Freedom Inside '26

ەلٸمٸزدە يادرولىق مەديتسينامەن دياگنوستيكالايتىن العاشقى ورتالىق سەمەيدە اشىلدى

ەلٸمٸزدە يادرولىق مەديتسينامەن دياگنوستيكالايتىن العاشقى ورتالىق سەمەيدە اشىلدى
كٷنٸ كەشە عانا سەمەي قالاسىندا كٶپتەن كٷتكەن يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى اشىلىپ, جۇمىسىن باستادى. ەلٸمٸز بويىنشا تەڭدەسٸ جوق نىساندى اشۋ وڭاي بولماعانى انىق. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينالىق نىسان ونكولوگييالىق جەنە تٷرلٸ پاتولوگييالىق سيپاتقا يە اۋرۋلاردى ەرتە باستان انىقتاپ, ەمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

ماڭىزدى نىساندى اشۋ ٸسٸ ٶز جۇمىسىن دۇرىس اتقارماعان مەردٸگەر كومپانييانىڭ كەسٸرٸنەن بٸرنەشە رەت كەيٸنگە شەگەرٸلگەن بولاتىن.  ٸس سوتقا دەيٸن جەتٸپ, شقو ەكٸمدٸگٸ تاباندىلىق تانىتقانى ەسٸمٸزدە.

جۇمىسىنا سالعىرت قارايتىن مەردٸگەرلەر ٶزدەرٸنە تاپسىرىلعان جۇمىستى كەستەگە ساي جٷرگٸزبەي, وسى ورتالىقتىڭ اشىلۋىن سارىلا كٷتكەن تالاي ناۋقاستارعا كەسٸرٸن تيگٸزگەنٸن جاسىرىپ قايتەمٸز. ەندٸ سول ولقىلىقتىڭ ورنى تولىپ, جۇرتشىلىق كٷتكەن ەلەۋمەتتٸك نىسان حالىققا قىزمەت ەتۋگە دايىن.

جاڭا ورتالىقتا سۇيىق رادياتسييالىق قالدىقتاردى ساقتايتىن قويمانى زامان تالابىنا ساي بولۋىن ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا 9 رەت تەكسەرگەنٸن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. بۇعان دەيٸن «مەدتەحنيكا» مەكەمەسٸ قويعان جابدىقتار قاۋٸپتٸ سۇيىقتى ساقتاۋ بارىسىندا ورتالىقتىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ دەنساۋلىعىنا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸنەن ساراپشىلار بٸرنەشە رەت قولمەن قويعانداي دەلەلدەپ بەردٸ.

وسىلايشا, ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ ساراپشىلارى قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارى جوعارى دەڭگەيدە ساقتالماعانىن انىقتاعان-دى. بۇدان باسقا, تەكسەرۋشٸلەر عيماراتتى جەلدەتۋ جٷيەسٸندە دە ٷلكەن كەمشٸلٸك كەتكەنٸن ەسكەرتكەنٸ ەسٸمٸزدە.

وسىدان كەيٸن 2019 جىلى شقو ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆ سۇيىق رادياتسييالىق قالدىقتاردى ساقتايتىن قويما بولاشاقتا ورتالىقتا جۇمىس ٸستەيتٸن قىزمەتكەرلەردٸڭ دەنساۋلىعىنا كەسٸرٸ تيمەۋٸ ٷشٸن اسا ماڭىزدى شەشٸم قابىلداعان بولاتىن. وسىلايشا, ٶڭٸر باسشىسى ورتالىق قىزمەتكەر مەن ەمدەلۋشٸلەر ٷشٸن بارىنشا قاۋٸپسٸز نىسان بولۋى كەرەك ەكەنٸن قاداپ ايتىپ, ٸستٸ ٶز باقىلاۋىنا العان ەدٸ.


ونىڭ ٷستٸنە, ساراپشىلار «مەدتەحنيكا» كومپانيياسى قويعان قۇرال-جابدىقتار جوبا تالابىنا سەيكەس كەلمەيتٸنٸن ايتقاننان كەيٸن, تاراپتار بٸر-بٸرٸمەن ۇزاق ۋاقىت بويى سوتتاسۋعا مەجبٷر بولدى. سوڭىندا سوت قۇرال-جابدىقتارعا دەمونتاج جٷرگٸزۋ تۋراسىندا شەشٸم شىعارىپ, مەسەلەنٸ وڭ باعىتتا شەشتٸ.

ەگەر كەمشٸلٸكتەر سول كٷيٸندە كەتكەندە ورتالىق سەمەي قالاسىندا ەڭ قاۋٸپتٸ نىسانعا اينالىپ, سۇيىق رادياتسييالىق سۇيىقتىقتار جەر استى سۋلارىمەن ارالاسىپ قالا تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرەر ەدٸ. وسىدان بٸرشاما ۋاقىت بۇرىن ورتالىقتىڭ باس ديرەكتورى مٸندەتٸن اتقارۋشى ونلاين-كونفەرەنتسييا ۇيىمداستىرىپ (وعان جۋرناليستەردٸڭ سۇراق قويۋىنا مٷمكٸندٸك بەرمەگەنٸ ەسٸمٸزدە), ٶزٸن سٷتتەن اق, سۋدان تازا ەتٸپ كٶرسەتۋگە تىرىسقان ەدٸ.

ال شىندىعىندا, ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا مٷشەلەرٸ بٸرنەشە رەت ورتالىققا كەلٸپ, نىساننىڭ قۇجاتىندا كٶرسەتٸلگەن تالاپتار قانشالىقتى ساقتالعانىن تەكسەرگەن بولاتىن. سول كەزدە كوميسسييانىڭ قۇرامىندا ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ ساراپشىلارى, قر پارلامەنتٸ دەپۋتاتتارى, سول كەزدە قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ بولعان قازٸرگٸ مينيستر الەكسەي تسوي مىرزا دا بولعانى ەسٸمٸزدە. سوندا وسىنشاما بٸلٸكتٸ ماماندار «مەدتەحنيكا» مەكەمەسٸنٸڭ قىزمەتكەرلەرٸنەن جاعدايدى كەم تٷسٸنگەن بە? تەجٸريبەلٸ مامانداردىڭ بۇلتارتپاس دەلەلدەرٸن سوت نازارىنا ۇسىنىپ, قاۋٸپتٸ سۇيىقتىقتى ساقتايتىن جابدىقتارعا دەمونتاج جاساۋعا قول جەتكٸزدٸ. وسىلايشا, ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا ٷلكەن اپاتقا جول بەرگەن جوق. نەسٸن ايتاسىز, بۇدان قىڭىر كٸسٸ بٸر جاق, قىرىق كٸسٸ بٸر جاقتىڭ كەرٸن بايقاعانداي بولدىق.

ەندٸ مەنٸ, سول قيىن كەزەڭدەر ارتتا قالىپ, يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى مەديتسينالىق كلاستەردٸڭ اجىراماس بٸر بٶلشەگٸنە اينالىپ وتىر. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ورتالىقتىڭ جۇمىسىن باستاۋ سەتٸ ماڭىزدى ٷش كەزەڭنەن تۇرادى.

قازٸرگٸ تاڭدا راديويزوتوپتى دياگنوستيكالاۋ بٶلٸمٸ ٶز جۇمىسىن باستادى. بۇل بٶلٸمگە ورناتىلعان بٸرفوتوندى ەميسسيوندى كومپيۋتەرلٸك توموگراف تٷرلٸ اۋرۋ تٷرلەرٸنە زامان تالابىنا ساي تيٸمدٸ دياگنوستيكا جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸمەن ەرەكشەلەنەدٸ.

تاعى دا ايتا تٷسسەك, ورتالىقتىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ تاراتقان مەلٸمەتٸنشە, بٷگٸندە جوعارى بٸلٸكتٸ 16 مەديتسينا قىزمەتكەرٸ جۇمىسقا كٸرٸسكەن. ولاردىڭ قاتارىندا يادرولىق مەديتسينا ماماندارى, راديوحيميك, راديوفارماتسەۆت, فيزيكالىق مەديتسينا جەنە رادياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸك بويىنشا ينجەنەر ماماندار بار.

ال ەكٸنشٸ كەزەڭدە – ورتالىقتا راديونۋكليدتٸ تەراپييانى ەنگٸزۋ كٶزدەلسە, ٷشٸنشٸ كەزەڭدە – پەت دياگنوستيكالاۋ مەن راديوفارمپرەپاراتتار ٶندٸرٸسٸن ٸسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.

وسى رەتتە اتالعان مەديتسينالىق ورتالىق ەلٸمٸز بويىنشا جٷزدەگەن ادام سارىلى كٷتكەن تەڭدەسٸ جوق مەكەمە دەسەك ارتىق ايتقاندىق بولماس. «مەدتەحنيكا» مەكەمەسٸنٸڭ باسشىسى باحتييار ساپيەۆ ورتالىقتىڭ اشىلۋىن سارىلا كٷتكەن ناۋقاستاردىڭ جانايقايىن قايدان تٷسٸنسٸن? ونى بٸر تٷسٸنسە دەرٸگەر ماماندار تٷسٸنەرٸ انىق. ايتالىق, يادرولىق مەديتسينا ورتالىعىنىڭ باس دەرٸگەرٸ مارات ساندىباەۆ جىل سايىن ەلٸمٸز بويىنشا 600 ادام ورتالىقتىڭ قىزمەتٸنە مۇقتاج ەكەنٸن العا تارتقان بولاتىن.

ەگەر و باستاعى جوسپار بويىنشا ورتالىقتى 2015 جىلى جۇمىسقا كٸرٸسٸپ, «مەدتەحنيكا» مەكەمەسٸ نىساندى قاجەتتٸ مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن قامتىعان جاعدايدا, كٷنٸ بٷگٸنگە دەيٸن ەلٸمٸز بويىنشا 5 مىڭنان استام ادام ەم الىپ, دەنساۋلىعىن تٷزەر ەدٸ. ٶكٸنٸشكە وراي, ٶمٸرمەن قوش ايتىسقان كەيبٸر ناۋقاستارعا ەندٸ ونداي ەم-دومنىڭ قاجەتٸ جوق...


باس دەرٸگەر مارات ساندىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ورتالىقتىڭ قىزمەتٸنە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى ەمەس, تۇتاستاي رەسپۋبليكا دەڭگەيٸندەگٸ ناۋقاستار دا مۇقتاج. سول سەبەپتٸ سەمەيدەگٸ يادرولىق مەديتسينا ورتالىعىنىڭ اشىلىپ, جۇمىسىن باستاۋى ەلٸمٸزدٸڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى بويىنشا ايتۋلى وقيعا دەپ قابىلداۋىمىزعا بولادى.

وزىق مەديتسينالىق ورتالىقتا زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتاردىڭ كٶمەگٸمەن كەز كەلگەن ناۋقاستىڭ ورگانىنا, قانىنا, ليمفاسىنا جەنە زات الماسۋ ٷردٸسٸنە كەشەندٸ دياگنوستيكا جاساۋعا بولادى. سونىمەن قاتار جاڭادان پايدا بولعان جەنە اسا قاتەرلٸ اۋرۋلاردى كٷنٸ بۇرىن انىقتاپ, ونىڭ الدىن الىپ ەمدەۋگە مٷمكٸندٸك زور.

وسىلايشا, سەمەي يادرولىق مەديتسينا ورتالىعى الداعى ۋاقىتتا وبلىستىڭ عانا ەمەس, تۇتاستاي رەسپۋبليكا حالقىنىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن جۇمىس ٸستەيتٸن بولادى.