jpg)
سول سياقتى قوڭىرولەڭ اۋىلىنىڭ ازاماتتارى حاميت مۇقاجانوۆ، امانگەلدى شىمشىقبايەۆ ادام جۇرەتىن جەرلەرگە جولدارعا توسەۋ ءۇشىن ەكى كاماز تابيعي تاقتاتاس اكەلىپ، يگى ىسكە ءوز ۇلەستەرىن قوستى. وسىلايشا، كوپتىڭ كومەگىمەن ويعا العان ءىسىمىزدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى تولىقتاي اياقتالدى.
اباتتاندىرۋ جۇمىستارى اياقتالعاندا اۋدان اكىمى تالعان ومىرالييەۆتىڭ ءوزى كەلىپ، اباتتاندىرۋ ىسىنە بەلسەنە قاتىسقان اۋىل ازاماتتارىنا راقمەتىن ايتىپ، اۋداندىق اكىمدىك اتىنان «العىس حاتتارىن» تابىس ەتتى.
جەتى سانى جاقسىلىققا باستايدى
– ال ەكىنشى كەزەڭدە سىزدەردى قانداي جۇمىستار كۇتىپ تۇرعانىن ايتساڭىز؟
– ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – كيەلى اعاشتى تۋريستەردى تارتاتىن اۋدانىمىزداعى باستى ورىنداردىڭ بىرىنە اينالدىرۋ. ەكى ايعا سوزىلعان اباتتاندىرۋ جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيىن كيەلى اعاشقا كەلۋشىلەردىڭ سانى كۇرت ارتتى دەسەم ارتىق ايتقاندىق بولماس.
كۇن سۋىتقالى بەرى ءتاۋ ەتىپ كەلۋشىلەردىڭ قاتارى ءبىرشاما سيرەدى. جاز ايلارىندا كيەلى اعاشتىڭ الدىنداعى ۇلكەن اۋماق كەلۋشىلەردىڭ كولىكتەرىنە تولىپ، ينە شانشار ورىن بولماي قالاتىن كەزدەر بولادى. الداعى جىلى كەلۋشى تۋريستەرگە مونيتورينگ جاساپ، جىل سايىن قانشا ادام كەلىپ-كەتكەنىن انىقتاۋدى ماقسات تۇتىپ وتىرمىز.
![](/uploads/images/20240127201019731.jpg)
اۋداندىق ءارحيۆتى اقتارىپ قاراعانىمىزدا، كەڭەس زامانىندا دا بۇل جەردىڭ قۇجاتى جاسالىنباعانىن بىلدىك. حالىقتىڭ قامقورلىعىنىڭ ارقاسىندا كيەلى اعاش وسى كۇنگە جەتتى. وسىعان دەيىن ونىڭ باسىندا جالعىز شىراقشى وتىرتىن-دى. ول كيەلى اعاشقا شاماسى جەتكەنشە كۇتىم جاساپ، كەلگەن قوناقتارعا قىزمەت كورسەتتى. سونداي-اق شىراقشى رايا بيدايبايەۆا كيەلى اعاشتا جۇمىس ىستەگەن جۇمىسكەرلەردى كۇندەلىكتى ىستىق تاماقپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىردى.
بيىلدان باستاپ بىزدەر ەڭبەك بيرجاسىنا تىركەلگەن 5 ادامدى كيەلى اعاشتىڭ اينالاسىن كۇتىپ-باپتاۋعا جۇمىلدىردىق. قازىرگى تاڭدا ولار گازونداردى ۋاقىتىندا قىرقىپ، اينالاسىن سىپىرىپ، جەرگە تۇسكەن جاپىراقتاردى تازارتىپ، ورتاق ىسكە ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا.
الداعى ۋاقىتتا كيەلى اعاشتى تۋريستىك نىسان، قاسيەتتى ورىن رەتىندە قۇجاتتاندىرساق، بۇل جەردى ودان ارى قاراي دامىتۋعا مۇمكىندىك الامىز. قۇجاتتاندىرۋ ءىسى مەملەكەتتىك تىركەۋ، نىساننىڭ تەحنيكالىق ءتولقۇجاتىن دايىنداۋدان تۇرادى. بۇدان كەيىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى دايىنداپ، كيەلى اعاشتى كۇتىپ-باپتاپ ۇستايتىن ادامداردى مەملەكەت ەسەبىنەن ۇستاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولامىز. بۇدان باسقا، دەمالۋشى تۋريستەر ايالداپ جاتاتىن شاعىن ءقوناقۇي مەن شايحانا سالۋ دا جوسپارىمىزدا بار. كيەلى اعاش بەينەلەگەن كادەسىيلار ساتاتىن دۇڭگىرشەكتەر سالۋعا دا بولادى. سول سەبەپتى الداعى جىلى قۇجاتتاندىرۋ جۇمىسىن تولىق اياقتاۋدى كوزدەپ وتىرعان جايىمىز بار.
![](/uploads/images/20240127201020151.jpg)
مەنىڭشە، كيەلى اعاشپەن قازاق ءۇشىن قاسيەتتى جەتى سانىنىڭ اراسىندا ءبىر بايلانىس بار سياقتى. ايتالىق، كيەلى اعاشقا جەتى عاسىر بولعان، ءدىنى جەتى ادامنىڭ قۇلاشىنا تەڭ، جانىندا ءبىر تۇپتەن جەتى اعاش وسكەن، اۋىلىمىزدا جەتى مەكەمە جۇمىس ىستەيدى، كەرەك دەسەڭىز ەلىمىز تاۋەلسىزدىك العالى بەرى جۇمىس ىستەپ جاتقان جەتىنشى اكىم ەكەنىمدى ەستىگەنىمدە، ەرىكسىز ءبىر عاجايىپ تىلسىمعا سەنبەسكە امالىم قالمادى. وسىنىڭ ءبارى جۇرەگىمىزدى جىلىتىپ، بويىما كۇش-قۋات بەرىپ تۇراتىن بولدى.
– كارانتين كەزىندە مۇنداي اۋقىمدى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ وڭاي بولماعان شىعار؟
– ارينە، وڭاي ەمەس. كيەلى اعاشتى اباتتاندىرۋعا بۇكىل اۋىل ازاماتتارى كەلىپ قاتىسقىسى كەلدى. ءبىراق بىزدەر سانيتارلىق نورمالاردى باسشىلىققا الىپ، الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاپ، جۇمىستى ۇيىمداستىرۋمىزعا تۋرا كەلدى. اۋىل ازاماتتارى كەزەك-كەزەگىمەن كەلىپ، ورتاق ىسكە قولعابىس جاسادى. اۋىلىمىزداعى مەديسينا ماماندارى جۇرتتىڭ دەنساۋلىعىن باقىلاپ، ۇدايى نازاردا ۇستادى. وسىنداي اۋىزبىرلىكتىڭ ارقاسىندا قولعا العان ءىسىمىزدى ويداعىداي ورىنداپ شىقتىق. بۇل ءۇشىن اۋىل ازاماتتارىنا العىس ايتامىن!
جارىق تارتىلىپ، جول جوندەلدى
– ەرمەك مىرزا، «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى بويىنشا اۋليەاعاش اۋىلىندا قانداي يگىلىكتى ىستەر قولعا الىندى؟ سول جايىندا از-كەم اڭگىمەلەي كەتسەڭىز؟
![](/uploads/images/20240127201020682.jpg)
اۋلىمىزدىڭ ءور جاعىندا ەلىمىزگە بەلگىلى «جاركەنت اراسان» شيپاجايى ورنالاسقان. سول جەرگە دەمالۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كوپتەگەن ادامدار كەلىپ دەمالادى. دەمالۋشىلار جولدا اۋليەاعاش اۋىلىن كوكتەي وتەدى. تۇندە وتسە، تاس قاراڭعى ىڭعايسىز بولىپ جۇرگەن-دى. وسى ماسەلەنى اۋدان باسشىسىنا ايتىپ، سول كىسىلەردىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ەكى كوشەگە جارىق تارتىپ الدىق.
ءقازىر اۋىل تۇرعىندارى كەشكە جاقىن سىرتقا شىعارىپ سەرۋەن قۇراتىن بولدى. و باستا اۋىلىمىزداعى ءتورت كوشەگە جارىق تارتۋدى جوسپارلاعان ەدىك. قالعان ەكى كوشەگە جارىقتى الداعى جىلى تارتۋ جوسپاردا بار. اۋىلىمىزدىڭ ورتاسىن كوكتەي ءوتىپ، كيەلى اعاشقا بارىپ تىرەلەتىن ءشانتى بي بابامىزدىڭ اتىنداعى كوشە بار. سول كوشەگە الداعى جىلى جارىق تارتپاقشىمىز.
![](/uploads/images/20240127201021141.jpg)
– پاندەميا كەزىندە كوپتەگەن اۋىلدار بالالارىن ونلاين وقىتا الماي قينالىپ جاتقانىن ءجيى ەستيمىز. سىزدەردىڭ اۋىلدا عالامتورعا قاتىستى قاندايدا ماسەلە بار ما؟
![](/uploads/images/20240127201021569.jpg)
– اۋىلدىڭ يگىلىگى ءۇشىن الداعى ۋاقىتتا تاعى قانداي شارۋالاردى جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرسىزدار؟
– اۋىلىمىزدا كەڭەس زامانىنان كەلە جاتقان ۇلكەن ساياباق بار. سول ساياباقتىڭ ىشىنە جارىق تارتىپ، سىرتىن قورشاپ، ىشىندە فۋتبول، باسكەتبول، تەننيس الاڭشالارىن اشساق دەگەن ارمان-ماقساتىمىز بار.
![](/uploads/images/20240127201021949.jpg)
بۇدان باسقا، ساياباقتى سەلدەن قورعايتىن كانال قازۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بيىلدىڭ وزىندە قىزىل سۋ ءقاۋىپ توندىرەتىن ايماقتاردى اينالدىرا كانال قازىپ شىقتىق. ەندى ساياباق قالىپ وتىر.
الداعى جوسپار
– كوكتال اراسان مەن جاركەنت اراسان ەلدى مەكەنى سىزدەرگە قارايدى ەكەن. ول جاقتاردا قانداي شارۋالار قولعا الىندى.
– اۋدانىمىزداعى ماڭىزدى شيپاجايلاردىڭ ءبىرى جاركەنت اراساندا ورنالاسقان. شيپاجاي قىسى-جازى دەمالۋشىلاردى قابىلداپ، جۇمىس ىستەۋدە. اۋىلدىڭ ءبىراز ازاماتتارى سول جەردە تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. بيىل ەتەكتەگى كوكتال اۋىلىنان باستاپ، جاركەنت اراسانعا دەيىنگى ارالىقتاعى كۇرە جول تولىقتاي جوندەۋدەن ءوتتى. ءقازىر اۋىل اراسىندا قاتىناۋ وتە جەڭىل. سىرتتان كەلەتىن دەمالۋشىلار دا ءدان ريزا.
وتكەن جىلى حالىقپەن جۇزدەسۋىمىزدە كوكتال اراسان اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سەيىتجاپپار اقساقال اۋىل شەتىندە جاڭبىر سۋى جينالاتىن شاعىن كولشىك پايدا بولىپ، سول جەرگە مالدار ءتۇسىپ، باتپاققا باتىپ كەتىپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن. بيىل اۋىلدىق اكىمدىكتە ىستەيتىن جىگىتتەردىڭ باسىن قوسىپ، شاعىن كولشىكتى تىكەن سىمتەمىرمەن قورشاپ، مال كىرمەستەي قىلدىق. اۋىل حالقى ءدان ريزا.
![](/uploads/images/20240127201022392.jpg)
بۇگىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت قۇرۋعا كىرىسىپ كەتتى عوي. ءبىز دە پرەزيدەنتىمىزدىڭ باستاماسىنا قولداۋ كورسەتىپ، اۋىل حالقىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا قۇلاق ءتۇرىپ، ولاردىڭ تۇرمىستىق ماسەلەلەرىن بارىنشا شەشەۋگە كۇش سالىپ جاتىرمىز. اۋىلىمىزداعى بىر-ەكى ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى مەملەكەتتىڭ جاردەماقىسىن الۋعا قاتىستى قۇجاتتارىن جوندەپ بەردىك.
![](/uploads/images/20240127201022895.jpg)
سۇحباتتاسقان نۇرلان جۇماحان