قازاقستان ٷكٸمەتٸ ريەلتورلار قىزمەتٸن رەتكە كەلتٸرۋدٸ باستادى. ەندٸ تۇرعىن ٷيدٸ ساتۋ-ساتىپ الۋمەن اينالىساتىندار مٸندەتتٸ تٷردە ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن ۇيىمدار ارقىلى جۇمىس ٸستەۋٸ تيٸس. بۇل شەشٸم ۆيتسە-پرەمەر سەرٸك جۇمانعارين تٶراعالىق ەتكەن كوميسسييا وتىرىسىندا قابىلداندى. اتالعان جاڭاشىلدىققا بايلانىستى Dalanews.kz رەداكتسيياسى مەجٸلٸس دەپۋتاتى ولجاس قۇسپەكوۆتٸڭ پٸكٸرٸن سۇراپ بٸلدٸ. ول زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى, جاڭا تالاپتاردىڭ ريەلتورلار جۇمىسىنا ەسەرٸ جەنە تۇتىنۋشىلاردى قورعاۋ مەحانيزمدەرٸ تۋرالى تارقاتىپ ايتتى.
“زاڭ جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - ريەلتورلىق قىزمەتتٸ جٷيەلەۋ جەنە ەر مامان بٸرىڭعاي تالاپتار مەن ايقىن جاۋاپكەرشٸلٸك اياسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن كەسٸبي ورتا قالىپتاستىرۋ. بۇعان دەيٸن نارىقتىڭ رەتتەلمەۋٸ, بٸلٸكتٸلٸككە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ جەنە باقىلاۋ تەتٸكتەرٸنٸڭ بولماۋى كٶلەڭكەلٸ سحەمالاردىڭ, جالعان حابارلاندىرۋلاردىڭ, كەلٸسٸمشارتتاردى دۇرىس تولتىرماۋ فاكتٸلەرٸنٸڭ جەنە ازاماتتار سەنٸمٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە ەكەلگەن”, - دەيدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, جاڭا مودەل ريەلتورلار ٷشٸن مٸندەتتٸ ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەۋ جٷيەسٸن ەنگٸزەدٸ.
“مامان ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن ۇيىمعا (ٶرۇ) مٷشەلٸككە ٶتپەيٸنشە, وقىتۋدان ٶتپەيٸنشە, بٸلٸكتٸلٸگٸن راستامايىنشا جەنە ٸشكٸ ستاندارتتاردى ساقتامايىنشا جۇمىس ٸستەي المايدى”, - دەيدٸ ول.
سونىمەن بٸرگە دەپۋتات جاڭا جٷيەدە ەمتيحان, بٸرىڭعاي ماماندار رەەسترٸ, كەسٸبي جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ساقتاندىرۋ, تيپتٸك شارتتار مەن ٸشكٸ تەرتٸپ مەحانيزمدەرٸ ەنگٸزٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“مۇنداي قۇرىلىم كەزدەيسوق ادامداردى نارىقتان شىعارىپ, قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ”, - دەيدٸ ول.
رەەسترگە تٸركەلۋ تسيفرلىق فورماتتا جٷرگٸزٸلەدٸ
دەپۋتات بٸرىڭعاي تٸزٸلٸمگە تٸركەلۋ پروتسەسٸنٸڭ قولايلىلىعى تۋرالى دا تٷسٸندٸردٸ.
“بٸرىڭعاي رەەسترگە تٸركەلۋ زاماناۋي ەرٸ قولايلى تسيفرلىق رەسٸم رەتٸندە قۇرىلادى. ريەلتور ٶرۇ-عا مٷشەلٸككە ٶتكەننەن كەيٸن, قاجەتتٸ تالاپتاردى — وقىتۋدى, اتتەستاتتاۋدى جەنە دەرەكتەردٸ تەكسەرۋدٸ اياقتاعان سوڭ, رەەسترگە اۆتوماتتى تٷردە ەنگٸزٸلەدٸ”, – دەدٸ ول.
ايتۋىنشا, رەەستر اشىق بولادى, كەز كەلگەن ازامات ريەلتوردىڭ مەرتەبەسٸن تەكسەرە الادى.
سونداي-اق قۇسپەكوۆ قازٸرگٸ جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن ريەلتورلارعا جەڭٸلدەتٸلگەن ٶتپەلٸ كەزەڭ قاراستىرىلعانىن اتاپ ٶتتٸ.
“رەەستردٸڭ ماقساتى – كەدەرگٸلەر جاساۋ ەمەس, نارىقتىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ”, – دەپ قوستى دەپۋتات.
تٸركەلمەگەن ريەلتورلاردىڭ قىزمەتٸ زاڭسىز دەپ تانىلادى
دەپۋتات جاڭا تالاپتاردى بۇزعان جاعدايدا ريەلتورلارعا قانداي شارا قولدانىلاتىنىن دا تٷسٸندٸردٸ.
“بٸرىڭعاي رەەستردەن تىس جۇمىس ٸستەۋ زاڭسىز دەپ تانىلادى. تٸركەۋدەن ٶتپەگەن نەمەسە ٶرۇ مٷشەسٸ بولىپ تابىلمايتىن مامان مەمٸلەلەرگە قاتىسا المايدى جەنە كەسٸبي تسيفرلىق پلاتفورمالارعا قول جەتكٸزبەيدٸ”, – دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸك نەمەسە قىزمەتپەن اينالىسۋ قۇقىعىنان ايىرۋ جازاسى دا قاراستىرىلعان.
ٶرۇ ٸشٸندەگٸ تەرتٸپ بۇزۋشىلىقتار ٷشٸن دە جاۋاپكەرشٸلٸك بار.
“ەتيكالىق كودەكستٸ, ستاندارتتاردى نەمەسە تۇتىنۋشى قۇقىعىن بۇزۋ فاكتٸلەرٸ ارنايى تەرتٸپتٸك ورگاندا قارالادى. سانكتسييالار ەسكەرتۋ جاساۋدان باستاپ ٶرۇ-دان شىعارۋ شاراسىنا دەيٸن جەتەدٸ. ٶرۇ-دان شىعارۋ - كەسٸبي قىزمەتتٸ جالعاستىرۋ مٷمكٸندٸگٸنەن ايىرۋمەن تەڭ, ٶيتكەنٸ ٶرۇ مٷشەلٸگٸ مٸندەتتٸ شارت”, – دەدٸ ول.
باعا مەن ساپا قالاي ٶزگەرەدٸ?
تۇرعىن ٷي نارىعىنداعى باعا مەن ساپاعا قاتىستى سۇراققا جاۋاپ بەرگەن قۇسپەكوۆ وڭ ٶزگەرٸستەر كٷتەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ. ايتۋىنشا, جاڭا زاڭ نارىقتا ساپانى ارتتىرىپ, كٶلەڭكەلٸ سحەمالاردى ازايتادى.
“بٸرىڭعاي ستاندارتتار, مٸندەتتٸ وقىتۋ, ەمتيحان جەنە جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ساقتاندىرۋ ەنگٸزٸلۋٸ قىزمەتتٸڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيٸن قالىپتاستىرادى. كليەنتتەر “كەلٸسٸم بويىنشا” ەمەس, ناقتى بەكٸتٸلگەن قاعيدالار مەن تيپتٸك شارتتارعا ساي قىزمەت الادى. ريەلتورلار قۇجاتتاردى تەكسەرۋ رەسٸمدەرٸن قاتاڭ ساقتاۋعا, اشىق جۇمىس ٸستەۋگە جەنە قاتەلٸكتەرٸ ٷشٸن قارجىلاي جاۋاپكەرشٸلٸك كٶتەرۋگە مٸندەتتٸ بولادى", – دەدٸ ول.
ول باستاپقىدا باعادا شامالى ٶسٸم بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن دە ەسكەرتتٸ.
“باستاپقى كەزەڭدە وقىتۋ, ساقتاندىرۋ جەنە ٶرۇ مٷشەلٸگٸنە بايلانىستى ازداپ قىمباتتاۋى مٷمكٸن. الايدا ۋاقىت ٶتە نارىق تۇراقتانادى, “كٶلەڭكەلٸ سحەمانىڭ” ەدەۋٸر بٶلٸگٸ جويىلادى, ال كەسٸبي ماماندار اراسىنداعى بەسەكە قىزمەت ساپاسىنا نەگٸزدەلەدٸ. نەتيجەسٸندە سالا ماماندارى ٷشٸن دە, ازاماتتار ٷشٸن دە قاۋٸپسٸز ەرٸ بولجامدى بولادى”, – دەدٸ دەپۋتات.
ٶتەماقى قورى تۇتىنۋشىلار قۇقىعىن قورعايدى
دەپۋتات ٶتەماقى قورىنىڭ تيٸمدٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“كومپەنساتسييالىق قور - تۇتىنۋشىلاردى قورعاۋدىڭ ماڭىزدى تەتٸگٸ. ول ٶرۇ مٷشەلەرٸنٸڭ مٸندەتتٸ جارنالارى ەسەبٸنەن قالىپتاسادى جەنە ريەلتوركەسٸبي قاتەلٸك جٸبەرگەن نەمەسە ٶز مٸندەتٸن ورىنداماعان جاعدايلاردا كليەنتكە تۋىنداعان شىعىندى جەدەل ٶتەيتٸن جٷيە سانالادى.”, – دەدٸ ول.
سٶزٸنشە, بۇل مەحانيزم نارىقتاعى ەدٸلەتسٸزدٸكتٸ ازايتىپ, ازاماتتاردىڭ سەنٸمٸن ارتتىرادى.
“كومپەنساتسييالىق قور ريەلتورلاردى ستاندارتتاردى ساقتاۋعا ىنتالاندىرادى جەنە ادال ەمەس ەرەكەتتەردٸڭ الدىن الادى. داۋلى مەسەلەلەردٸ تەز ەرٸ تيٸمدٸ شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, دەمەك نارىقتاعى جانجالداردى ازايتىپ, ازاماتتاردىڭ سەنٸمٸن ارتتىرادى. كليەنتتەر ٷشٸن بۇل - قۇقىقتارى بۇزىلعان جاعدايدا بٸرٸنشٸ رەت ناقتى قارجىلىق كەپٸلدٸك الاتىنىن بٸلدٸرەدٸ”, – دەدٸ دەپۋتات.
بۇعان دەيٸن
ەسكە سالساق, كٷنٸ كەشە ٷكٸمەت ريەلتورلاردىڭ قىزمەتٸن ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن ۇيىمدار ارقىلى جٷرگٸزۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداعان ەدٸ. بۇدان بىلاي جىلجىمايتىن مٷلٸكپەن اينالىساتىندار بٸرىڭعاي تٸزٸلٸمگە تٸركەلٸپ, تيپتٸك كەلٸسٸمشارتتاردى قولدانۋعا جەنە ەتيكالىق كودەكستٸ ساقتاۋعا مٸندەتتەلەدٸ. تۇتىنۋشىلاردى قورعاۋ ٷشٸن ٶتەماقى قورى قۇرىلىپ, سالاعا باقىلاۋدى يندۋسترييا جەنە قۇرىلىس مينيسترلٸگٸ جٷزەگە اسىرادى.
