ال نەگٸزٸندە زايىرلى ەل دەپ دٸني دوگمالارعا سٷيەنبەيتٸن, قۇقىقتىق قاعيدالارمەن ٶمٸر سٷرەتٸن مەملەكەتتٸ ايتادى.
مۇنىڭ بٸرنەشە كٶرٸنٸسٸ بار. ەڭ باستى بەلگٸسٸ ەلٸمٸزدەگٸ تٷرلٸ دٸني بٸرلەستٸكتەر مەملەكەتتەن بٶلٸنگەن, ياعني مەملەكەتتٸڭ ٸشكٸ-سىرتقى جۇمىسىنا ارالاسپايدى, ٶزٸنٸڭ ىقپالىن جٷرگٸزۋگە تىرىسپايدى.
بۇدان پايدا بولاتىن ەكٸنشٸ سيپاتى, دٸن مەن ساياسات بٸر-بٸرٸنەن الشاق جاتقان ۇعىم. ساياسات دٸننٸڭ شەكاراسىن بۇزبايدى, ٶز كەزەگٸندە دٸن ساياساتقا سوقتىقپايدى.
ٷشٸنشٸ بەلگٸسٸ: بەلگٸلٸ بٸر دٸننٸڭ قۇندىلىقتارىن قابىلداپ-قابىلداماۋ ەر ازاماتتىڭ جەكە قۇقىعى مەن ۇستانىمىنداعى مەسەلە. بىلايشا ايتقاندا, ونىڭ تاڭداۋ قۇقىعىنا ەشكٸمنٸڭ قول سۇعاتىن قاقى جوق.
تٶرتٸنشٸ بەلگٸسٸ: بٸلٸم بەرۋدەگٸ ەرەكشەلٸكتەرمەن بايلانىستى. تەلٸم-تەربيەگە ٷيرەتٸپ, بٸلٸم, عىلىمعا باۋليتىن مەكەمەلەردە وقۋ ٷردٸسٸ زايىرلى ٷلگٸدە جٷرگٸزٸلەدٸ, دٸن ٶزٸنٸڭ قاعيدالارى مەن ۇستانىمىن بٸلٸم سالاسىنا تىقپالاۋعا تىرىسپايدى.
زايىرلىلىق كٶپتەگەن مەملەكەتتەردٸڭ تاڭداۋى تٷسكەن ٸزگٸ جول. اينالىپ كەلگەندە, بۇل دٸنگە ەركٸندٸك بەرۋ, ونىڭ شارۋاسىنا كيلٸكپەۋ. ساياسات پەن دٸن ٶكٸلدەرٸ سىيلاستىق شەكاراسىن ساقتايتىن مەملەكەت ٸلگەرٸ باسادى.
بۇدان شىعاتىن تاعى بٸر ماڭىزدى دٷنيە – ەلٸمٸزدەگٸ دٸني احۋال. ەلدٸڭ ٸرگەسٸ تىنىش, شاڭىراعى شايقالماعان بولسا, سول ەلدە قونىس تەپكەن تٷرلٸ دٸني كونفەسسييالار دا اۋىزبٸرشٸلٸكتە ٶمٸر سٷرەتٸنٸ بەسەنەدەن بەلگٸلٸ.
بٷگٸنگە كٷنٸ ەلٸمٸزدە 18 دٸني بٸرلەستٸك پەن سولاردان تاراعان 3800-گە جۋىق فيليال بار. ەگەر ەسەپ-قيساپقا سالساق ەلٸمٸزدەگٸ دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ سانى ەدەۋٸر ازايعانىن اڭعارۋعا بولادى.
مەسەلەن 2011 جىلدارى ەلٸمٸزدە 45 دٸني كونفەسسييا تٸركەلگەن-تۇعىن, ال دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ ۇزىن سانى 4500-گە جەتكەن ەدٸ. بۇل ارادا "مۇنشاما مەكەمە اينالدىرعان ون جىلدا قايدا جوعالدى?" دەگەن زاڭدى سۇراقتىڭ تۋىندايتىنى انىق.
دەل سول جىلدارى مەملەكەت دٸن سالاسىنداعى ساياساتتى قاتاڭداتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى. بۇل دۇرىس باستاما ەدٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە قىزمەتٸ كٷمەندٸ كٶپتەگەن دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ جۇمىسى قايتادان سٷزگٸدەن ٶتتٸ.
ٷكٸمەت: "دٸني بٸرلەستٸكتەر نە بٸتٸرٸپ وتىر? ولار قوعامداعى تۇراقتىلىق پەن ىنتىماقتى ساقتاۋعا قانداي ٷلەس قوسۋدا? ولاردىڭ كەيبٸرٸنٸڭ قىزمەتٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتكە قاتەر تٶندٸرمەي مە?", دەگەن ساۋالدى تٶتەسٸنەن قويدى.
سونىڭ نەتيجەسٸندە ەلٸمٸزدەگٸ دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ سانى 18-گە دەيٸن ازايدى, بۇلارعا قاراستى فيليالداردىڭ سانى 3800-گە تٶمەندەدٸ. وسى تۇرعىدا قوعامدا بەلەڭ الىپ كەتكەن – ميسسيونەرلٸك پەن دٸني كٸتاپتاردى ساۋدالاۋ مەسەلەسٸنە نٷكتە قويىلدى.
ميسسيونەرلٸك قىزمەتكە بەلگٸلٸ بٸر دەرەجەدە شەكتەۋ قويىلدى. بۇل قىزمەت زاڭعا قايشى كەلگەن جاعدايدا 50 ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشتەن جوعارى كٶلەمدە ايىپپۇل ارقالايدى ەرٸ شۇعىل تٷردە قازاقستان اۋماعىنان شىعارىلادى. 2011 جىلدان باستاپ دٸني كونتەنتتٸ رۇقسات ەتٸلمەگەن جەردە ساۋدالاۋعا تٷپكٸلٸكتٸ تىيىم سالىندى. بٷگٸنگٸ تاڭدا دٸني كٸتاپتار مەشٸتتەر مەن شٸركەۋلەردٸڭ اۋماعىندا جەنە مۇنداي كونتەنتٸ تاراتۋعا رەسمي رۇقسات العان دٷكەندەردە عانا ساۋدالانادى.
وسى تۇرعىدا دٸني ساۋاتتىلىق مەسەلەسٸنە دە كٶڭٸل اۋدارۋ قاجەت. كەي كەزدەرٸ ەلەمجەلٸدە جارييالانعان مەملەكەتتٸك ساياساتقا قايشى كەلەتٸن دٸني ماتەريالدارعا لايك باسىپ, پٸكٸر جازىپ جاتامىز, رەپوست جاسايتىن ازاماتتار دا از ەمەس. نەگٸزٸندە بۇعان اسا سەرگەك ەرٸ ساق قاراۋ قاجەت.
ەگەر سٸز لايك باسقان كونتەنتتە ەكسترەميستٸك مەندەگٸ سيپات بايقالسا, قازاقستاننىڭ زاڭىنا قايشى كەلەتٸن تۇستارى بولسا قىلمىستىق كودەكستٸڭ 174 بابى بويىنشا جازاعا تارتىلارىڭىزدى بٸلۋگە تيٸسسٸز.
مۇنى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جاۋاپكەرشٸلٸك دەپ اتايدى.
ەندٸ ٸلكٸدەگٸ مەسەلەگە قايتا اينالىپ سوقساق. مەملەكەت حالىقتىڭ دٸن ۇستانۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىرعان جوق. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەل ازاماتتارىنىڭ 15 پايىزعا جۋىعى دٸني كانونداردى (پارىزداردى) ساقتايدى, دٸننەن بۇيرىق ەتٸلگەن دٷنيەلەردٸ قالت جٸبەرمەي ورىندايدى. ەلٸمٸزدەگٸ قۇدايعا سەنبەيتٸن قاۋىمنىڭ (اتەيستەردٸڭ) ٷلەسٸ دە وسى مٶلشەردە.
ەلٸمٸزدە دٸني بٸرلەستٸكتەردٸڭ جۇمىسى مەن دٸني قىزمەتكە قاتىستى زاڭ قابىلدانعان. وسىناۋ قۇجاتقا وسىدان 10 جىل بٸرقاتار ٶزگەرتۋلەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. تۇتاستاي العاندا ەلٸمٸزدەگٸ دٸني جاعدايدىڭ كارتاسىن وسىلايشا كەسكٸندەپ بەرەر ەدٸك.
الماسبەك شاعىرباي, دٸنتانۋشى