اشتىق جىلدارىنداعى قاسٸرەت
الاش زييالىلارى رەپرەسسيياعا ۇشىراپ, حالىقتىڭ باس كٶتەرۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرمەدٸ. ودان كەيٸنگٸ اشتىق, مىڭعىرعان مالىمىز بەن قاپ-قاپ استىعىمىزدىڭ مەسكەۋگە جٸبەرٸپ, ستاليننٸڭ نۇسقاۋىمەن قازاق دالاسىندا اشتىق قولدان ۇيىمداستىردى.
مۇنى جاي عانا ەدٸلەتسٸزدٸك دەپ ايتا سالۋعا كەلمەس. بۇل – ناعىز گەنوتسيدتٸڭ. «مالىنان ايىرىلعان كٶشپەندٸ قازاقتار اشتىق كەزٸندە ٶزەن-كٶلدەن بالىق اۋلاپ جان ساقتاي المايتىن حالىق ەكەن» دەگەن ەڭگٸمەنٸ بەرٸگە دەيٸن ەستٸپ كەلدٸك.
سول كەزدە «شىنىمەن دە ماڭدايعا جازعان نەۋبەتكە مويىن ۇسىنىپ, قويشا قىرىلا بەردٸك پە?» دەگەن كٷمەن-كٷدٸك كٶكەيٸمٸزدە تۇنعان ەدٸ.
كەيٸننەن اشتىق جايىنداعى زەرتتەۋلەردٸ تانىسقانىمىزدا كەڭەستٸك جٷيە اشتىق جىلدارى قازاقستاندا اڭ اۋلاۋعا جەنە ٶزەن-كٶلدەردەن بالىق ۇستاۋعا قاتاڭ تٷردە تىيىم سالعانىن وقىعاندا كٶزٸمٸزگە جاس كەلدٸ.
اشتىق كەزٸندە قىزىل يمپەرييا قازاققا قۇدايدىڭ ەن-تەگٸن بالىعىن اۋلاۋعا دا مٷمكٸندٸك بەرمەدٸ. ولاردىڭ بار ماقساتى – قازاقتاردى اشتىققا ۇرىندىرىپ, قىناداي قىرۋ عانا بولعانى انىق. بۇدان كەيٸن قازاق ٶزگە ەلدەرگە باس ساۋعالاپ قاشۋعا مەجبٷر بولدى. قاشا الماعاندارى قويشا قىرىلدى.
بۇل – قازاققا جاسالعان گەنوتسيد, ەدٸلەتسٸزدٸكتٸڭ بيٸك شىڭى. بۇدان اسقان قانداي قاتٸگەزدٸك بولۋى مٷمكٸن?
كەرەك دەسەڭٸز, ەلٸ كٷنگە دەيٸن سول كەزدەگٸ قىزىلداردىڭ قىرعىنىن گەنوتسيد دەپ كەۋدە كەرٸپ, ايتا الماي شەرمەندە كٷيدە جٷرگەن جوقپىز با? دەل وسىنداي اشتىقتىڭ قاسٸرەتٸن ۋكراينا حالقى دا تارتتى, بٸراق ولار قازٸر «گولودوموردى» ۋكراين حالقىنا جاسالعان قارسى گەنوتسيد دەپ ايتىپ, تاريحي باعاسىن بەرٸپ, ارنايى زاڭ قابىلدادى. تاريحي ەدٸلەتتٸلٸكتٸ ورناتۋعا كٷش سالدى. قازٸر سول ٷشٸن رەسەيمەن سوعىسىپ جاتىر.
ەرلٸكتٸ ەلەمەۋ
ودان كەيٸنگٸ ۇلى وتان سوعىسى... بۇل كەزەڭدە دە تالاي ەدٸلەتسٸزدٸككە كۋە بولدىق. رەيحستاگقا تۋ تٸككەن راقىمجان قوشقارباەۆتىڭ ەرلٸگٸن كەڭەستٸك جٷيە كٶپە-كٶرنەۋ ەلەمەگەنٸن قازاققا جاسالعان قاساستىق دەپ قالاي ايتپايسىڭ?
سول سيياقتى حاس باتىر باۋىرجان مومىشۇلىنا قاساقانا باتىر اتاعىن بەرمەۋ قازاق حالقىنىڭ ساعىن سىندىرۋعا باعىتتالعان ەرەكەت بولعانى انىق.
ودان كەيٸنگٸ جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸندە ۇلتتىق مٷددەنٸ تۋ ەتٸپ كٶتەرٸپ شىققان قازاق جاستارىن «ماسكٷنەم», «نوركوماندار» دەپ ايىپتاۋى دا قازاق حالقىنا جاسالعان كٶپ ەدٸلەتسٸزدٸكتٸڭ بٸرٸ بولعانى انىق.
وسىلايشا 70 جىل كەڭەستٸك جٷيەنٸڭ قۇرساۋىندا بولعانىمىزدا ەدٸلەتسٸزدٸك قازاقپەن قوساقتالىپ ٶمٸرگە كەلگەن دٷنيە ما دەپ ويلاپ قالاتىن كٷيگە تٷستٸك. ەدٸلەتسٸزدٸكپەن ٶمٸر سٷرۋ قالىپتى دٷنيەگە اينالدى دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس.
