مامانداردىڭ پايىمداۋىنشا, ەلٸمٸزدە قۋات كٶزٸن ٷنەمدەۋ ٸسٸنٸ كٷن تەرتٸبٸنە شىعۋىنا ٸرٸ كەسٸپورىندارداعى قۇرال-جابدىقتاردىڭ ەسكٸرۋ مەن حالىقتىڭ قۋات كٶزٸن ىسىراپسىز پايدالانىلۋى سەبەپ بولعانىن العا تارتۋدا.
بٷگiندە وسى مەسەلەنٸڭ الدىن-الۋ ٷشiن ەنەرگەتيكتەر تٷرلi جولداردى قاراستىرۋدا. ەنەرگوتيiمدiلiك جەنە تازا ٶنەركەسٸپ ورتالىعىنىڭ ماماندارى الماتى قالاسىنداعى ٷلكەن عيماراتتار جارىق ەنەرگيياسىن 20-25 پايىزعا ارتىق پايدالاناتىنىن انىقتادى. جالپى, بۇل جالعىز الماتىداعى جاعداي ەمەس. ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرٸندە كەزدەسەتٸن جايت دەسەك بولادى. بٸزدەر ىسىراپسىز كەتٸپ جاتقان ەلەكتر قۋاتىنا تيiستi دەڭگەيدە باعالاپ, ەسەپ جٷرگٸزۋدٸ ٷيرەنٸمۋٸمٸز كەرەك. ياعني, ەنەرگييا اۋديتٸ جٷرگiزگەن جٶن.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدە ەنەرگييا اۋديتٸ جٷرگiزەتٸن ماماندار تاپشى. ال, بٸر عيماراتقا كەتەتٸن جارىق شىعىنىن ەسەپتەپ شىعۋ ٷشٸن بٸراز ۋاكىت كەرەك.
بٷگٸندە «الماتىەنەرگوسبىت» جشس-ٸ قۋات كٶزٸن ەلiمiزدiڭ باتىس شىعىس ايماعىنىڭ ٶندiرۋشiلەرiنەن, ورتالىق ازييا ەلدەرiنەن, جامبىل گرەس-ٸنەن ساتىپ الادى. جاز ايلارىندا جامبىل گرەس-ٸ سۋ تاپشىلىعىنا وراي ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ ٸسٸ قيىنداي تٷسەتٸنٸ جاسىرىن ەمەس.
وسىعان دەيٸن قازاقستان قۋات كٶزٸن پايدالانۋ جاعىنان تمد ەلدەرiنiڭ iشiندە رەسەي مەن ۋكراينادان كەيٸنگٸ ٷشٸنشٸ ورىندى يەلەنٸپ كەلەگەن ەدٸ. رەسەي مەن ۋكراينانىڭ اراسىنداعى قاقتىعىستان كەيٸن قازاقستان رەسەيدەن كەيٸنگٸ ەكٸنشٸ ورىنعا كٶتەرٸلگەنٸ انىق. ٶيتكەنٸ سوڭعى ايلاردا رەسەي ۋكراينانىڭ ەنەرگتەيكالىق نىساندارىن زىمىراندارمەن اتقىلاپ, ولاردىڭ 50-60 پايىزىن ٸستەن شىعارعادى.
بٷگٸدە قازاقستانعا قوسىمشا ەلەكتر ستانسىلارىن سالۋدان ٶزگە امال جوق. الايدا تاعى بٸر قوسىمشا, ەرٸ جالپىعا ورتاق, تيiمدi امالدىڭ بiرi جارىق ٷنەمدەۋشi شامداردى قولدانۋدى ەل ازاماتتارى كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە ەدەتكە اينالدىرۋ كەرەك. بٷگٸندە الماتىنىڭ بارلىق مەكەمەلەرٸ ەنەرگييا ٷنەمدەۋشi شامدارعا كٶشٸرٸلەدٸ. كەز كەلگەن ادام قالامىزدىڭ كٶشەلەرٸندە قۋات ٷنەمدەيتٸن شامدار ورناتىلعان كٶرە الادى.
2007 جىلى ەلٸمٸزدە «ەنەرگييا ٷنەمدەۋ باعدارلاماسى» قابىلدانعان بولاتىن. وسىعان وراي, العاشقى بولىپ وڭتٷستٸك استانامىزدىڭ عيماراتتار ەنەرگييا ٷنەمدەيتٸن شامدارعا كٶشكەن-دٸ. نەتيجەسٸندە, ەر جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن سالىستىرعاندا 494 مىڭ كۆت/ساع جارىق از جۇمسالعان.
– بٸزدٸڭ قازاقستاندا ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٷنەمدەۋشi زاتتاردىڭ بٸرٸ جارىق ٷنەمدەۋشi شامدار. بۇل شامداردىڭ وسىعان دەيٸنگٸ شامنان ايىرماشىلىعى 5 ەسە از قۋات جۇمساپ, 8 ەسە ارتىق قىزمەت ەتەدٸ. مەنٸڭشە, بۇل قازاقستان ٷشٸن ٶتە تيٸمدٸ باعىت. سەبەبٸ, ەلiمiزدە ەلەكتر قۋاتىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ بارشامىزعا مەلٸم. بٸزدٸڭ پايدالانىپ كەلە جاتقانىمىزعا ون جىلعا تاياپ قالدى. دەگەنمەن, ونىڭ ليۋميتسەنتتٸ, سۋىق جەنە اق تٷستi دەگەن تٷرلەرٸ بار. ليۋميتسەنتتٸ شامنىڭ كٶزگە زييانى دا بار. تۇتىنۋشىلاردىڭ كٷن سايىن كٶبەيٸپ كەلە جاتقانى بۇل شامنىڭ ساپاسىنىڭ جوعارى, ەرi تيiمدi ەكەنiن كٶرسەتەدٸ. ال, ساپاسى جاقسى, بٸراق داعدارىستىڭ ەسەرٸنەن ٶز ساپاسىن دا جوعالتا باستاعانداي, – دەيدٸ «ەسكا بازيس» قۇرىلىس كومپانيياسىنىن ينجەنەر-ەنەرگەتيگٸ بولات ساتىلعانوۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇل شامدار ەلٸمiزگە گەرمانييا, تٷركييا, قىتاي ەلدەرiنەن كەلەدٸ. ساپالى, باعاسى دا جٷيەلٸ بولعاندىقتان حالىقتىڭ دەنٸ قالامىزداعى تٷرٸكتٸڭ «تەكسان» دٷكەنٸنەن الادى.
تٷرٸك شامدارى 520-650 تەڭگە, گەرمانييا شامدارى 1000-1200 تەڭگە بولسا, قىتايدان كەلەتٸن شامدار 350-400 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
ال, ٷيٸمٸزدەگٸ كەدٸمگٸ شامنىڭ قۇنى 50-60 تەڭگە بولعانىمەن, 5-6 ەسە شىعىنعا باتىرادى. قالاداعى تەك ٷلكەن عيماراتتار عانا ەمەس, قاراپايىم تۇرعىندار دا وسى ٷنەمدەۋشi شامدى پايدالانسا نۇر ٷستi نە نۇر بولار ەدٸ. سەبەبٸ, قازٸرگٸ ۋاقىتتا كوممۋنالدىك كىزمەت ۇسىنۋشى مەكەمەلەر تاراپىنان شىعىندى ازايتۋعا بايلانىستى بٸرقاتار شارالار جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
