ەرنات قىدىرموللاەۆ: «شقو ەكٸمدٸگٸ جاستاردىڭ يسلامتانۋداعى بٸلٸمٸن تەرەڭدەتۋ ٷشٸن جىل سايىن وقۋ گرانتىن بٶلەدٸ»
– ەرنات قىدىرموللاۇلى, شىعىس قازاقستان وبلىسىندا قانشا تٸركەلگەن دٸني بٸرلەستٸكتەر بار? باسقارمانىڭ ولارمەن اراداعى جۇمىسى جايىندا از-كەم ايتىپ بەرسەڭٸز.
– شىعىس قازاقستان وبلىسىندا تٸركەلگەن دٸني سۋبەكتٸلەردٸڭ سانى – 314. ولار 12 كونفەسسييادان قۇرالىپ, وبلىس اۋماعىندا 300-دەن استام عيماراتتاردا ٶزدەرٸنٸڭ جۇمىسىن جالعاستىرۋدا. ياعني ەربٸر دٸني بٸرلەستٸكتٸڭ جاماعاتتارىمەن جۇمىس ٸستەۋٸنە بارلىق جاعداي جاسالعان.
بٷگٸنگٸ تاڭدا شقو دٸن ٸستەرٸ باسقارماسى ولارمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ, ورتاق ماقسات-مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرۋدا. كەزدەسۋلەر, سپورتتىق شارالار, دٶڭگەلەك ٷستەلدەر ٶتكٸزٸپ, ٶڭٸردە دٸن سالاسىنا قاتىستى تۋىنداعان مەسەلەلەردٸ تالقىلاپ, ورتاق شەشٸمگە كەلەمٸز.
سونىمەن قاتار 2018 جىلدان بەرٸ دٸني بٸرلەستٸكتەردە اشىق ەسٸك كٷنٸ ٶتكٸزٸلٸپ كەلەدٸ. ياعني وبلىس تۇرعىندارى بەلگٸلٸ بٸر بٸرلەستٸككە بارىپ, ونىڭ قىزمەتٸ, العا قويعان ماقساتى تۋرالى بٸلٸپ, قاجەتتٸ اقپارات الا الادى.
قازٸر ەلەمدە ورىن العان پاندەميياعا بايلانىستى كەزدەسۋلەردٸڭ بارلىعى ونلاين رەجيمٸنە اۋىسىپ, بٸرقاتار ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزٸلدٸ. دەگەنمەن دٸن مەسەلەسٸنە قاتىستى قىزىعۋشىلىق ٶز ٶزەكتٸلٸگٸن جوعالتقان جوق. بٸر مەسەلە تۋىنداپ جاتسا, دٸني بٸرلەستٸكتەر باسقاراماعا نەمەسە بٸزدٸڭ ورتالىققا كەلٸپ, ونى بارىنشا قاراستىرىپ, وڭ شەشٸمٸن تابۋعا تىرىسامىز.
– وسىدان بٸراز جىل بۇرىن شقو دٸن ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ باسقارمانىڭ باستاماسىمەن «قازاقستاننىڭ دٸني اعىمدارى» دەپ اتالاتىن موبيلدٸ قوسىمشا پايدا بولعان ەدٸ. جاڭا تەحنولوگيياعا سٷيەنٸپ جاسالىنعان بۇل قوسىمشا وبلىستاعى جاستاردىڭ دٸني ساۋاتتىلىعىن قانشالىقتى كەڭەيتتٸ?
– 2017 جىلى «قازاقستاننىڭ دٸني اعىمدارى» دەپ اتالاتىن موبيلدٸ قوسىمشا ٸسكە قوسىلدى. موبيلدٸ قوسىمشانى قوسۋداعى ماقسات ەل ازاماتتارىنا قازاقستانداعى دٸني اعىمدار جايىندا مول ماعلۇمات بەرۋ بولدى.
موبيلدٸ قوسىمشا كەز كەلگەن ادامدى ەكسترەميستٸك باعىتتاعى دٸني ۇيىمداردىڭ ٷگٸت-ناسيحاتىنان قورعاۋعا سەپتەستٸ. دەگەنمەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸنٸڭ ٸلگەرٸلەۋٸ نەتيجەسٸندە اتالمىش موبيلدٸ قوسىمشانىڭ باستاپقى ٶزەكتٸلٸگٸ تٶمەندەپ, قولدانۋشىلار سانى دا ازايا باستادى.
بٷگٸندە ەربٸر دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ, ۇيىمدار مەن باسقارمالاردىڭ جەكە ەلەۋمەتتٸك پاراقشالارى مەن سايتتارى بار. وندا ەلٸمٸزدە تٸركەلگەن دٸني اعىمدار تۋرالى جەنە دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمداردان ٶزٸن قالاي ساقتاندىرا بٸلۋدٸڭ جولدارى جايىندا اقپاراتتار قاتارى كٶپ. سوندىقتان موبيلدٸ قوسىمشانىڭ ەۋ باستاعى ماڭىزدىلىعى جوعالعاندىقتان, باسقارما ماماندارى تسيفرلاندىرۋ جٷيەسٸنە قاتىستى ٶزگە جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدا.
– تاياۋدا باسقارمانىڭ ۇيىتقى بولۋىمەن دٸن مەسەلەلەرٸن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارىنا ارنالعان ونلاين-سەمينار ٶتكەنٸن ەستٸدٸك. جالپى, مۇنداي سەمينار جەرگٸلٸكتٸ جەردەگٸ مامانداردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن قانشالىقتى كٶتەرەدٸ دەپ ويلايسىز?
– جالپى, بٸزدٸڭ ورتالىقتىڭ ماماندارىنا تانىمدىق جەنە تاقىرىپتىق سەمينارلار تۇراقتى تٷردە ٶتكٸزٸلٸپ تۇرادى. ٶيتكەنٸ بٸزدٸڭ ماماندار دٸني مەسەلەنٸ زەرتتەۋمەن قاتار, دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمداردىڭ قۇربانىنا اينالعان ازاماتتارمەن تىعىس بايلانىستا جۇمىس اتقارادى. ول ٷشٸن جان-جاقتى مامان بولۋ ماڭىزدى.
ەلٸمٸزدەگٸ سوڭعى ەلەۋمەتتٸك, ساياسي جاعدايلاردان حاباردار بولىپ, كەز كەلگەن جاعدايعا بەيٸمدەلۋ باعىتىنا قاتىستى ترەنينگتەر ۇيىمداستىرىپ كەلەمٸز. ايتا كەتۋ كەرەك, ورتالىقتا تٶرت بٶلٸم بار – ەكٸمشٸلٸك, تالداۋ جەنە اقپاراتتىق-تٷسٸندٸرۋ بٶلٸمٸ, دەسترۋكتيۆتٸ اعىمداردىڭ قىزمەتٸنەن زارداپ شەككەندەرگە كەڭەستٸك كٶمەك كٶرسەتۋ بٶلٸمٸ, ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸندەگٸ بلوگەرلٸك جەنە قارسى ناسيحاتتىق جۇمىسىن مونيتورينگٸلەۋ بٶلٸمٸ.
ولاردىڭ ەرقايسىسى ٶز باعىتتارى بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزەدٸ. قر اقپارات جەنە قوعامدىق دامۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸنٸڭ قولداۋى مەن نۇسقاۋلىعىنىڭ نەتيجەسٸندە ەر بٶلٸمنٸڭ ماماندارىنا ارنالعان سەمينارلار ٶتكٸزٸلٸپ تۇرادى.
قازٸر بارلىق جۇمىسىمىز ونلاين رەجيمٸنە اۋىستى. بٸراق بۇل تاقىرىپ ٶزەكتٸلٸگٸ مەن قاتىسۋشىلار سانىنا ەش كەدەرگٸ كەلتٸرگەن ەمەس. مەنٸڭ ويىمشا, ساپالى ماماندار – بٸلٸمدٸ ماماندار. زامان اعىمىنا ساي بەيٸمدەلگەن, جاڭا تەحنولوگييانى مەڭگەرگەن جەنە پسيحولوگييادان حابارى بار ماماندار ورتالىقتىڭ كەسٸبي بەدەلٸن جوعارىلاتۋعا زور سەپتٸگٸن تيگٸزبەك.
– ەرنات مىرزا, شقو دٸن ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ باسقارما مەن قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىمەن اراداعى جۇمىسى جايىندا از-كەم ايتا كەتسەڭٸز?
– وبلىستىق دٸن ٸستەرٸ جٶنٸندەگٸ باسقارماسى قازاقستان مۇسىلماندارى دٸني باسقارماسىنىڭ (قمدب) سەمەي جەنە ٶسكەمەن ايماعى بويىنشا فيليالدارىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. ٶيتكەنٸ ەكٸ جاقتىڭ دا ماقساتى بٸر – ەلٸمٸزدٸڭ زايىرلىلىعى تۋرالى حالىق اراسىندا كەڭ ناسيحات جٷرگٸزٸپ, ادامداردىڭ رۋحاني بٸلٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ. سونىمەن قاتار قازٸرگٸ پاندەمييا كەزٸندە دٸني مەكەمەلەردٸڭ جۇمىسى, دٸن سالاسىنداعى شەكتەۋلەر تۋرالى تٷسٸندٸرمە جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدەمٸز.
قمدب شىعىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا بەكٸتكەن 4 تەولوگ مامان حالىقپەن كەزدەسۋلەر جٷرگٸزٸپ, دٸن سالاسىندا تۋىنداعان ٶزەكتٸ ساۋالدارعا جاۋاپ بەرەدٸ. جەنە دٸني مەيرامداردى بٸرلەسە ٶتكٸزٸپ, كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸمگە باسا نازار قويۋدا. ول – قۇربان ايت, پاسحا, قازاقستان حالقىنىڭ رۋحاني كەلٸسٸم كٷنٸن بٸرلەسە ٶتكٸزۋ.
ايتا كەتۋ كەرەك, وسى ٸسپەتتەس مەيرامدار ۇلت پەن ۇلىستار اراسىنداعى دوستىقتى نىعايتىپ, قازاقستان بٸرتۇتاس مەملەكەت ەكەنٸن ايشىقتاي تٷسەدٸ. سونىمەن قاتار مەكتەپ تٷلەكتەرٸنە وبلىس ەكٸمٸ دانيال احمەتوۆتٸڭ يسلامتانۋ, دٸنتانۋ بٸلٸمدەرٸن تەرەڭدەتٸپ وقۋ ٷشٸن جىل سايىن وقۋ گرانتى بٶلٸنەدٸ. وسى ۋاقىت ارالىعىندا 9 مەكتەپ تٷلەگٸ نۇر-مٷباراك ەگيپەت يسلام مەدەنيەتٸ ۋنيۆەرسيتەتٸندە بٸلٸم الۋدا. بۇل جۇمىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاپپاق.
– وبلىس اۋماعىندا جات اعىمنىڭ جەتەگٸندە كەتكەن ازاماتتاردى قالاي انىقتايسىزدار? ولارمەن قانداي جۇمىستار جٷرگٸزٸپ جاتىرسىزدار?
– جات اعىمنىڭ جەتەگٸندە كەتٸپ, ونى قۇربانىنا اينالعان ازاماتتاردى انىقتاۋدىڭ بٸرنەشە جولى قاراستىرىلعان. ايتا كەتسەك, بٸزدٸڭ ورتالىقتا سەنٸم تەلەفونى جۇمىس ٸستەيدٸ. وعان دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمنىڭ قۇربانى اتانعان ازاماتتاردىڭ جاقىندارى مەن تۋىستارى حابارلاسىپ, اقپارات بەرە الادى. سونداي-اق جەرگٸلٸكتٸ دٸني مەكەمەلەرگە مونيتورينگ جۇمىسى جٷرگٸزٸلەدٸ, ياعني كەلۋشٸلەر مەن دٸن ۋاعىزداۋشىلارىنىڭ جۇمىسى سارالانادى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸندە دە مونيتورينگ جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ, قر زاڭىمەن رۇقسات ەتٸلمەن سايتتار مەن پاراقشالارىن قولدانۋشىلاردىڭ تٸزٸمٸ جاسالىپ, ولارمەن جەكەلەي جۇمىس جٷرگٸزٸلەدٸ.
جات اعىمنىڭ جەتەگٸندە كەتٸپ, ونىڭ قۇربانى اتانعان وبلىس تۇرعىندارىمەن پسيحولوگييالىق, مەملەكەتتٸك دٸن سالاسىنداعى زاڭنىڭ نەگٸزگٸ تارماقتارىن تٷسٸندٸرۋ بويىنشا وڭالتۋ جۇمىستارى دا قاراستىرىلعان. ونىڭ جەنە وتباسىندا تۋىنداعان مەسەلەلەرٸ بولسا, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارمەن بٸرلەسە ەلەۋمەتتٸك كٶمەك بەرۋ قاراستىرىلعان. ياعني جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, تۇرعىن ٷي كەزەگٸنە قويۋ, ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر بويىنشا اقپارات بەرۋ.
بٸزدٸڭ ورتالىقتىڭ باستى مٸندەتٸ – زايىرلىلىق پرينتسيپتەرٸن ساقتاي وتىرىپ, ازاماتتاردى دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمدار مەن ەسترەميستٸك توپتاردىڭ قاتارىنا تٷسپەۋٸنٸڭ الدىن الۋ جەنە ولاردىڭ قۇرباندارىنا كەڭەستٸك كٶمەك بەرۋ. جات اعىمنىڭ جەتەگٸندە كەتكەن ازاماتتارمەن پسيحولوگتار, تەولوگتار جۇمىس ٸستەپ, قالىپتى ٶمٸرگە بەيٸمدەلۋٸنە نۇسقاۋ بەرەدٸ. ەرينە, بۇل بٸر كٷننٸڭ جۇمىسى ەمەس, ول – كەشەندٸ جۇمىس. جەكەلەي, وتباسىمەن تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ, بارىنشا كٶمەك پەن قولداۋ كٶرسەتۋگە ەزٸر.
سۇحباتتاسقان ەسەم جىلقىشەۆا
